TP HCM – Anh Trí, 39 tuổi, yếu liệt nửa người 80%, nói ú ớ do đột quỵ xuất huyết não; bác sĩ khẩn cấp mổ thức tỉnh bằng robot AI, hồi phục tốt.

Anh Trí đột ngột đau đầu dữ dội trong cuộc họp ở cơ quan. Cố gắng về đến nhà, anh tự vào phòng nằm nghỉ. Hơn bốn giờ sau, vợ anh về phát hiện anh nói đớ, yếu liệt không đứng được, gọi cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM đến hỗ trợ, đưa anh nhập viện.

Thời điểm nhập viện, huyết áp anh Trí tăng cao 170/110 mmHg (huyết áp bình thường 120/80 mmHg). Sức cơ nửa người bên trái giảm 80%.

Nhận thông tin từ bác sĩ theo xe cấp cứu, bệnh viện kích hoạt sẵn quy trình cấp cứu đột quỵ (Stroke Code), ưu tiên máy móc chụp chiếu nhanh cho anh Trí. Kết quả chụp MRI 3 Tesla phát hiện anh Trí bị đột quỵ xuất huyết não tại vùng thái dương phải, thể tích khối máu tụ khoảng 30 ml, chèn ép làm tổn thương mô não lành và các bó sợi thần kinh lân cận.

ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ, Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết khối máu tụ càng nằm lâu trong não bệnh nhân thì mức độ chèn ép, tổn thương cấu trúc não lành càng tăng lên. Quá trình phân hủy tự nhiên, máu tụ còn sinh ra các hóa chất trung gian gây ra phản ứng viêm, khiến các tế bào não lân cận bị tổn thương ngày càng nghiêm trọng hơn. “Nếu không mổ khẩn cấp, người bệnh đối mặt nguy cơ liệt nửa người bên trái, mất khả năng nói, thậm chí tử vong”, bác sĩ Tấn Sĩ cho biết.

Hội chẩn đa chuyên khoa sâu, bác sĩ chỉ định mổ cấp cứu cho anh Trí bằng robot AI mổ não Modus V Synaptive. Tận dụng hiệu quả “giờ vàng” (6-8 giờ đầu đối với mổ cấp cứu đột quỵ xuất huyết não), giúp cứu sống và bảo tồn tối đa chức năng thần kinh cho người bệnh.

Thay vì mổ theo phương pháp truyền thống phải gây mê toàn thân, bác sĩ quyết định chọn mổ cấp cứu cho anh Trí bằng phương pháp mổ não thức tỉnh. Với kỹ thuật này, người bệnh vẫn tỉnh táo trong quá trình mổ. Đây là phương pháp mổ não hiện đại được Hội Đột quỵ Thế giới khuyến cáo áp dụng trong điều trị đột quỵ xuất huyết não hiện nay.

Mổ não thức tỉnh giúp bác sĩ tương tác được với bệnh nhân ngay trong lúc mổ. Ví dụ, khi mổ vào vùng não chịu chức năng vận động, bác sĩ yêu cầu người bệnh cử động tay chân. Khi mổ đến vùng não chi phối chức năng ngôn ngữ, bác sĩ trò chuyện cùng người bệnh. Mục đích nhằm trực tiếp kiểm tra, đảm bảo đường mổ không làm tổn thương các vùng chức năng thần kinh tương ứng, đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Trước khi mổ cho anh Trí, êkíp bác sĩ tiến hành mổ mô phỏng trên phần mềm chuyên dụng của robot AI, chọn vị trí mở hộp sọ, đường mổ tiếp cận khối máu tụ theo rãnh vỏ não vùng trán bên phải, đi song song nên không cắt vào các bó dẫn truyền thần kinh.

Khi cuộc mổ bắt đầu, với hỗ trợ của máy siêu âm chuyên dụng, êkíp gây tê tỉ mỉ phong tỏa từng nhánh thần kinh chi phối vùng đầu của người bệnh. Liều lượng thuốc tê được tính toán chặt chẽ, phù hợp với thể trạng và bệnh nền kèm theo.

Bác sĩ sử dụng hệ thống cánh tay robot gắn kính vi phẫu có khả năng tự động di chuyển, hình ảnh 3D tự động lấy nét giúp bác sĩ tiếp cận vùng não tổn thương từ đa chiều. Hệ thống robot còn liên tục phát tín hiệu cảnh báo đỏ, vàng, xanh như đèn giao thông. Chẳng hạn, robot bật đèn đỏ khi bất kỳ thao tác nhỏ của bác sĩ sai lệch so với kế hoạch mổ đã được xác lập tại cuộc mổ mô phỏng trước đó. Từ đó, bác sĩ có thể kịp thời điều chỉnh, tránh xảy ra tổn thương cấu trúc não lành hoặc các bó sợi thần kinh, đảm bảo an toàn nhất cho người bệnh.

Bám sát tiến trình cuộc mổ, êkíp gây tê linh hoạt điều chỉnh thuốc theo yêu cầu của cuộc mổ và diễn biến, phản ứng thực tế của người bệnh. Khi êkíp phẫu thuật tiếp cận được khối máu tụ, êkíp gây tê điều chỉnh giảm thuốc an thần, chỉ gây tê cục bộ tại phẫu trường để bệnh nhân không cảm giác đau nhưng vẫn tỉnh táo và tri giác tốt. Nhờ vậy, bệnh nhân có thể tương tác, cử động tay chân, nói chuyện khi bác sĩ yêu cầu để bác sĩ đánh giá, kiểm soát chức năng thần kinh của người bệnh.

Bác sĩ từng bước bóc tách khối máu tụ trong não người bệnh, dùng ống Brain Path để lấy hết khối máu tụ ra khỏi mô não. Sau đó, bác sĩ sử dụng keo cầm máu Floseal để ngăn tình trạng tái xuất huyết sau phẫu thuật.

Ca mổ não thức tỉnh cho anh Trí được bác sĩ tiến hành trong 40 phút, rút ngắn khoảng một giờ so với phương pháp mổ truyền thống. Sau mổ, anh Trí tỉnh táo, vết mổ khô và sạch, không nằm phòng hồi sức. “Bệnh nhân tránh được biến chứng có thể gặp của đặt nội khí quản khi mổ gây mê toàn thân hoặc tác dụng phụ của thuốc gây mê, hạn chế nguy cơ viêm phổi, nhiễm trùng”, bác sĩ Tấn Sĩ nói.

Anh Trí được tập phục hồi chức năng ngay sau đó (sau 24 giờ khởi phát triệu chứng đột quỵ). Các bài tập được xây dựng phù hợp với tình trạng sức khỏe của anh Trí. Đồng thời, bác sĩ theo dõi sát các chỉ số sinh hiệu và phòng ngừa nguy cơ tái xuất huyết não.

Kết quả sau ba ngày mổ não thức tỉnh, anh Trí có thể đi đứng, vận động nhẹ, nói chuyện lưu loát. Bác sĩ cho biết, sau khi tầm soát và có phương án điều trị ổn định bệnh nền và các yếu tố nguy cơ tái phát đột quỵ, anh Trí có thể xuất viện trong hai ngày tới và tái khám sau một tuần.

Theo bác sĩ Tấn Sĩ, robot AI Modus V Synaptive ứng dụng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, sau một năm, đã thực hiện hơn 100 ca mổ u não, u tủy sống và đột quỵ xuất huyết não. Kỹ thuật đã được được Bộ Y tế cấp phép triển khai.