Chị Linh, 42 tuổi, đi tầm soát sức khỏe sau lời khuyên của bác sĩ, phát hiện nốt bán đặc ác tính ở phổi, xét nghiệm sau đó kết luận là ung thư giai đoạn sớm.

ThS.BS Nguyễn Thế Thu, Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết trước đó, mẹ chị Linh, 67 tuổi, phát hiện mắc ung thư phổi khi bệnh đã ở giai đoạn 4, di căn xương, được điều trị tại bệnh viện bằng liệu pháp nhắm trúng đích kết hợp xạ trị giảm đau.

Trực tiếp điều trị và tiếp xúc với người nhà bệnh nhân, bác sĩ Thu khuyên chị Linh nên đi khám tầm soát do có người thân trực hệ mắc ung thư phổi.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT)  phổi liều thấp của chị Linh phát hiện một nốt bán đặc nằm ở vùng tiếp giáp thùy trên và thùy giữa phổi phải, kích thước khoảng 25×30 mm, co kéo nhẹ màng phổi lân cận, xếp loại Lung-RADS 4X, nghi ngờ ác tính cao.

Các bác sĩ hội chẩn liên chuyên khoa và chỉ định phẫu thuật nội soi lồng ngực. Trong cuộc mổ, kết quả sinh thiết lạnh tức thì xác định ung thư biểu mô tuyến xâm nhập. Êkíp sau đó tiến hành cắt thùy trên và thùy giữa phổi phải kết hợp nạo vét hạch.

Giải phẫu mô bệnh học sau đó kết luận chị Linh mắc ung thư biểu mô tuyến không chế nhầy xâm nhập độ 2, còn khu trú trong nhu mô phổi và chưa di căn hạch. Nhờ phẫu thuật triệt căn khối u ở giai đoạn sớm, bệnh nhân không cần hóa hay xạ trị bổ trợ song cần tái khám định kỳ theo dõi chặt chẽ, đề phòng khối u tái phát.

“Hai mẹ con cùng mắc ung thư phổi nhưng thời điểm phát hiện hoàn toàn khác nhau. Người mẹ được phát hiện khi bệnh đã di căn xương, trong khi chị Linh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm dù chưa có triệu chứng. Đây là khác biệt rất lớn về cơ hội điều trị và tiên lượng bệnh”, ThS.BS Nguyễn Thế Thu khẳng định.

Bác sĩ Thu cho biết ung thư phổi hiện là một trong những bệnh có tỷ lệ tử vong cao hàng đầu tại Việt Nam. Ngoài hút thuốc lá, nguy cơ mắc bệnh còn liên quan đến ô nhiễm không khí, tiếp xúc khói thuốc thụ động, hóa chất độc hại và yếu tố gia đình. Trong đó, người có người thân trực hệ (bao gồm cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con cái) mắc ung thư phổi được ghi nhận có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Nhiều trường hợp ung thư phổi giai đoạn đầu tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc tầm soát. Vì vậy, người có yếu tố nguy cơ cao không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi kiểm tra. Khi xuất hiện dấu hiệu, ung thư phổi thường đã ở giai đoạn muộn hơn, điều trị khó khăn, nguy cơ biến chứng và hiệu quả điều trị giảm rõ rệt.

Chụp CT phổi liều thấp hiện là phương pháp hiệu quả giúp phát hiện sớm các nốt phổi nhỏ và tổn thương nghi ngờ ung thư ở giai đoạn còn khu trú. So với X-quang phổi thông thường, kỹ thuật này có thể phát hiện những tổn thương rất nhỏ, từ đó tăng khả năng điều trị hiệu quả.

Bác sĩ Thu cũng lưu ý không phải mọi nốt phổi phát hiện trên CT đều là ung thư. Một số trường hợp có thể là tổn thương viêm, xơ hoặc lành tính. Vì vậy, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa tại bệnh viện đánh giá dựa trên đặc điểm hình ảnh, kích thước nốt và các yếu tố nguy cơ đi kèm để quyết định theo dõi hay can thiệp điều trị.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi