U bã đậu kích cỡ hạt đậu phộng, chứa nhiều dịch đặc trắng đục, mùi hôi như trứng thối khiến người bệnh xịt nước hoa, dung dịch khử mùi liên tục.

Chị M.N.N. (23 tuổi, TP.HCM) nổi u bã đậu ở ngực lúc 18 tuổi, sau đó, u bã đậu xuất hiện ở lưng, cổ, nách. Đi khám bác sĩ cho biết u bã đậu lành tính, không cần phẫu thuật.

Gần đây, u bã đậu ở ngực và lưng rỉ dịch đặc trắng đục, có mùi hôi như trứng thối. Chị tắm rửa, xịt nước hoa, dung dịch khử mùi liên tục để lấn át bớt mùi hôi. U bã đậu rỉ dịch thường xuyên nên chị ngại ra đường, thường xuyên mặc nhiều lớp áo hơn.

Chị N. đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 trong tình trạng các u bã đậu sưng tấy, đau nhức, vùng da phía trên u bóng đỏ.

Xem xét vết thương, bác sĩ CKI Lê Ngọc Vinh, Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, cho biết u bã đậu bắt nguồn từ lớp ngoài cùng của da (lớp biểu bì), phát triển chậm, có lớp màng bao bọc. U có kích thước như hạt đậu phộng, bên trong lớp màng chứa chất nhờn trắng đục, có cặn như chất bã. Các chất bã nhờn này thực chất là sự tích tụ lâu ngày của các tế bào chết, vi khuẩn và mỡ. U có lỗ thông ra ngoài da nên khi dịch đầy có thể rỉ ra liên tục, gây mùi hôi. Mùi nặng hơn khi u vỡ hay nhiễm trùng.

Ở trường hợp của chị N., u bã đậu bị vỡ, kèm vi khuẩn bên ngoài da xâm nhập vào khiến tình trạng nhiễm trùng nặng hơn, tạo ổ áp xe. Người bệnh cần được dẫn lưu dịch mủ, dùng kháng sinh điều trị nhiễm trùng. Đồng thời bác sĩ vệ sinh lấy sạch bã trong u mới có thể phẫu thuật cắt trọn u, tránh tình trạng bã trong u lan ra các mô xung quanh, tiếp tục gây nhiễm trùng.

“Điều trị u bã đậu vỡ mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc của người bệnh, u dễ tái phát” – bác sĩ Vinh nói.

Đều đặn mỗi ngày, chị N. đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh quận 7 để rửa áp xe. Bác sĩ Vinh dùng tăm bông dài đưa vào lỗ sâu 5cm, khéo léo ngoáy lấy sạch bã nhầy sâu bên trong. Hôm sau, vùng áp xe tiếp tục chảy dịch mủ, người bệnh tiếp tục uống kháng sinh theo phác đồ và đến gặp bác sĩ để được vệ sinh. Dần dần mỗi ngày, dịch mủ chảy ít lại, bác sĩ vẫn vệ sinh để ổ áp xe không tái nhiễm trùng. Đến ngày thứ 25, ổ áp xe, nhiễm trùng đã khô ráo, bác sĩ Vinh tiểu phẫu cắt u cho chị N. Sau 30 phút, 2 u được lấy ra khỏi cơ thể chị N.; chị được xuất viện ngay trong ngày.

Trường hợp khác là anh N.V.H. (33 tuổi, Việt kiều Pháp) bị vỡ u bã đậu ở lưng, khiến cơ thể anh luôn có mùi hôi của trứng thối. Anh ngại gặp gỡ đối tác, cảm giác xấu hổ khi ra ngoài. Tại Pháp, anh được phẫu thuật 1 lần. U tái phát, anh phẫu thuật tại một bệnh viện ở Việt Nam. U bã đậu tiếp tục tái phát lần 2 và vỡ. Lần này, u nhiễm trùng, tạo ổ áp xe, chảy dịch mủ, đau nhức.

Bác sĩ Vinh chỉ định anh H. uống kháng sinh điều trị nhiễm trùng, đồng thời vệ sinh ổ áp xe mỗi ngày. Sau 39 ngày vệ sinh đều đặn, ổ áp xe khô ráo, bác sĩ Vinh phẫu thuật cắt u. “U có nguy cơ tái phát lần tiếp theo” – bác sĩ Vinh cho hay.

U bã đậu xảy ra do tuyến nhờn bên trong da bị tắc nghẽn, dẫn đến ứ đọng bã nhờn ở nang lông, lâu dần hình thành các khối u dưới da. U bã đậu có thể xuất hiện ở bất cứ nơi nào trên cơ thể như đầu, cổ, tai, lưng, tay, chân…

Bác sĩ Vinh cho biết có ít nhất 20% người trưởng thành mắc u bã đậu. Nhiều u bã đậu ảnh hưởng đến thẩm mỹ (như u ở mặt, cổ…) khiến người bệnh tự ti, hoặc khó khăn cho sinh hoạt, các hoạt động hàng ngày (như u ở lưng, mông…). Một số u bã đậu phát triển nhanh, kích thước lớn, chèn ép lên mạch máu, hệ thần kinh, cần được điều trị nhanh chóng. Nhiều u bã đậu kích thước lớn, bên trong căng đầy dịch nhờn, người bệnh cần phẫu thuật để lấy trọn u, tránh làm u vỡ gây mùi hôi thối, nhiễm trùng, áp xe… Một số u bã đậu gần dây thần kinh, mạch máu vỡ có thể gây nhiễm trùng huyết.

U bã đậu có kích thước nhỏ cỡ hạt đậu phộng, nếu u chưa căng bóng hay đau nhức, người bệnh có thể không cần điều trị. Tuy nhiên, bác sĩ Vinh khuyên nên cắt u bã đậu ngay khi kích thước u còn nhỏ và thực hiện đúng kỹ thuật để lấy trọn bọc u, tránh các trường hợp u lớn, vỡ ra, nhiễm trùng, áp xe, gây phiền hà trong đời sống, điều trị lâu dài, khó khăn, tái phát nhiều lần như các trường hợp của chị N. và anh H.

U bã đậu lành tính nhưng phát triển dưới da, người bệnh có thể nhầm lẫn với nhiều tình trạng sức khỏe nguy hiểm khác, trong đó có ung thư. Người bệnh nên đi khám bác sĩ khi thấy u phát triển nhanh được kiểm tra, xác định loại u, tính chất u, từ đó có chỉ định theo dõi, điều trị phù hợp.