TP.HCM – Anh Tuấn, 29 tuổi, đi khám phát hiện chỉ có một tinh hoàn, không có tinh trùng gây vô sinh, được bác sĩ vi phẫu micro-TESE thành công để sinh con năm Tỵ.

Anh Tuấn kết hôn 10 tháng chưa có con. Vợ chồng mong đón bé năm Ất Tỵ nên ngay đầu năm 2025 liền đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) để khám. Anh Tuấn được chỉ định siêu âm, chụp MRI vùng bụng và bẹn chỉ thấy một tinh hoàn bên trái. Xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng.

Bác sĩ Nguyễn Công Danh, đơn vị Nam học, Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM lý giải, anh Tuấn có tiền căn tinh hoàn ẩn 2 bên, bệnh bẩm sinh nhưng 10 tuổi mới phát hiện và phẫu thuật đưa về đúng vị trí. Nghĩ cuộc mổ thành công, gia đình không đưa con đi tái khám. Việc vệ sinh vùng kín mỗi ngày không phát hiện bất thường vì vùng da bìu bên phải vẫn khá căng.

 “Người bệnh có thể thiếu một bên bẩm sinh hoặc liên quan đến cuộc phẫu thuật trước đó khiến phần tinh hoàn bên phải bị thoái hóa hoặc đã cắt đi”, bác sĩ Danh cho hay.

Nam giới chỉ có một tinh hoàn có thể sinh con, riêng tình trạng anh Tuấn nặng hơn vì xét nghiệm không có tinh trùng. Bác sĩ tiên lượng có thể do chức năng tinh hoàn còn lại bị suy giảm hoặc tắc nghẽn hệ thống đường ống dẫn tinh. Anh Tuấn được thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu về nội tiết, di truyền cũng như những xét nghiệm đánh giá nguy cơ ung thư tinh hoàn. Sau khi có đầy đủ các xét nghiệm chẩn đoán anh Tuấn vô tinh do chức năng tinh hoàn trái bị tổn thương đồng thời các chỉ số tầm soát ung thư tinh hoàn trong giới hạn bình thường.

“Kỹ thuật vi phẫu micro-TESE giúp người bệnh có 45% – 50% cơ hội tìm thấy tinh trùng để có con của chính mình”, bác sĩ Danh chia sẻ.

Đầu tháng 1, anh Tuấn được ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học, Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM cùng bác sĩ Nguyễn Công Danh thực hiện vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng cùng lúc người vợ được chọc hút noãn (trứng) để thụ tinh ống nghiệm.

Thông thường, tinh hoàn – mào tinh nằm trong bao tinh mạc; trường hợp của anh Tuấn do đã phẫu thuật hạ tinh hoàn ẩn thuở nhỏ, khiến cấu trúc tại đây bị thay đổi. Tinh hoàn được cố định trong túi dartos (lớp mô cơ mỏng nằm dưới da bìu), mào tinh nằm ngang, nhiều mạch máu, các cấu trúc viêm dính chằng chịt bên trong khiến cuộc vi phẫu gặp nhiều khó khăn.

Các bác sĩ tỉ mỉ bóc tách các phần viêm dính và kiểm soát các mạch máu. Sau khi bộc lộ tinh hoàn, bác sĩ tiến hành lựa chọn thu thập những ống sinh tinh tiềm năng để chuyển đến phòng labo ngay bên cạnh.

Dưới hệ thống kính hiển vi đảo ngược độ phóng đại đến 300 lần, chuyên viên phôi học thành công tìm thấy số lượng tinh trùng đủ cho hai chu kỳ thụ tinh ống nghiệm (IVF). Một nửa được thụ tinh cùng noãn của người vợ, số tinh binh còn lại đem trữ đông giúp anh có thể thực hiện điều trị thụ tinh ống nghiệm trong tương lai mà không cần phải phẫu thuật thêm.

Bác sĩ Danh cho hay thêm, người bệnh chỉ có tinh hoàn độc nhất, nếu thu thập nhiều mô ống sinh tinh có nguy cơ suy giảm chức năng sản xuất các nội tiết tố nam. IVF Tâm Anh TP.HCM xây dựng hệ thống phòng labo ngay bên cạnh phòng phẫu thuật giúp tối ưu hiệu quả cuộc mổ (kết hợp với hệ thống kính vi phẫu giúp phẫu thuật viên phân biệt và thu thập được các ống sinh tinh tiềm năng). Khi có đủ số lượng tinh trùng, bác sĩ ngừng thu thập các ống sinh tinh, đảm bảo lấy số lượng mô tinh hoàn tối thiểu nhưng vẫn đạt được tối đa mục tiêu thu thập tinh trùng.

Sau phẫu thuật, người bệnh hồi phục tốt, các đánh giá chức năng sản xuất nội tiết của tinh hoàn ổn định, cuộc mổ thành công, không ảnh hưởng đến khả năng sinh dục và chất lượng sống.

“Tôi có niềm tin mãnh liệt là vợ chồng sẽ như ước nguyện, thành có con vào cuối năm nay”, anh Tuấn nói.

Theo bác sĩ Danh, tinh hoàn đơn độc thường do các nguyên nhân như tinh hoàn ẩn, bẩm sinh, phẫu thuật cắt một bên do chấn thương, áp xe tinh hoàn, ung thư tinh hoàn,…

Trình trạng tinh hoàn ẩn như anh Tuấn xảy ra ở khoảng 3-4% trẻ sơ sinh nam và phổ biến hơn ở trẻ sinh non. Dị tật bẩm sinh khiến trẻ chào đời có một hoặc cả hai tinh hoàn không di chuyển xuống bìu mà “ẩn nấp” ở các vị trí khác như trong ổ bụng, ống bẹn, trên xương mu, trên đùi, đáy chậu hoặc gốc dương vật…. Khoảng 80% trường bị ẩn một bên, 20% trẻ bị ẩn cả hai bên. Nhiệt độ ở các vùng bụng, bẹn cao hơn so với vùng bìu khiến tinh hoàn dễ bị tổn thương, do đó trẻ bị bệnh cần được phát hiện và phẫu thuật tại thời điểm 6 – 12 tháng giúp tỷ lệ hồi phục cao hơn.

Ngay sau khi trẻ chào đời, phụ huynh nên chủ động thăm khám vùng kín cho con. Nếu nghi ngờ thiếu tinh hoàn cần đưa trẻ đến bệnh viện điều trị sớm. Nam giới từng mổ tinh hoàn ẩn nên chủ động khám định kỳ kiểm tra vùng kín, xét nghiệm loại trừ nguy cơ ung thư nhằm bảo đảm sức khỏe và bảo toàn chức năng sinh sản.

*Tên người bệnh đã được thay đổi