Suốt một năm ông Hưng (55 tuổi, Lâm Đồng) bị đỏ chóp mũi và vùng chữ T, ai gặp cũng tưởng vừa uống rượu. Khi đi khám, ông mới phát hiện mình mắc trứng cá đỏ thể mạch máu.

Ông Hưng cho biết vùng mũi bắt đầu đỏ cách đây khoảng một năm. Do không đau rát, chỉ ửng đỏ nhẹ nên ông không để ý. “Đến lúc bạn bè gặp ai cũng hỏi “mới lai rai sao”, tôi mới thấy kỳ lạ. Rửa mặt hơi mạnh là chảy máu rơm rớm nhưng bình thường thì không đau gì”, ông nói.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), ông được BSNT.CKI Trần Thị Mỹ Linh, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da thăm khám. Bác sĩ ghi nhận vùng mũi, chóp mũi và một phần trán (vùng chữ T) của ông không nhiều mụn nhưng lại đỏ rõ rệt, xuất hiện các mao mạch nông giãn, làn da rất nhạy cảm và dễ chảy máu khi có ma sát.
Từ các biểu hiện này, bác sĩ chẩn đoán ông mắc trứng cá đỏ thể mạch máu (erythematotelangiectatic rosacea) – một thể bệnh dễ bị nhầm với viêm da dị ứng hoặc đỏ mặt do rượu. Đặc trưng bệnh là tình trạng đỏ mặt kéo dài hoặc đỏ bừng từng cơn. Người bệnh thường cảm giác nóng rát, châm chích hoặc nhạy cảm hơn với các tác nhân bên ngoài.
Dấu hiệu nổi bật nhất của thể này là hiện tượng giãn mao mạch nông, có thể quan sát rõ bằng mắt thường, đặc biệt ở vùng trung tâm khuôn mặt như mũi, má, cằm và trán. Khác với các thể khác, trứng cá đỏ thể mạch máu ít hoặc hầu như không có mụn mủ.

Theo bác sĩ Linh, trứng cá đỏ là bệnh da mạn tính khá phổ biến, chiếm khoảng 1–10% dân số, gặp nhiều ở người da sáng màu và độ tuổi từ 30–50. Nữ giới thường mắc nhiều hơn, nhưng biến chứng phì đại mũi lại phổ biến ở nam. Các yếu tố như ánh nắng mặt trời, đồ ăn cay nóng, rượu bia, stress hoặc thời tiết thay đổi dễ khiến mạch máu giãn, mặt đỏ bừng. Nếu kéo dài, thành mạch mất đàn hồi, xuất hiện mạng lưới mao mạch nhỏ li ti và da ngày càng mỏng, dễ tổn thương. Trường hợp không điều trị, bệnh có thể tiến triển thành dày da mũi (rhinophyma) – biến dạng đặc trưng của trứng cá đỏ lâu năm.
Để kiểm soát tình trạng đỏ da kéo dài, bác sĩ Linh chỉ định ông Hưng điều trị bằng laser YAG xung dài – công nghệ giúp thu nhỏ các mao mạch giãn, giảm đỏ và cải thiện sự đồng đều màu da, với liệu trình từ 4-6 lần, mỗi buổi cách nhau 2-4 tuần. Kết hợp với đó là các loại thuốc bôi kháng viêm và phục hồi hàng rào bảo vệ da, nhằm giảm tình trạng kích ứng và hạn chế nguy cơ tái phát.
Bác sĩ Linh cho biết, laser YAG xung dài tác động chọn lọc vào mạch máu bị giãn, giúp giảm đỏ rõ rệt ngay sau mỗi buổi điều trị. Tuy nhiên, người bệnh vẫn phải kết hợp thuốc bôi và thay đổi thói quen sinh hoạt để duy trì hiệu quả.
Sau 3 buổi laser và tuân thủ thuốc bôi theo hướng dẫn, vùng đỏ trên mũi của ông giảm đáng kể. Da không còn dễ chảy máu khi rửa mặt, các mảng đỏ ở trán cũng nhạt dần. “Giờ đi đâu cũng đỡ bị hỏi “sao mũi đỏ vậy”, tôi thấy tự tin hơn nhiều”, ông nói.
Sau laser, cần tránh nắng kĩ bằng cách thoa kem chống nắng phổ rộng, che chắn kĩ khi ra nắng và dưỡng ẩm đều đặn 2 lần/ngày để da hồi phục tốt hơn. Trong hai ngày đầu, không xông hơi, vận động nặng hay dùng sản phẩm tẩy rửa mạnh. Da có thể ửng đỏ nhẹ nhưng sẽ giảm khi chườm mát và bôi thuốc theo hướng dẫn.
Bác sĩ khuyến cáo mọi người không nên chủ quan khi vùng mũi hoặc mặt đỏ kéo dài. Cần đến bệnh viện, thăm khám chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da để bác sĩ xác định nguyên nhân và điều trị sớm, giúp giảm nguy cơ giãn mạch nặng hoặc biến dạng mũi. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần hạn chế chà xát mạnh, tránh nắng, giảm rượu bia, tránh thức ăn cay nóng và kiểm soát stress để ngăn ngừa tái phát.
* Tên nhân vật đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH