Bị hươu húc mạnh nhưng không chảy máu hay bầm tím, ông Cảnh, 66 tuổi, chủ quan không đi khám, hai tuần sau phát hiện động mạch cánh tay dập nát, suýt phải cắt chi.

Trong lúc chăm sóc đàn hươu của gia đình, ông Cảnh bị hươu húc mạnh vào cánh tay phải. Sau đó ông chỉ hơi đau, tay không bầm tím hay chảy máu nên nghĩ chấn thương phần mềm, không đi khám hay băng bó. Vài ngày sau, cánh tay lạnh dần, đau nhiều hơn, ông vẫn cố chịu đựng. Hai tuần sau, cảm giác đau buốt lan từ vai xuống khắp cánh tay, bàn tay gần như mất cảm giác, ông nhập viện ở tỉnh phát hiện tắc động mạch cánh tay, được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM điều trị.

ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nghĩa, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu cho biết, tay phải bệnh nhân khó cử động và không bắt được mạch, cho thấy dấu hiệu lưu thông máu ở khu vực này bị ngưng trệ. Kết quả chụp CT phát hiện huyết khối kéo dài một đoạn đến 15 cm bít kín động mạch cánh tay. Động mạch bị dập nát hoàn toàn dù bên ngoài không hề có dấu hiệu bầm tím hay chảy máu.

“Đây là dạng chấn thương kín rất hiếm gặp. Lực va đập đủ mạnh để làm dập nát thành động mạch nhưng không gây vết thương ngoài da, khiến người bệnh dễ chủ quan”, bác sĩ Nghĩa nói.

Theo bác sĩ Nghĩa, cánh tay bệnh nhân chưa hoại tử nhờ các nhánh mạch máu phụ còn nuôi được một phần mô. Tuy nhiên, lượng máu đến tay rất ít nên không bắt được mạch. Nếu không nhanh chóng tái lập đường lưu thông máu mới, cánh tay bệnh nhân có nguy cơ hoại tử và phải đoạn chi.

Bệnh nhân đến bệnh viện tương đối muộn, nguy cơ thất bại rất cao khi dùng thuốc tiêu sợi huyết. Phương pháp tối ưu nhất là phẫu thuật lấy huyết khối hoặc mổ bắc cầu. Tuy nhiên khi mở cánh tay, êkíp phát hiện toàn bộ đoạn động mạch đã dập nát, huyết khối bít kín lòng mạch nên không thể lấy bỏ. Các bác sĩ quyết định chuyển sang phương án bắc cầu động mạch, dùng tĩnh mạch tự thân của bệnh nhân làm cầu nối, tạo đường đi mới cho máu.

Ca mổ kết thúc sau hai giờ, siêu âm ghi nhận cầu nối hoạt động tốt, tái tưới máu cho vùng mô cánh tay, cẳng tay và bàn tay.

Một ngày sau mổ, cánh tay ông Cảnh ấm trở lại, da hồng, không còn đau buốt. Ông bắt đầu tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng tay phải và xuất viện sau 5 ngày.

Bác sĩ Nghĩa cho biết, tắc động mạch cánh tay thường do xơ vữa hoặc cục máu đông. Trường hợp do chấn thương kín như ông Cảnh rất hiếm nhưng đặc biệt nguy hiểm vì không có dấu hiệu chảy máu bên ngoài, khiến người bệnh bỏ qua “thời gian vàng” điều trị. Do đó sau va chạm mạnh, đặc biệt khi vùng tay chân xuất hiện đau tăng dần, lạnh, tê, yếu hoặc mất mạch, người bệnh cần đến bệnh viện ngay cả khi ngoài da không có vết thương. Đây có thể là dấu hiệu của chấn thương mạch máu kín, nếu phát hiện muộn dễ dẫn đến hoại tử chi hoặc mất chức năng vĩnh viễn.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi