Hoàng, 18 tuổi, chướng bụng, không thể đi tiêu, sốt cao, xuất huyết tiêu hóa, được bác sĩ mổ cấp cứu khẩn do tắc nghẽn ruột hoàn toàn.

Hoàng (ngụ Cần Thơ) đã trải qua cuộc phẫu thuật sa trực tràng trước đó một tuần. Từ sau phẫu thuật đến nay, em liên tục bị chướng bụng, không thể đi cầu, mất ngủ suốt nhiều ngày, kèm sốt, cơ thể mệt mỏi, suy nhược. Gia đình tức tốc chuyển em đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh.

Ngày 26/3, thạc sĩ bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Anh Đức, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết kết quả chụp máy CT 1975 lát cắt ổ bụng có tiêm thuốc cản quang thấy tình trạng giãn ứ dịch hơi trong toàn bộ khung đại tràng, từ manh tràng đến trực tràng – chỗ nối trực tràng hậu môn 6 cm. Bác sĩ nghi ngờ có tình trạng tắc ruột do nhiễm trùng vết mổ nên được chỉ định nội soi trực tràng để xác định rõ.

Người bệnh có khả năng xuất huyết do bị bục chỗ khâu sa trực tràng, gây chảy máu, sưng viêm, nhiễm trùng, phù nề, đồng thời làm bít hẹp ống hậu môn nên không thể đi cầu. Quá trình nội soi trực tràng cần được thực hiện cẩn trọng để không làm miệng nối toác ra to hơn. “Trường hợp vết khâu bị xì rò, người bệnh phải được khâu lại và bắt buộc phải mở hậu môn nhân tạo ra da”, bác sĩ Anh Đức phân tích.

Quá trình nội soi trực tràng cho thấy, lòng trực tràng có nhiều dịch đen lẫn đỏ, bác sĩ đã bơm rửa làm sạch, đồng thời nhận thấy cách bờ hậu môn 5 cm, có mối chỉ khâu vòng theo chu vi trực tràng, viêm loét trọn chu vi trực tràng. Cách miệng nối khoảng 3 cm có một điểm đang xuất huyết nên bác sĩ tiến hành cầm máu bằng cách kẹp vào điểm xuất huyết, đốt bằng coagrasper (1 dụng cụ cầm máu) và chích thuốc cầm máu.

Sau khi nội soi bơm rửa và đốt cầm máu, Thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Văn Hậu, Chuyên khoa Hậu môn – Trực tràng, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa tiếp tục thực hiện bước “gia cố” chỗ đốt. Bác sĩ đặt ống thông và bóng vào hậu môn. Bóng được bơm căng nhằm ép chặt điểm chảy máu và duy trì 3 ngày. Kỹ thuật này vừa giúp cầm máu, thúc đẩy vết thương nhanh lành và tránh nguy cơ chảy máu lại.

Tiếp theo, bác sĩ theo dõi phân thải ra theo đường ống từ màu đỏ chuyển thành màu vàng. Sau 3 ngày, ống thông và bóng được lấy ra. Anh Hoàng không còn tình trạng xuất huyết, sức khỏe dần hồi phục, có thể ăn ngủ tốt hơn, đi tiêu bình thường và được xuất viện một tuần sau phẫu thuật.

Bác sĩ Anh Đức cho biết, quá trình phẫu thuật sa trực tràng gây biến chứng như anh Hoàng rất ít gặp. Nguyên nhân có thể do nhiễm trùng, do quá trình phẫu thuật không được kiểm soát các chỗ chảy máu tốt, các chỗ máu bầm sưng lên sẽ gây hẹp và xuất huyết. Do đó, việc xác định nguyên nhân và tìm ra hướng điều trị cho bệnh nhân khá phức tạp. Trước đó, người bệnh đã từng phẫu thuật nhưng không rõ phương pháp, vết mổ chưa lành nên bác sĩ phải thăm dò kỹ lưỡng, từng chút một, hạn chế tối đa việc gây tổn thương cho người bệnh.

Sa trực tràng là bệnh lý tương đối ít gặp, theo Hiệp hội các bác sĩ phẫu thuật trực tràng và đại tràng Hoa Kỳ ước tính, cứ 100.00 người thì chỉ có khoảng 3 người mắc phải. Hiện nay, vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh mà chỉ “khoanh vùng” các yếu tố nguy cơ như: phụ nữ mang thai, có tiền sử tiêu chảy hoặc táo bón mạn tính, người lớn tuổi làm suy yếu cơ và dây chằng ở vùng trực tràng, chấn thương trước đó ở vùng hậu môn hoặc hông, tổn thương dây thần kinh ảnh hưởng đến khả năng thắt chặt và nới lỏng của cơ.

Tùy theo mức độ bệnh mà bác sĩ có chỉ định điều trị khác nhau. Mức độ nhẹ, người bệnh có thể điều trị nội khoa, dùng thuốc làm mềm phân và bổ sung chất xơ theo chỉ định của bác. Kết hợp với việc tập vật lý trị liệu trước và sau mổ sa trực tràng nhằm làm săn chắc các cơ hậu môn, cơ sàn chậu và phục hồi các cung phản xạ đại tiện. Quá trình này bao gồm kích điện trong lòng hậu môn phối hợp tập phản hồi sinh học, các bài tập kegel (tăng sức mạnh cơ vùng chậu).

Mức độ nghiêm trọng, điều trị phẫu thuật sẽ được áp dụng nhằm đưa trực tràng trở lại vị trí cũ. Hiện có hai loại phẫu thuật phổ biến và cũng đang được áp dụng tại Bệnh viện Tâm Anh là mổ tiếp cận nội soi ổ bụng và phương pháp tiếp cận tầng sinh môn (Altemeier) cắt đoạn trực tràng qua ngõ hậu môn – nối trực tràng và ống hậu môn.

(*) Tên bệnh nhân đã được thay đổi