Anh Hùng dần trở nên trầm lặng, stress, trầm cảm sau khi đến khám 5 cơ sở y tế đều được chẩn đoán vô sinh.

Anh Hùng, 36 tuổi, kết hôn từ 12 năm trước, có con trai đầu lòng nay đã 10 tuổi. 6 năm trước, anh Hùng mắc bệnh quai bị, biến chứng viêm tinh hoàn hai bên, suy giảm khả năng sinh sản nhưng không hề hay biết. Năm ngoái, vợ chồng anh muốn sinh thêm con thứ hai nhưng mãi không có tin vui.

Họ uống nhiều thuốc Đông y không có hiệu quả. Đến khám tại 5 phòng khám, anh Hùng được xét nghiệm tinh dịch đồ đều cho kết quả không có tinh trùng, vô sinh thứ phát (vô sinh sau khi đã có con). Thể lực và ham muốn tình dục dần suy giảm khiến anh Hùng căng thẳng, trầm cảm.

Vượt lên nhiều rào cản tâm lý, vợ chồng anh đến Hệ thống Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh) để khám và điều trị, mong sớm có con.

Thạc sĩ, bác sĩ tâm lý Phạm Văn Dương, khoa Nội tổng hợp, bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết, tỷ lệ nam giới mắc các rối loạn cảm xúc và tinh thần được báo cáo chiếm tới 60%. Không có khả năng sinh sản có thể tạo cảm giác xấu hổ, tội lỗi, thiếu tự trọng, dẫn đến các mức độ trầm cảm, lo lắng, đau khổ khác nhau, giảm chất lượng cuộc sống.

Khác với nữ, nam giới ít được chú ý đến các khía cạnh tâm lý và sức khỏe tinh thần do được cho là phái mạnh. Họ thường không chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia tâm lý. Việc điều trị kéo dài khiến người bệnh mệt mỏi, mất tự tin, ngại tiếp xúc, có xu hướng tự cô lập.

Bên cạnh đó, căng thẳng, lo âu kéo dài cũng góp phần gây ra tình trạng hiếm muộn hoặc khiến mức độ bệnh nặng hơn, giảm hiệu quả điều trị hỗ trợ sinh sản. Căng thẳng kích hoạt việc giải phóng glucocorticoid, tăng hoạt hóa adrenergic, dẫn đến co mạch nhiều hơn ở tinh hoàn, làm giảm mức testosterone và sản xuất tinh trùng.

Đồng thời gây ra stress oxy hóa, ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch. Nghiên cứu của các nhà khoa học Ý đăng trên Thư viện Y khoa Mỹ cho thấy, căng thẳng khiến nồng độ tinh trùng giảm 39%, khả năng vận động giảm 48%.

Những bất thường trong vấn đề tình dục và cơ quan sinh sản dễ khiến nam giới giảm ham muốn tình dục, từ đó giảm cơ hội thụ thai. Mất tự tin có thể làm bệnh nhân do dự, trì hoãn thăm khám dẫn tới hiếm muộn nhiều năm, điều trị khó khăn, mất thời gian và tốn kém chi phí. Một số trường hợp không tuân thủ phác đồ hoặc từ bỏ, ảnh hưởng kết quả thụ thai thành công, tăng gánh nặng tài chính. Tại Hệ thống IVF Tâm Anh, khoảng 35% nam giới vô sinh đến khám gặp phải tình trạng này.

Tại Hệ thống IVF Tâm Anh, để có phác đồ điều trị phù hợp, hiệu quả với từng thể trạng, bác sĩ cần xác định chính xác nguyên nhân vô sinh, kết hợp trị liệu tâm lý giúp người bệnh giải tỏa căng thẳng, “cởi trói” tư tưởng và yên tâm điều trị. Đặc biệt, sự khích lệ, đồng hành của gia đình và bạn đời còn giúp cải thiện nhanh chóng tình trạng bệnh lý, rút ngắn thời gian điều trị.

Như anh Hùng, ngoài tinh dịch đồ không tìm thấy tinh trùng, chỉ số nội tiết tăng cao, các kết quả xét nghiệm gen, nhiễm sắc thể đồ đều bình thường. Tinh hoàn trái teo nhỏ, trọng lượng chỉ còn 0.5g, chẩn đoán vô tinh không tắc nghẽn do biến chứng teo tinh hoàn sau mắc quai bị.

Các bác sĩ đánh giá, virus gây quai bị có thể khiến các tế bào mầm bên trong tinh hoàn bị tổn thương không thể phục hồi, gây chết các tế bào sinh tinh, tinh hoàn xơ và teo nhỏ dần, dẫn đến giảm số lượng, hình thái và khả năng hoạt động của tinh trùng. Tuy nhiên, quá trình sinh tinh vẫn còn tiếp diễn ở một khu vực nhỏ nào đó trong tinh hoàn. Vì vậy anh Hùng vẫn còn cơ hội tìm thấy tinh trùng để sinh con.

Anh Hùng được chỉ định kỹ thuật vi phẫu tích mô tinh hoàn tìm tinh trùng (micro-TESE). Bác sĩ dùng hệ thống kính vi phẫu có độ phóng đại 30 lần tìm những ống sinh tinh tiềm năng còn sót lại ở bên tinh hoàn phải (bên có kích thước lớn hơn), sau đó chuyển vào Labo. Các chuyên viên soi dưới kính hiển vi đảo ngược có độ phóng đại hơn 200 lần, lần lượt xé từng ống sinh tinh truy tìm tinh trùng. Sau 2 giờ, các chuyên viên phôi học cũng tìm thấy lượng tinh trùng đủ để thụ tinh.

Song song với quá trình này, người vợ được chọc hút trứng. Trứng sau khi lấy ra khỏi cơ thể được bảo quản nghiêm ngặt về nhiệt độ, môi trường tối ưu để đảm bảo chất lượng. Chuyên viên phôi học tiêm trực tiếp những tinh trùng đủ điều kiện thụ tinh vào bào tương trứng (ICSI) tạo phôi. Sau đó mang nuôi cấy trong tủ có gắn camera quan sát liên tục (time-lapse) tích hợp trí tuệ nhân tạo, giúp họ thu được 3 phôi ngày 5 loại 1.

Tháng 7/2024, bác sĩ chuyển một phôi vào tử cung người vợ, giúp chị đậu thai ngay. Hiện thai nhi hơn 12 tuần, phát triển khỏe mạnh. Những phôi còn lại được vợ chồng tiếp tục trữ đông để sinh thêm con sau này.

Theo các bác sĩ, vô sinh thường là một cuộc đấu tranh thầm lặng. Khi bệnh nhân chấp nhận thực tế bản thân có vấn đề về cấu tạo, chức năng sinh lý và tin tưởng rằng những trục trặc đó sẽ được chữa khỏi thì quá trình điều trị đã đạt được 30% thành công.

Tại IVF Tâm Anh không chỉ chú trọng điều trị hiếm muộn nam, giúp giải quyết vấn đề có con của người bệnh mà còn cải thiện đời sống chăn gối, giữ lửa hôn nhân cho các cặp vợ chồng, nâng cao chất lượng cuộc sống của họ trong những năm tiếp theo của cuộc đời. Giải tỏa tâm lý cho người bệnh bằng cách luôn lắng nghe để thấu hiểu, cảm thông; đồng hành, hướng dẫn, đưa ra lời khuyên để củng cố niềm tin và tinh thần, được đội ngũ y bác sĩ ưu tiên khi thăm khám và điều trị nam khoa.

Bác sĩ khuyên, nam giới không nên hút thuốc lá và sử dụng các chất kích thích, ma túy; hạn chế uống rượu bia; ăn uống cân bằng dinh dưỡng; tập thể dục thể thao thường xuyên; tránh môi trường độc hại, các hoạt động khiến nhiệt độ tinh hoàn tăng cao hoặc có nguy cơ gây chấn thương vùng sinh dục như va chạm, té ngã…

Ngoài ra, nên dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn, chủ động chia sẻ với người thân hoặc chuyên gia tâm lý để giải tỏa căng thẳng cũng là biện pháp giúp đảm bảo sức khỏe tổng thể, cải thiện chất lượng và số lượng tinh trùng.

Hiện với sự phát triển của y học, những phác đồ cập nhật, phương pháp hiện đại và thuốc mới được đưa vào điều trị, phần lớn các nguyên nhân gây vô sinh nam có thể chữa được. Người bệnh có thể làm thụ tinh ống nghiệm dù lượng tinh trùng rất ít. Thậm chí nhiều nam giới vô tinh, vô sinh nhiều năm vẫn có cơ hội làm cha bằng chính tinh trùng của mình.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi