Ông Hoàng, 85 tuổi, bị ngất xỉu nhiều lần khi đang làm việc, đi khám bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị Block nhĩ thất độ 2 mobitz II kèm huyết áp cao, tắc nghẽn phổi mãn tính…

Người đàn ông quê Tiền Giang cho biết gia đình có em ruột bị hẹp van tim và đột quỵ năm 17 tuổi. Gần đây, ông thường khó thở, đau ngực khi đi bộ, hoa mắt chóng mặt vào buổi sáng, ngất xỉu 3-4 lần trong một tháng, khi đang tưới cây hoặc làm việc nhà. Tỉnh lại bình thường sau khi nằm nghỉ ngơi, người bệnh tự mua thuốc hạ huyết áp và thuốc hoạt huyết về uống mà không đi khám.

Tháng 10/2024, khi khám mắt tại một bệnh viện ở địa phương, bác sĩ nhận thấy bất thường của mạch máu, dây thần kinh và mô liên kết, khuyên ông Hoàng nên đi khám tim mạch.

Ông đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 kiểm tra, BS.CKI Trần Phương Giang, khoa Nội Tim mạch, chẩn đoán block nhĩ thất độ hai mobitz II nghi do tăng kali trong máu. Bên cạnh đó, ông bị huyết áp cao 160/100 mmHg, mỡ máu cao gấp gần ba lần bình thường kèm tắc nghẽn phổi mạn tính do tuổi đã cao, hút thuốc lá nhiều năm.

Ông được bác sĩ Giang kê đơn thuốc, hướng dẫn theo dõi huyết áp tại nhà, thay đổi chế độ sinh hoạt và tư vấn đặt máy tạo nhịp để phòng ngừa bệnh tiến triển nặng. Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh nhân vẫn có nguy cơ bị ngất xỉu đột ngột, có thể xảy ra khi đang lái xe hoặc lao động nặng rất nguy hiểm. Ông xin về quê điều trị để tiện theo dõi.

Block nhĩ thất độ hai là hiện tượng các xung điện dẫn truyền từ tâm nhĩ qua tâm thất không liên tục khiến nhịp tim bị lỡ, đập bất ổn hoặc mất nhịp đột ngột. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến hoạt động bơm máu giàu oxy cho não, cơ thể, dẫn đến ngất hoặc đột tử. Bệnh được phân thành mobitz I và II, trong đó mobitz I (còn được gọi là chu kỳ Wenckebach) là mức độ nhẹ với rối loạn lành tính, ít ảnh hưởng đến tim mạch.

Bác sĩ Giang giải thích tình trạng bệnh như ông Hoàng xảy ra khi các tín hiệu xung điện truyền từ buồng nhĩ xuống buồng thất của tim bị chặn đột ngột, diễn ra nhiều lần ở những chu kỳ tim liên tiếp nhau khiến tim bị lỡ nhịp thường xuyên, có thể tiến triển nhanh thành block nhĩ thất cấp độ ba hoặc block nhĩ thất độ II cao độ. Người bệnh dễ ngất xỉu, chóng mặt, đau ngực, tử vong.

Block nhĩ thất có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, khó phát hiện vì có thể xuất hiện từng cơn ngắn, không thường xuyên. Khi nghi ngờ có tình trạng bệnh gây gây rối loạn nhịp, bác sĩ sẽ đề nghị người bệnh mang máy theo dõi điện tim kéo dài (Holter ECG 24h, 48h, 72h, 128 h hoặc lâu hơn) để phát hiện và can thiệp kịp thời.

Nguyên nhân gây bệnh thường gặp là tăng kali máu, tăng trương lực dây X, bệnh dẫn truyền tim tiến triển tự phát, bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh cơ tim bẩm sinh và viêm cơ tim. Bệnh cũng có thể do di truyền hoặc xảy ra do tác dụng phụ của một số loại thuốc dẫn đến giảm dẫn truyền nhĩ thất…

Để ngăn ngừa block nhĩ thất tiến triển nặng hơn, bệnh nhân cần kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ, tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, ăn uống lành mạnh, đủ dinh dưỡng. Người bệnh hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, không sử dụng rượu, bia, thuốc lá, tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày, tránh thừa cân hoặc béo phì để hạn chế biến chứng. Bệnh nhân đặt máy tạo nhịp tim vẫn làm việc, sinh hoạt, tập luyện thể thao bình thường với cường độ sẽ được bác sĩ tư vấn cụ thể trên từng người bệnh.