Khám sức khỏe tiền hôn nhân, anh Minh (29 tuổi, TP.HCM) phát hiện lượng mỡ chiếm hơn 30% thể tích gan – gấp 6 lần mức an toàn, gây viêm mạn tính, xơ cứng gan dù không uống rượu bia.

Trước khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – Tân Bình cũ), anh Minh cho rằng mình có lối sống lành mạnh vì không hút thuốc lá, không uống rượu bia. Dù chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức 24.3 (thừa cân theo tiêu chuẩn châu Á) nhưng anh chưa từng xem đây là yếu tố đáng lo ngại.

Bác sĩ CKI Nguyễn Hồ Thanh Tùng, khoa Nội Tổng hợp, cho biết kết quả xét nghiệm máu của người bệnh ghi nhận men gan cao gấp 3 lần (bình thường dưới 40 U/L) – dấu hiệu cho thấy tế bào gan đang bị tổn thương, đường huyết đói (đường huyết trung bình 3 tháng HbA1c) ở mức 5.8 mmol/L (chạm ngưỡng cảnh báo tiền tiểu đường).

Bác sĩ chỉ định siêu âm đàn hồi mô gan nhằm đo mức độ xơ hóa, đồng thời kết hợp chụp cộng hưởng từ (MRI) định lượng tỷ lệ mỡ trong gan. Kết quả xác định anh Minh mắc gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (gan nhiễm mỡ không do rượu). Đáng chú ý, lượng mỡ chiếm hơn 30% thể tích gan – gấp 6 lần mức an toàn, gây viêm mạn tính, khiến bệnh tiến triển sang giai đoạn xơ hóa đáng kể (F2).

Gan nhiễm mỡ không do rượu là tình trạng mỡ thừa tích tụ trong tế bào gan vượt quá 5% trọng lượng gan. Khi bước sang giai đoạn F2, các tế bào gan bị viêm kéo dài do mỡ, dẫn đến tổn thương với biểu hiện men gan cao và hình thành các mô sẹo xơ lan rộng quanh vùng mạch máu của gan, khiến nhu mô gan dần mất đi độ đàn hồi và bắt đầu cứng lại.

Tuy nhiên, bác sĩ Tùng cho biết F2 vẫn là “thời điểm vàng” trong điều trị, bởi đây là giai đoạn các tế bào gan vẫn còn khả năng tự phục hồi nếu được điều trị nội khoa đúng cách và thay đổi lối sống. Nếu bỏ lỡ và để bệnh tiến triển sang giai đoạn F3 (xơ hóa nặng) và F4 (xơ gan, suy gan), cấu trúc gan sẽ bị hủy hoại vĩnh viễn. Người bệnh có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nguy hiểm của xơ gan như rối loạn đông máu, phù báng bụng, tăng áp lực tĩnh mạch cửa, xuất huyết tiêu hóa… thậm chí ung thư gan.

Theo bác sĩ Tùng, nhiều người cho rằng lạm dụng rượu bia mới có nguy cơ mắc các bệnh về gan. Tuy nhiên, dù hoàn toàn không uống rượu bia, một người vẫn có thể bị tổn thương gan nếu duy trì chế độ ăn dư thừa carbohydrate (tinh bột) tinh chế, đồ ngọt, kết hợp lối sống ít vận động khiến năng lượng dư thừa tích tụ tại gan dưới dạng mỡ. Thói quen “ăn nhanh, uống vội” với đồ ăn sẵn, nước ngọt, trà sữa… và thừa cân của anh Minh cũng góp phần nên tình trạng này.

Bác sĩ Tùng thiết lập phác đồ điều trị toàn diện, kết hợp giữa điều trị nội khoa và thay đổi lối sống. Anh Minh được chỉ định sử dụng các nhóm thuốc hỗ trợ hạ men gan và chống oxy hóa nhằm bảo vệ tế bào gan, ngăn chặn phản ứng viêm, đồng thời kết hợp thuốc kiểm soát rối loạn chuyển hóa.

Song song đó, bác sĩ hướng dẫn anh cắt giảm đường, hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn, tăng cường chất xơ và duy trì vận động tối thiểu 150 phút mỗi tuần.

Tái khám sau 3 tuần ngay trước thềm đám cưới, anh Minh giảm 3kg, vòng bụng gọn lại rõ rệt, chỉ số men gan hạ xuống mức bình thường chỉ còn 40 U/L, mức độ gan nhiễm mỡ giảm còn 18%, độ đàn hồi gan đạt 6.8 kPa (giảm từ mức xơ hóa F2 xuống F1). Theo bác sĩ Tùng, đây là dấu hiệu đáp ứng điều trị tích cực. Tuy nhiên, người bệnh cần tiếp tục duy trì điều trị nội khoa, giảm cân và thay đổi lối sống, đưa chỉ số mỡ trong gan về mức dưới 5%.

*Tên người bệnh đã được thay đổi