Bà Linh, 94 tuổi, đau tức bụng trái, khó tiêu, đi khám phát hiện khối u 15 cm ở đại tràng, thể sarcoma cơ trơn hiếm gặp, được phẫu thuật thành công.

BS.CKII Nguyễn Quốc Thái, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết sarcoma cơ trơn là loại ung thư xuất phát từ các tế bào cơ trơn của thành ruột. Sarcoma cơ trơn đại trực tràng chỉ chiếm dưới 0,1% tổng số ca ung thư đại trực tràng.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, kết quả chụp CT có tiêm thuốc cản quang cho thấy khối u kích thước gần 15 cm nằm ở vùng đại tràng góc lách, chiếm gần toàn bộ khoang bụng bên trái và gây lồng ruột đại tràng – biến chứng nguy hiểm, có thể dẫn đến thiếu máu nuôi ruột, hoại tử, thủng ruột và viêm phúc mạc nếu không được xử trí kịp thời.

Nội soi đại tràng ghi nhận khối u lớn ở góc lách gây hẹp gần như hoàn toàn lòng ruột, máy soi không thể đi qua. Bề mặt u loét, phủ giả mạc, tiếp xúc với quai ruột non, phúc mạc và thành bụng trước nên chưa loại trừ khả năng xâm lấn các cơ quan lân cận. Kết quả sinh thiết ban đầu hướng đến ung thư đại tràng.

Các khảo sát hình ảnh khác cho thấy ổ bụng có ít dịch, ruột chướng hơi nhiều, tràn dịch màng phổi hai bên. Với tuổi rất cao của người bệnh cùng khối u kích thước lớn nằm ở vị trí phức tạp, ca phẫu thuật được đánh giá tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Tuy nhiên, nếu trì hoãn điều trị, tình trạng lồng ruột có thể làm siết chặt mạch máu nuôi ruột, gây hoại tử, thủng ruột và nhiễm trùng ổ bụng. Khối u cũng gần như bít kín lòng đại tràng, nguy cơ gây tắc ruột hoàn toàn với các cơn đau bụng dữ dội, chướng bụng và nôn ói.

“Khi vi khuẩn từ ruột xuyên qua thành ruột đi vào máu, có thể gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn đe dọa tính mạng. Khối u cũng có nguy cơ tiếp tục xâm lấn các cơ quan quan trọng như lách, đuôi tụy, dạ dày, cơ hoành hoặc thận trái, khiến việc phẫu thuật sau này rất khó khăn hoặc không còn khả năng cắt bỏ triệt để”, bác sĩ Thái nói thêm.

Theo bác sĩ Thái, thử thách lớn nhất không chỉ nằm ở kích thước khối u mà còn ở tuổi rất cao của người bệnh. Thuốc mê và quá trình gây mê hồi sức có thể làm tụt huyết áp, ảnh hưởng chức năng tim mạch, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, suy tim cấp hoặc đột quỵ trong và sau mổ. Người lớn tuổi cũng dễ gặp biến chứng hô hấp như xẹp phổi, viêm phổi hoặc suy hô hấp kéo dài.

Sau khi hội chẩn đa chuyên khoa gồm Ngoại Tiêu hóa, Gây mê hồi sức, Lão khoa và Hồi sức tích cực, các bác sĩ quyết định phẫu thuật mở lấy trọn khối u cho bà Linh. Do khối u nằm sâu dưới bờ sườn trái, trong không gian hẹp, xung quanh là nhiều mạch máu lớn và các cơ quan quan trọng như lách, đuôi tụy, dạ dày và thận trái; kích thước quá lớn khiến cấu trúc giải phẫu bị biến dạng, gây khó khăn cho quá trình bóc tách.

Trong quá trình mổ, êkíp ghi nhận khối u xuất phát từ vùng đại tràng góc lách lan xuống đại tràng xuống, kích thước khoảng 15 cm, lồi ra ngoài thành ruột nhưng chưa xâm lấn các cơ quan lân cận và chưa phát hiện di căn gan hay phúc mạc. Các bác sĩ tiến hành cắt đoạn đại tràng chứa khối u, nạo vét hạch và nối lại hai đầu đại tràng.

Sau phẫu thuật, bà Linh hồi phục thuận lợi, không gặp biến chứng. Từ ngày thứ hai, người bệnh có thể vận động nhẹ và ăn thức ăn lỏng, được xuất viện sau 1 tuần. Điều bất ngờ là kết quả giải phẫu bệnh và hóa mô miễn dịch cho thấy khối u không phải ung thư biểu mô tuyến đại tràng thường gặp mà là sarcoma cơ trơn – một dạng ung thư ác tính cực hiếm, cả 7 hạch được lấy đều âm tính và diện cắt sạch tế bào ung thư. Người bệnh không cần điều trị bổ sung.

Theo bác sĩ Thái, do phát triển từ lớp cơ sâu của thành ruột, sarcoma cơ trơn thường không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Người bệnh thường chỉ được phát hiện khi khối u đã phát triển lớn, gây đau bụng, thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu hoặc sờ thấy khối bất thường trong bụng.

Khác với ung thư đại tràng thông thường thường lan đến hạch bạch huyết trước, sarcoma cơ trơn có xu hướng di căn theo đường máu, phổ biến nhất đến gan và phổi. Khối u cũng có khả năng xâm lấn mạnh vào các cơ quan lân cận và lan rộng trong ổ bụng.

Do đó, phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn khối u với diện cắt âm tính vẫn là phương pháp điều trị quan trọng nhất đối với sarcoma cơ trơn đại trực tràng. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn còn khả năng phẫu thuật giúp nâng cao tiên lượng và giảm nguy cơ tái phát hoặc di căn xa.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi