HÀ NỘI – Chị Vy kết hôn ở tuổi 42, vô sinh do dự trữ buồng trứng giảm đã sinh con thành công nhờ thực hiện thụ tinh ống nghiệm dù chỉ có một phôi duy nhất.

Trước đây, hôn nhân và con cái không nằm trong kế hoạch cuộc sống của chị Vy. Khi thay đổi suy nghĩ, lập gia đình và mong con, chị nghĩ cơ hội vẫn còn do kinh nguyệt đều, sức khỏe không có biểu hiện bất thường. Sau gần 1 năm chưa có thai, vợ chồng chị đến thăm khám. Chồng chị sức khỏe sinh sản bình thường.

BS.CKI Lê Đức Thắng, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh), cho biết kết quả chụp tử cung vòi trứng cho thấy chị Vy buồng tử cung bình thường, hai vòi trứng thông song chỉ số dự trữ buồng trứng (AMH) còn 0,52 ng/ml.

AMH là chỉ số quan trọng phản ánh số lượng noãn còn lại trong buồng trứng. Chỉ số AMH thấp ở phụ nữ ngưỡng tuổi sau 40 tuổi đồng nghĩa với việc “kho dự trữ” trứng đang dần cạn kiệt.

Với trường hợp của vợ chồng chị Vy, nếu tiếp tục chờ đợi thụ thai tự nhiên cơ hội sinh con càng giảm. Bác sĩ tư vấn thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Siêu âm cho thấy số lượng nang thứ cấp (AFC) rất ít, nên chị được chỉ định theo phác đồ gom noãn tích lũy nhiều chu kỳ để tăng cơ hội có phôi chuyển.

Chu kỳ đầu tiên, chị Vy được chỉ định dùng thuốc kích thích buồng trứng với liều lượng phù hợp trong vòng 12 ngày. Trên siêu âm ghi nhận có 5 nang trứng độ lớn 18-20mm, song sau chọc hút, chuyên viên phôi học thông báo tế bào noãn bên trong đã thoái hóa, không có noãn trưởng thành đủ điều kiện thụ tinh.

Bác sĩ Thắng cho biết tình trạng này có thể gặp ở bệnh nhân lớn tuổi hoặc dự trữ buồng trứng giảm. Tuổi càng cao, chất lượng noãn càng suy giảm do ảnh hưởng của quá trình lão hóa tế bào, rối loạn hoạt động ty thể, tổn thương vật chất di truyền và sai sót trong phân chia nhiễm sắc thể. Vì vậy, dù nang trứng phát triển trên siêu âm, noãn bên trong vẫn có thể không trưởng thành, thoái hóa.

Hai chu kỳ tiếp theo, bác sĩ Thắng tiếp tục tinh chỉnh liều lượng thuốc để vừa tăng khả năng chiêu mộ noãn, vừa tránh can thiệp quá mức khi buồng trứng đáp ứng kém. Qua hai chu kỳ, chị Vy chỉ gom được 3 noãn. Bác sĩ không khuyến khích kéo dài thêm nhiều chu kỳ kích thích buồng trứng vì hiệu quả có thể không tương xứng với áp lực tâm lý, thời gian và chi phí điều trị của người bệnh.

Với 3 noãn gom được, chuyên viên phôi học thực hiện kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). Các noãn sau thụ tinh được nuôi cấy trong hệ thống tủ time-lapse, giúp duy trì môi trường ổn định và theo dõi sự phát triển của phôi liên tục. Kết quả, vợ chồng chị Vy có duy nhất một phôi ngày 5 chất lượng tốt.

Sau thời gian chuẩn bị, nội mạc tử cung đạt hình thái và độ dày phù hợp, bác sĩ Thắng tiến hành chuyển phôi vào tử cung chị Vy. Chị mang thai thành công. Thai kỳ của chị được các bác sĩ Trung tâm Sản phụ khoa theo dõi sát sao. Sau 38 tuần, chị Vy sinh mổ bé trai nặng 2,8 kg.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tuổi kết hôn lần đầu trung bình của người Việt Nam đang có xu hướng tăng nhanh. Chỉ trong 5 năm (2019-2024), độ tuổi này đã tăng từ 25,2 lên 27,3 tuổi.

Tuy nhiên, bác sĩ Thắng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết sinh học cơ thể người phụ nữ lại không chờ đợi. Nữ giới sinh ra với một số lượng trứng hữu hạn và không thể sinh thêm trong suốt cuộc đời. Số lượng này giảm dần từ 1-2 triệu lúc mới sinh, xuống còn 300.000 – 500.000 ở tuổi dậy thì, chỉ còn khoảng 25.000 ở tuổi 37 và sụt giảm rất nhanh sau đó. Không chỉ số lượng, chất lượng trứng cũng suy giảm tỷ lệ thuận với tuổi tác. Trứng ở phụ nữ lớn tuổi có nguy cơ phân chia bất thường nhiễm sắc thể cao, dẫn đến giảm tỷ lệ tạo phôi khỏe mạnh, giảm khả năng làm tổ và tăng rủi ro sảy thai.

Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo người kết hôn hoặc có kế hoạch sinh con muộn, đặc biệt sau tuổi 35 không nên trì hoãn việc thăm khám sức khỏe sinh sản. Nếu quan hệ đều đặn 6 tháng chưa có thai nên đi khám thay vì chờ đủ một năm như nhóm trẻ tuổi hơn. Phương pháp gom noãn là giải pháp cứu cánh tối ưu trong thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) dành cho phụ nữ lớn tuổi có chỉ số AMH thấp.

Người chưa sẵn sàng kết hôn hoặc dự định có con muộn nên tư vấn chuyên khoa để hiểu tình trạng dự trữ buồng trứng, nguy cơ suy giảm theo tuổi và các lựa chọn bảo tồn khả năng sinh sản phù hợp.