Ông Thành, 88 tuổi, đau bụng âm ỉ, nội soi phát hiện ung thư trực tràng giai đoạn tiến triển, vừa được hóa xạ trị và robot phẫu thuật cắt khối u, nạo hạch.

Ông Thành đến thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trong tình trạng đau bụng lâm râm kéo dài, đầy bụng; kèm bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 và suy dinh dưỡng mức độ vừa do thiếu protein – năng lượng.

Kết quả nội soi đại tràng tại ghi nhận nhiều polyp nhỏ rải rác ở đại tràng lên, đại tràng ngang và đại tràng sigma, kích thước 3-7 mm, được cắt ngay trong quá trình nội soi. Đáng chú ý, tại vị trí cách bờ hậu môn khoảng 7 cm có khối tổn thương sùi, thâm nhiễm dài khoảng 9 cm, nghi ngờ ác tính. Kết quả sinh thiết xác định đây là ung thư biểu mô tuyến xâm nhập, biệt hóa vừa, giai đoạn cT3N2b – tức khối u đã xâm lấn qua thành trực tràng và có nhiều hạch vùng.

Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết dù chưa ghi nhận xâm lấn sang các cơ quan lân cận như bàng quang, nhưng tình trạng di căn hạch vùng nhiều khiến bệnh được xếp vào giai đoạn tiến triển tại chỗ, cần điều trị tích cực.

Phương pháp điều trị tốt nhất là phẫu thuật để tránh các biến chứng nguy hiểm như tắc ruột hoặc xuất huyết tiêu hóa, có thể phải mổ cấp cứu với rủi ro cao hơn. Tuy nhiên, đây là trường hợp phức tạp do người bệnh lớn tuổi, nhiều bệnh nền, đòi hỏi điều trị đa mô thức với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa Tiêu hóa, Ung bướu, Tim mạch và Lão khoa.

Ông Thành được chỉ định hóa xạ trị tân bổ trợ nhằm thu nhỏ khối u, giảm giai đoạn bệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho phẫu thuật triệt căn.

Người bệnh được thực hiện 4 chu kỳ hóa trị tân bổ trợ, đồng thời được nâng đỡ thể trạng bằng truyền đạm, bổ sung dinh dưỡng năng lượng cao và vitamin. Bác sĩ cũng hướng dẫn tập thở sâu, thổi bóng nhằm cải thiện dung tích phổi, giảm nguy cơ biến chứng hô hấp – một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở người cao tuổi sau phẫu thuật.

Sau thời gian điều trị, ông Thành được chụp CT đánh giá lại cho thấy khối u giảm kích thước, đáp ứng tốt với hóa trị. Thể trạng người bệnh cải thiện, đủ điều kiện để tiến hành phẫu thuật cắt trực tràng và nạo vét hạch.

Để tối ưu hiệu quả và giảm xâm lấn, ê kíp lựa chọn phẫu thuật nội soi có hỗ trợ robot Da Vinci Xi. Hệ thống robot với các cánh tay linh hoạt, đầu dụng cụ có thể xoay tới 540 độ, cho phép bác sĩ thao tác chính xác trong không gian hẹp của vùng chậu. Hình ảnh phóng đại độ phân giải cao giúp nhận diện rõ các cấu trúc quan trọng như mạch máu nhỏ và hệ thần kinh chi phối chức năng tiểu tiện, sinh dục, từ đó hạn chế tối đa tổn thương không cần thiết.

Ngoài ra, phẫu thuật robot có ưu điểm xâm lấn tối thiểu với các đường rạch nhỏ khoảng 1–2 cm, giảm mất máu, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục. Ca mổ kéo dài khoảng 4 giờ, bác sĩ đã cắt trọn khối u và nạo vét hạch triệt để, đảm bảo an toàn trong suốt quá trình phẫu thuật.

Sau mổ, ông Thành hồi phục tốt, ít đau, có thể vận động nhẹ và bắt đầu ăn lỏng sau 2 ngày. Người bệnh không cần sử dụng nhiều thuốc giảm đau liều cao, nhờ đó hạn chế nguy cơ lú lẫn hoặc suy hô hấp – biến chứng thường gặp ở người cao tuổi. Ông được xuất viện sau 4 ngày.

Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật ghi nhận, ung thư biểu mô tuyến xâm nhập, biệt hóa vừa (độ 2). Khối u kích thước 4,5 cm đã xâm lấn đến lớp mỡ quanh trực tràng. Tuy nhiên, toàn bộ 43 hạch nạo vét đều âm tính, diện cắt không còn tế bào ung thư, không ghi nhận xâm nhập mạch máu hay thần kinh, mức độ nảy chồi u thấp. Đây là những yếu tố tiên lượng thuận lợi, cho thấy bệnh đã được kiểm soát tốt sau điều trị. Với kết quả này, người bệnh tiếp tục theo dõi định kỳ nhằm phát hiện sớm nguy cơ tái phát hoặc di căn nếu có.

Ung thư đại trực tràng hiện là một trong những loại ung thư phổ biến tại Việt Nam. Bệnh đứng thứ 4 về tỷ lệ mắc mới, sau ung thư vú, gan và phổi, đồng thời đứng thứ 5 về tỷ lệ tử vong. Nguyên nhân thường liên quan đến sự kết hợp của yếu tố di truyền, tuổi tác, chế độ ăn uống, lối sống và môi trường.

Theo bác sĩ Mnh Hùng, ung thư đại trực tràng có thể phòng ngừa hiệu quả nếu phát hiện sớm và xử trí các tổn thương tiền ung thư. Phần lớn ung thư phát triển từ polyp đại tràng – những khối u lành tính có thể được cắt bỏ qua nội soi trước khi chuyển thành ác tính.

Người bình thường nên tầm soát ung thư đại trực tràng từ tuổi 45. Nhóm nguy cơ cao như có người thân trực hệ mắc bệnh, viêm ruột mạn tính, hội chứng di truyền, nên tầm soát sớm hơn. Việc nội soi định kỳ giúp phát hiện sớm polyp và ung thư ở giai đoạn đầu, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh.