Ông Tiến (57 tuổi, Đồng Nai) bị ho đàm kéo dài hơn 1 năm. Đi khám, bác sĩ phát hiện nhiễm giun lươn, hình ảnh tổn thương phổi nghi ngờ đến bệnh phổi do nhiễm ký sinh trùng.

Ông Tiến làm nông, quanh năm tiếp xúc với bùn đất trong các vườn cây ăn trái. Một năm qua, ông thường xuyên ho có đàm, thở khò khè, khó thở khi sốt, sốt từng đợt. Khoảng 4 ngày trước khi đi khám bệnh, ông Tiến bị sốt theo cơn, cảm thấy đầy hơi, ho nhiều về đêm gây mất ngủ, cảm thấy khó thở, và người mệt mỏi. Ông hút thuốc lá nhưng đã cai được 5 năm.

Ông từng đi khám ở cơ sở y tế tuyến dưới, chẩn đoán viêm phổi và được kê kháng sinh đường uống, song không khỏi. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ), TS.BS Chu Thị Hà, đơn vị Hô hấp, khoa Nội Tổng hợp, chẩn đoán ông Tiến bị tiền tiểu đường, tăng men gan, các chỉ số CRP gợi ý tình trạng viêm trong cơ thể tăng gấp 20 lần. Kết quả chụp CT tầm soát phổi liều thấp ghi nhận các hình ảnh gợi ý tới Hội chứng Löffler.

Theo bác sĩ Hà, Hội chứng Löffler là một dạng viêm phổi tăng bạch cầu ái toan, thường diễn tiến nhẹ và tự giới hạn – điều này giải thích vì sao tình trạng khò khè, khó thở của ông Tiến diễn ra từng đợt trong năm.

Tình trạng này xảy ra khi bạch cầu ái toan tăng cao thoáng qua, hay gặp nhất do nhiễm ký sinh trùng (như giun đũa, giun lươn…), ngoài ra có thể liên quan đến dị ứng thuốc hoặc dị nguyên hô hấp. Người bệnh có thể ho khan, khó thở nhẹ, đau ngực hoặc thậm chí không có triệu chứng rõ rệt. Hội chứng Löffler thường hồi phục hoàn toàn sau khi loại bỏ nguyên nhân, hiếm khi để lại di chứng nếu được theo dõi và xử trí phù hợp.

Mặc dù kết quả xét nghiệm máu của ông Tiến không ghi nhận tình trạng bạch cầu ái toan tăng, nhưng dựa vào hình ảnh nghi ngờ trên CT phổi nên bác sĩ Hà tư vấn làm thêm một số xét nghiệm ký sinh trùng. Kết quả xác định ông Tiến bị nhiễm giun lươn.

Nhiễm giun lươn thường gặp ở các vùng khí hậu nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Ấu trùng giun lươn xâm nhập vào cơ thể chủ yếu qua vết thương hở, trầy xước trên da, sau đó di chuyển theo đường máu đến phổi, xuyên qua phế nang, rồi di chuyển ký sinh tại ruột non. Trong giai đoạn ấu trùng đi qua phổi, người bệnh có thể xuất hiện ho khan, khó thở, thâm nhiễm phổi kèm tăng bạch cầu ái toan. Đây chính là cơ chế gây Hội chứng Löffler.

Đáng lưu ý, giun lươn có khả năng tự nhiễm kéo dài, khiến bệnh tồn tại âm thầm nhiều năm. Ở người suy giảm miễn dịch, nhiễm giun lươn có thể tiến triển thành hội chứng tăng nhiễm hoặc lan tỏa, gây biến chứng nặng ở phổi, tiêu hóa và nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng. Vì vậy, việc nhận diện sớm nhiễm giun lươn ở bệnh nhân có hoặc không tăng bạch cầu ái toan và tổn thương phổi thoáng qua mang ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán và điều trị, theo bác sĩ Hà.

“Người bệnh có tình trạng tiền tiểu đường, nguy cơ suy giảm miễn dịch nên việc điều trị sớm, kịp thời là cần thiết”, bác sĩ Hà cho biết. Ngoài ra, ông Tiến chưa khi nào uống thuốc xổ giun.

Sau đó, bác sĩ điều chỉnh phác đồ kháng sinh cho ông Tiến theo đúng liều, đồng thời kê thêm thuốc điều trị ký sinh trùng. Sau 3 ngày sử dụng thuốc đúng phác đồ, tình trạng của ông Tiến cải thiện 70%, không còn triệu chứng khò khè, khó thở. Ông Tiến tiếp tục uống thuốc đủ phác đồ và được hẹn tái khám để theo dõi tiếp theo.

Bác sĩ Hà khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các triệu chứng hô hấp kéo dài, tái đi tái lại dù đã điều trị nhiều đợt. Thực hiện khám sức khỏe định kỳ và uống thuốc xổ giun theo khuyến cáo, đặc biệt ở những người làm nông, thường xuyên tiếp xúc với bùn đất, môi trường ẩm ướt hoặc có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa… sẽ giúp phát hiện sớm các mầm bệnh tiềm ẩn như nhiễm ký sinh trùng, rối loạn miễn dịch hay tổn thương phổi không điển hình.

*Tên người bệnh đã được thay đổi