Sau nhiều năm chắt chiu mở quán cà phê khởi nghiệp, ngày khai trương, anh Quân, 44 tuổi, nhận kết quả suy thận giai đoạn cuối, phải lọc máu để duy trì sự sống.

Anh Quân được chẩn đoán mắc thận đa nang di truyền từ nhỏ. Bốn năm trước, bác sĩ từng cảnh báo phải uống thuốc đều và tái khám định kỳ để làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận. Do chưa có triệu chứng và bận chuẩn bị cho dự án khởi nghiệp, anh Quân bỏ uống thuốc, không tái khám và thường xuyên thức khuya.

Đầu năm 2026, anh liên tục mệt mỏi, chán ăn, sụt cân, yếu chân tay đến mức gần như không thể tự đi lại, phải cấp cứu tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng đơn vị Nội thận – Lọc máu, cho biết kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinin máu tăng gấp 10 lần, lên đến 1.050 µmol/L (bình thường 62-115 µmol/L), trong khi độ lọc cầu thận (eGFR) giảm hơn 90% chỉ còn 6 mL/phút/1,73 m² (bình thường trên 90 mL/phút/1,73 m²), chẩn đoán anh Quân suy thận mạn giai đoạn cuối. Chất độc tích tụ trong cơ thể khiến anh suy kiệt, thiếu máu và tăng kali máu nguy hiểm. Bên cạnh đó, chỉ số suy tim, kali, phospho đều tăng cao khiến anh mệt nhiều, đi lại khó khăn, suy giảm chất lượng sống.

Trước đó, anh đã được phẫu thuật tạo cầu nối động – tĩnh mạch (AVF) để chạy thận định kỳ tại bệnh viện địa phương. Hơn một tháng chạy thận, anh luôn mệt mỏi, ngứa ngáy, sức khỏe suy kiệt và không thể tiếp tục làm việc.

Theo bác sĩ Hằng, thận đa nang thường tiến triển âm thầm nhưng nếu người bệnh tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ, có thể làm chậm đáng kể quá trình suy giảm chức năng thận. “Nếu anh Quân duy trì điều trị và tái khám đều từ bốn năm trước, chức năng thận có thể được bảo tồn lâu hơn”, bác sĩ Hằng nói, thêm rằng mục tiêu điều trị bệnh thận mạn giai đoạn cuối không chỉ là kéo dài sự sống mà còn giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống và khả năng lao động sau điều trị.

Sau khi đánh giá toàn diện, bác sĩ Hằng xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho anh Quân, kết hợp hai buổi chạy thận nhân tạo chu kỳ (HD) mỗi tuần tại bệnh viện ở quê và hai buổi lọc máu siêu lọc bù dịch trực tuyến (HDF Online) mỗi tháng tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, đồng thời điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, kiểm soát huyết áp và theo dõi sát các chỉ số trong từng giai đoạn điều trị.

HDF Online kết hợp cơ chế khuếch tán và đối lưu, giúp loại bỏ hiệu quả các độc tố phân tử trung bình – nhóm chất mà chạy thận nhân tạo thông thường khó đào thải hết. Nhờ đó, người bệnh đỡ mệt, ăn ngon và phục hồi thể trạng tốt hơn.

Bên cạnh việc tối ưu phương pháp lọc máu, bác sĩ còn hướng dẫn anh Quân xây dựng chế độ ăn phù hợp, cân bằng giữa nhu cầu dinh dưỡng và kiểm soát lượng muối, kali, phospho cũng như lượng dịch đưa vào cơ thể mỗi ngày.

“Lọc máu hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật mà còn ở việc xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng người bệnh, bao gồm phối hợp hợp lý giữa kỹ thuật HD với HDF Online, chế độ dinh dưỡng đầy đủ và điều chỉnh cân nặng khô phù hợp để duy trì huyết áp ổn định, tránh tăng hoặc tụt huyết áp”, bác sĩ Hằng cho biết.

Sau 6 tháng điều trị và thay đổi lối sống, sức khỏe anh Quân cải thiện rõ rệt. Anh có thể đứng pha cà phê nhiều giờ mỗi ngày, quán hoạt động trở lại.

“Ngày được đứng pha ly cà phê đầu tiên sau nhiều tháng điều trị, tôi thấy mình như có thêm một cơ hội sống. Nhưng mỗi lần nhìn máy lọc máu, tôi lại nghĩ đến lời bác sĩ dặn bốn năm trước. Giá như tôi không chủ quan…”, anh Quân nói.

Thận đa nang là bệnh lý di truyền khiến các nang nước phát triển ngày càng nhiều trong thận. Các nang này tăng dần kích thước và số lượng, chèn ép các đơn vị lọc máu (nephron), khiến chức năng lọc của thận suy giảm và tiến triển thành suy thận mạn. Bệnh tiến triển âm thầm nhiều năm nên người bệnh dễ chủ quan khi chưa có triệu chứng. Khi xuất hiện mệt mỏi, chán ăn, phù hoặc tăng huyết áp, chức năng thận thường đã suy giảm đáng kể.

Theo bác sĩ Hằng, tốc độ tiến triển của bệnh thận đa nang phụ thuộc rất nhiều vào lối sống. Thực tế, không ít người trẻ có thói quen thức khuya kéo dài, làm việc căng thẳng, ăn mặn, thường xuyên sử dụng đồ uống có cồn, hút thuốc lá, ít vận động hoặc thừa cân, béo phì. Những yếu tố này làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa và tổn thương mạch máu thận, từ đó đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận ở người đã có sẵn bệnh lý nền.

Bác sĩ khuyến cáo, người mắc thận đa nang hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận không tự ý ngưng thuốc hoặc bỏ tái khám, đồng thời cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh từ sớm. Việc ngủ đủ 7-8 giờ mỗi ngày, duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện thể dục đều đặn, chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh có thể giúp làm chậm tiến triển bệnh, bảo tồn chức năng thận và giảm nguy cơ phải lọc máu hoặc ghép thận trong tương lai.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi