Bé trai sinh non ở tuần thai 34, bị tràn dịch màng phổi, xuất huyết não, vàng da ứ mật được bác sĩ điều trị ổn định sau hai tháng.

Bé chào đời nặng 2,6 kg, được điều trị tích cực ba ngày tại một bệnh viện, sau đó gia đình quyết định chuyển bé đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. TS.BS Cam Ngọc Phượng, Giám đốc Trung tâm Sơ sinh, cho biết đây là trường hợp nguy cơ cao, quá trình chuyển viện đòi hỏi phải đảm bảo an toàn tối đa cho bệnh nhi. Êkíp bác sĩ – điều dưỡng sử dụng xe chuyên dụng, trang bị đầy đủ lồng ấp, máy thở và dụng cụ hồi sức nhằm kiểm soát hô hấp, tuần hoàn, thân nhiệt và các chỉ số sinh tồn cho bé trên suốt đường vận chuyển đến khi đưa vào Đơn vị Hồi sức Sơ sinh (NICU).

Sau khi nhập viện, bé được chụp X-quang phổi, siêu âm và các xét nghiệm khác ghi nhận tràn dịch màng phổi dưỡng chấp, xuất huyết não độ 3, vàng da ứ mật. Tràn dịch màng phổi dưỡng chấp ở trẻ sơ sinh xảy ra khi dưỡng chấp – một loại dịch bạch huyết màu trắng đục giàu triglyceride, vitamin tan trong chất béo, tế bào lympho và globulin miễn dịch – tích tụ trong khoang màng bao quanh phổi. Đây là tình trạng ít gặp song tỷ lệ tử vong cao chủ yếu do cơ thể mất chất dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch, giảm tưới máu mô và các cơ quan, theo bác sĩ Phượng.

Êkíp hỗ trợ hô hấp cho bé bằng máy thở chuyên dụng cho trẻ sơ sinh, điều trị tràn dịch màng phổi bằng thuốc đặc hiệu, nuôi ăn đường tĩnh mạch kết hợp truyền kháng sinh. Một ngày sau, tình trạng diễn tiến không ổn định, bác sĩ chọc hút và dẫn lưu dịch màng phổi, tiếp tục phác đồ điều trị. Bệnh nhi đáp ứng thuốc, lượng dịch dẫn lưu màng phổi giảm dần từng ngày, chuyển sang thở máy không xâm lấn. Song song, bác sĩ chỉ định bổ sung sữa đặc biệt cho bé qua ống thông dạ dày giúp giảm sản xuất dịch dưỡng chấp, cung cấp năng lượng qua đường tiêu hóa. Sau 8 ngày điều trị, bé được rút ống dẫn lưu màng phổi, chuyển sang thở oxy.

Tuy nhiên, một tuần sau, bé đi cầu ra máu do viêm ruột, bác sĩ chỉ định ngưng ăn để đường tiêu hóa nghỉ ngơi và có thời gian hồi phục, chuyển sang nuôi ăn bằng dịch truyền tĩnh mạch và điều trị kháng sinh phối hợp. 10 ngày sau, tình trạng viêm ruột ổn định, bé được ăn sữa đặc biệt trở lại.

BS.CKI Nguyễn Thị Kim Học, Trung tâm Sơ sinh, cho biết bệnh nhi xuất huyết não độ 3 không rõ nguyên nhân, có thể do mạch máu não ở vùng mầm dễ bị tổn thương bởi nhiều yếu tố, khiến máu chảy vào não thất gây giãn não thất. Đây là mức độ nặng, có khả năng để lại di chứng về tâm thần, vận động. Êkíp tập trung kiểm soát nghiêm ngặt chỉ số huyết áp, nồng độ oxy và carbon dioxide, yếu tố đông cầm máu, hạn chế căng thẳng cho bé nhằm ổn định và ngăn ngừa xuất huyết nặng hơn.

Bé bị vàng da ứ mật do nhiễm Cytomegalovirus, gây nước tiểu màu vàng sậm, phân bạc màu. Tình trạng này có thể dẫn đến tổn thương tế bào gan gây suy gan, xơ gan, đồng thời cũng khiến cơ thể không hấp thụ chất béo thông thường dẫn đến suy dinh dưỡng, thiếu vitamin. Bác sĩ chỉ định dùng thuốc kháng virus, thuốc thải mật giúp làm loãng dịch mật, bảo vệ tế bào gan, kích thích bài tiết mật.

Mẹ bé mỗi ngày vào bệnh viện ấp da kề da với con, hỗ trợ ổn định thân nhiệt, nhịp tim, nhịp thở, giảm căng thẳng, tăng cường miễn dịch cho bé để phát triển tốt hơn.

Sau 8 tuần điều trị, bé tăng lên 3,7 kg, hết tràn dịch màng phổi, tự thở và bú tốt, ăn sữa mẹ hoàn toàn, xuất huyết não thoái triển, tình trạng vàng da giảm dần cần tiếp tục theo dõi điều trị sau xuất viện. Bé được tiêm phòng đầy đủ, tái khám định kỳ, hiện không còn vàng da. Bác sĩ khuyến nghị phụ huynh theo dõi chức năng vận động, giao tiếp của bé, đồng thời tái khám đúng lịch để can thiệp vật lý trị liệu khi có chỉ định.

Theo bác sĩ Phượng, tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, trẻ sinh non mắc đa bệnh lý phức tạp được xây dựng chiến lược hồi sức tổng hợp giúp bệnh nhi vượt qua giai đoạn nguy kịch, bảo tồn tối đa chức năng các cơ quan, hạn chế biến chứng, phát triển ổn định. Sự đồng hành của gia đình (mô hình Family-centered care) cũng là chìa khóa quan trọng hỗ trợ quá trình điều trị cho trẻ.