Không ho, sốt hay đau ngực, chị Thu, 46 tuổi, bất ngờ phát hiện nốt phổi 2,6 cm khi khám sức khỏe, được phẫu thuật sinh thiết kết hợp bảo tồn bằng robot trong cùng cuộc mổ.

Chị Thu hoàn toàn khỏe mạnh, không có dấu hiệu bất thường ở phổi. Khi khám sức khỏe định kỳ, kết quả chụp CT ngực phát hiện nốt bán đặc ở thùy trên phổi phải kích thước 25×26 mm, nằm sâu bên trong nhu mô phổi, thuộc phân thùy S1.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết tổn thương có dấu hiệu ác tính như phần đặc 17×19 mm, bờ tua gai không đều, không rõ giới hạn…Với hình ảnh này, không thể loại trừ ung thư phổi giai đoạn sớm. Do đó, bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt phân thùy chứa u để sinh thiết, xác định chính xác tính chất, giai đoạn bệnh cũng như các đặc điểm di truyền, từ đó đưa ra phương án xử trí tối ưu.

Tuy nhiên, vị trí khối u khiến quá trình phẫu thuật trở nên phức tạp. S1 là phân thùy nằm cao nhất của thùy trên phổi, khuất sâu phía sau xương đòn và đỉnh lồng ngực, gần phế quản và các mạch máu lớn. Không gian thao tác hẹp, tầm nhìn hạn chế, trong khi đường cắt phải chính xác để vừa lấy trọn tổn thương vừa giữ lại tối đa phần phổi lành. Do đó, nếu áp dụng phương pháp mổ nội soi thông thường, việc cắt phân thùy là vô cùng khó khăn và hầu như không thể thực hiện ở một số vị trí do hạn chế của dụng cụ nội soi.

“Trước đây, khi kỹ thuật cắt phân thùy chưa phát triển, phẫu thuật viên buộc phải cắt cả thùy phổi để lấy trọn tổn thương, hoặc phải cắt mù, dẫn đến nguy cơ người bệnh bị cắt bỏ quá nhiều nhu mô phổi lành không cần thiết, làm suy giảm chức năng hô hấp”, phó giáo sư Vĩnh nói.

Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật cho người bệnh bằng robot Da Vinci Xi để đảm bảo đường cắt chính xác, an toàn và bảo tồn tối đa nhu mô phổi lành cho người bệnh.

Với sự hỗ trợ của hệ thống camera robot phóng đại 10-15 lần và cánh tay robot linh hoạt xoay 540 độ hơn cổ tay người, phó giáo sư Vĩnh và êkíp quan sát rõ nét phẫu trường, luồn lách dụng cụ tiếp cận chính xác phân thùy tổn thương. Nhờ tích hợp công nghệ nhuộm huỳnh quang ICG trong hệ thống robot, êkíp phân định ranh giới giữa vùng phổi bệnh và mô lành, từ đó bóc tách chính xác phân thùy chứa u mà không làm tổn thương cơ quan lân cận, lấy trọn mẫu bệnh phẩm để sinh thiết lạnh.

Sau 40 phút, kết quả giải phẫu bệnh xác định khối u là tổn thương do viêm, không phải ác tính. Do đó, người bệnh không cần điều trị bổ trợ gì thêm. Bác sĩ tiến hành đóng vết mổ bằng chỉ tự tiêu.

Phó giáo sư Vĩnh cho biết nhiều tổn thương ở phổi, kể cả ung thư giai đoạn sớm, gần như không gây triệu chứng, phần lớn người bệnh chỉ tình cờ phát hiện khi đi khám sức khỏe định kỳ. Do đó, việc thăm khám thường xuyên và chẩn đoán chính xác bằng các công nghệ hình ảnh tiên tiến như chụp CT liều thấp đóng vai trò quyết định, giúp tránh bỏ sót những nốt tổn thương dù rất nhỏ.

Với các khối u nhỏ nằm sâu trong nhu mô phổi, việc kết hợp phẫu thuật bảo tồn bằng robot với sinh thiết lạnh ngay trong phòng mổ giúp bác sĩ xác định chính xác bản chất tổn thương và lựa chọn phạm vi phẫu thuật phù hợp, tránh điều trị quá mức hoặc bỏ sót ung thư.

Phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo nhóm có nguy cơ cao gồm người trên 50 tuổi, người đang hoặc từng hút thuốc lá, người làm việc trong môi trường khói bụi độc hại hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh lý phổi nên duy trì thói quen tầm soát sức khỏe định kỳ hàng năm. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ gia tăng cơ hội điều trị thành công mà còn giúp người bệnh giữ gìn tối đa chức năng hô hấp, duy trì chất lượng cuộc sống ổn định về lâu dài.

*Tên người bệnh đã được thay đổi