Ông Toàn, 69 tuổi, từng mổ điều trị thủng dạ dày, nay rối loạn tiêu hóa, đi khám phát hiện ung thư thận, được phẫu thuật bằng robot Da Vinci Xi.

Khi đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, kết quả siêu âm ổ bụng của ông Toàn ghi nhận một khối u nhỏ ở thận phải, kích thước khoảng 15 x 22 mm. ThS.BS.CKI Nguyễn Tân Cương, Phó khoa Tiết niệu, Trưởng đơn vị Ung thư tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, chỉ định chụp CT để đánh giá rõ hơn tổn thương. Kết quả cho thấy khối u nằm ở mặt trước thận, có tình trạng tăng sinh mạch máu, chẩn đoán ông Toàn mắc u tế bào thận.

Bác sĩ Cương lý giải, khi các tế bào trong nhu mô thận phát triển bất thường sẽ tạo thành khối u có khả năng ác tính. Đặc biệt, ung thư thận giai đoạn sớm thường diễn tiến âm thầm, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ ràng như đau lưng hay tiểu ra máu. Vì vậy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc chụp chiếu vì một bệnh lý khác, như trường hợp của ông Toàn.

Tuy kích thước nhỏ nhưng tỷ lệ ác tính của các khối u thận có thể lên tới 60-80%, nếu không được xử lý sớm, khối u có thể tiếp tục phát triển, xâm lấn nhu mô thận, lan ra các mạch máu lớn hoặc di căn đến phổi, xương, gan.

Bác sĩ Cương chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u vừa điều trị, vừa xác định bản chất tổn thương bằng giải phẫu bệnh. Mục tiêu là loại bỏ hoàn toàn khối u nhưng vẫn giữ lại tối đa phần thận lành, nhằm bảo tồn chức năng thận cho người bệnh lớn tuổi. Tuy nhiên, bệnh nhân từng có tiền sử mổ ổ bụng trước đó nên nguy cơ dính trong ổ bụng khá cao, nếu tiếp cận qua đường phúc mạc như một số ca nội soi thông thường, việc bóc tách có thể khó khăn và tăng nguy cơ biến chứng.

Sau hội chẩn, bác sĩ quyết định phẫu thuật cho ông Toàn bằng robot Da Vinci Xi. Đây là phương pháp tối ưu trong trường hợp này giúp thao tác trong không gian hẹp như khoang sau phúc mạc, tăng độ chính xác của đường cắt, bảo tồn tối đa mô thận lành và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.

Bác sĩ Cương điều khiển các cánh tay robot với độ chính xác cao, trong khi hệ thống camera 3D phóng đại nhiều lần giúp nhìn rõ cấu trúc mạch máu và nhu mô thận. Nhờ đó, khối u nhỏ nằm ở mặt trước thận phải được bóc tách cẩn thận, đồng thời các mạch máu được kiểm soát chặt chẽ để hạn chế tối đa chảy máu. Sau khi khối u được lấy trọn vẹn, phần nhu mô thận còn lại được khâu phục hồi tỉ mỉ.

Ca phẫu thuật kết thúc sau hơn 2 giờ. Ông Toàn có thể ngồi dậy, vận động nhẹ và ăn cháo ngay ngày hôm sau. Đến ngày thứ hai, các ống dẫn lưu được rút và bệnh nhân có thể xuất viện.

Bác sĩ lưu ý trong 1-2 tuần đầu, ông Toàn cần hạn chế vận động mạnh, có thể ăn uống bình thường và uống đủ nước. Vết mổ sẽ được theo dõi và thay băng định kỳ, cắt chỉ sau 7-10 ngày. Ông cần tái khám định kỳ, đặc biệt trong năm đầu, để theo dõi nguy cơ tái phát hoặc các vấn đề liên quan đến chức năng thận.

Theo thống kê của Globocan năm 2022, mỗi năm Việt Nam có hơn 2.200 ca mắc ung thư thận, trong đó hơn 1.100 ca tử vong. Đây là bệnh lý ác tính xuất phát từ các tế bào trong nhu mô thận, thường diễn tiến âm thầm ở giai đoạn sớm, khi có các dấu hiệu như đau lưng, tiểu ra máu hay sờ thấy khối u vùng bụng… thì khối u đã phát triển lớn.

Theo bác sĩ Cương, khoảng một nửa các ca u thận được phát hiện tình cờ, vì vậy người trên 40 tuổi, người có bệnh nền như tăng huyết áp, béo phì, hút thuốc lá hoặc có tiền sử bệnh thận nên duy trì thói quen khám sức khỏe và siêu âm ổ bụng định kỳ. Việc phát hiện sớm u thận khi khối u còn nhỏ sẽ giúp điều trị đơn giản hơn và tăng cơ hội bảo tồn chức năng thận cho người bệnh.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi