Bệnh nhân khó thở và đau ngực mơ hồ suốt một năm mà không tìm ra bệnh, nhờ siêu âm tim chuyên sâu mới phát hiện túi phình giả động mạch chủ dọa vỡ.

Một ngày sau can thiệp bít túi phình giả động mạch chủ, bà Hoa (52 tuổi, ngụ Bình Thuận) hết khó thở, đau ngực, ăn uống bình thường, thoải mái nằm ngủ mà không lo nặng ngực. Bà vui mừng: “Tôi đã chuẩn bị tinh thần ra nước ngoài điều trị vì đi khắp các bệnh viện trong nước mà không tìm ra bệnh. Thật may khi bệnh viện Tâm Anh có máy siêu âm tim chuyên sâu hiện đại giúp phát hiện túi phình giả. Nhờ những phương tiện máy móc tiên tiến này, các bệnh nhân như tôi không mất công ra nước ngoài chữa bệnh, lại giảm được chi phí điều trị”.

Hơn một năm trước, bà Hoa bắt đầu thấy mệt khi lên cầu thang hoặc vận động gắng sức, thỉnh thoảng nhói ngực trái rồi tự hết. Đôi lúc bà choáng váng, khó thở, không thể nằm ngủ bình thường. Đi khám, bác sĩ không phát hiện bất thường. Bà lo lắng đi thêm vài bệnh viện nữa, siêu âm nhưng kết quả vẫn bình thường. Bà được kê thuốc uống hơn một năm mà triệu chứng không hết. Người thân đề nghị đưa bà ra nước ngoài chữa trị nhưng bà chần chừ vì ngại đi xa, chi phí cao.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, BS.CKI Vũ Năng Phúc, Trưởng khoa Tim bẩm sinh, Trung tâm Tim mạch, siêu âm tim phát hiện bà có túi phình giả thành sau động mạch chủ kích thước 33 x 55 mm đè lên động mạch phổi. Đây chính là nguyên nhân khiến bà khó thở thời gian dài.

Phình giả động mạch xảy ra khi thành mạch máu bị thủng nhưng còn lớp ngoài cùng (động mạch có 3 lớp gồm lớp trong, lớp giữa và lớp ngoài cùng). Do được bao bọc bởi lớp áo ngoài cùng mỏng nên túi phình giả rất dễ vỡ cần được cấp cứu nội – ngoại khoa. Bệnh này khác với túi phình thật, có thể trì hoãn can thiệp.

Cuộc hội chẩn liên chuyên khoa Nội tim mạch – Ngoại tim mạch – Can thiệp mạch diễn ra. Các bác sĩ đánh giá bà Hoa từng phẫu thuật tim thay van động mạch chủ và van 2 lá cơ học; đồng thời cũng từng nhồi máu cơ tim. Hiện bà suy tim độ 3 với chức năng co bóp cơ tim giảm nặng (vô động nhiều vùng và tăng động bù trừ các vùng còn lại, phân suất tống máu thất trái 30%). Vì thế nếu phẫu thuật, nguy cơ gặp rủi ro rất cao, thậm chí tử vong, thời gian hồi sức kéo dài, phải can thiệp ECMO (hệ thống tuần hoàn ngoài tim phổi). Cuối cùng, ê kíp quyết định can thiệp ít xâm lấn bằng cách luồn ống thông đưa dụng cụ vào bít túi phình giả động mạch chủ.

Dựa trên kết quả siêu âm tim, CT động mạch chủ của bệnh nhân, ekip lập kế hoạch trước can thiệp từ việc chọn đường tiếp cận và góc nhìn phù hợp, đến xác định loại và kích thước dụng cụ bít túi phình chính xác. Tất cả những điều này giúp tăng tỷ lệ thành công và rút ngắn thời gian can thiệp.

Với sự trợ giúp và chỉ đạo của PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu (Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội), ca thủ thuật kết thúc thành công sau một giờ. Sau can thiệp 4 ngày, bệnh nhân hết khó thở, ăn uống tốt, được xuất viện.

Túi phình giả có thể hình thành ở bất cứ động mạch nào như động mạch chủ, động mạch đùi, động mạch cổ, động mạch cánh tay… Tuy nhiên, phình giả động mạch chủ là nguy hiểm nhất vì đây là mạch máu lớn và áp lực cao. Trong trường hợp này, túi phình giả nằm ở mặt sau động mạch chủ, chưa có trường hợp nào được báo cáo trong y văn trên thế giới. Rất khó phát hiện vì bị che khuất bởi động mạch chủ và dễ bỏ sót. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, túi phình có nguy cơ tăng kích thước và vỡ đột ngột dẫn đến đột tử.

Theo bác sĩ Phúc, phình giả động mạch có thể xảy ra do tự phát hoặc là một biến chứng hiếm gặp của phẫu thuật tim (chiếm tỷ lệ 0,5% trong tổng số các trường hợp sau phẫu thuật tim). Bên cạnh đó, phình giả động mạch còn là hệ quả của chấn thương gây tổn thương động mạch chủ, phình động mạch chủ…

Tên bệnh nhân đã được thay đổi