Anh Thắng, 35 tuổi, được chẩn đoán bị vô tinh không bế tắc kèm giãn tĩnh mạch thừng tinh, ba lần phẫu thuật tìm tinh trùng đều thất bại.

Anh Thắng từng nghĩ không thể có con “chính chủ”, thậm chí từng tính chuyện xin tinh trùng để vợ được làm mẹ.

Kết hôn năm 2021, anh Thắng và chị Huệ mong mãi không có tin vui nên đi khám tại một bệnh viện. Bác sĩ chẩn đoán vợ bình thường, còn anh không có tinh trùng trong tinh dịch do biến chứng từ căn bệnh quai bị thời niên thiếu.

Mổ thám sát tinh hoàn vào đầu năm 2023 song không thành công, anh chị gom góp, vay mượn, quyết tâm ra Hà Nội tìm cơ hội. Cuối năm 2023, ca phẫu thuật tìm tinh trùng lần thứ hai được thực hiện nhưng cũng không thành. “Hai lần mổ, tài sản cạn kiệt, sức khỏe giảm sút. Tôi đã nghĩ đến việc bỏ cuộc, xin tinh trùng để có con”, anh chia sẻ.

“Thử lần cuối, nếu không được thì vợ chồng nương tựa vào nhau, không có con cũng được miễn là yêu thương nhau”, chị Hằng động viên chồng. Tháng 4/2024, họ tìm đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, mang theo hy vọng cuối cùng.

Tại đây, ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng Đơn vị Nam học, chẩn đoán anh Thắng bị vô tinh không bế tắc (NOA) kèm theo giãn tĩnh mạch thừng tinh bên phải. Bác sĩ lên kế hoạch điều trị toàn diện, trước hết cần phẫu thuật điều trị dứt điểm giãn tĩnh mạch thừng tinh, sau đó mới tính đến các phương pháp hỗ trợ sinh sản.

Tháng 5/2024, bác sĩ Huy mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh cho anh Thắng nhằm tối ưu hóa môi trường tinh hoàn. Ca mổ thành công, một tia hy vọng xuất hiện khi cuối năm đó, xét nghiệm tinh dịch đồ thu được 2 tinh trùng, tuy bất động nhưng điều này cho thấy tinh hoàn có dấu hiệu sinh tinh. Các bác sĩ theo dõi sát, yêu cầu xét nghiệm tinh dịch đồ hàng tháng để tích lũy, nhưng không thu thêm được mẫu nào, anh Thắng gần như cạn kiệt tinh trùng trong tinh dịch.

Lúc này, chị Huệ đã có tuổi, việc chờ đợi tích lũy tinh trùng tự nhiên sẽ làm giảm cơ hội thành công, trong khi tinh hoàn người chồng đã teo cho thấy chức năng tinh hoàn suy giảm nặng, bao gồm cả khả năng sản xuất testosterone và sinh tinh. Đặc biệt anh từng mổ hai lần thất bại do tình trạng sinh tinh cực kỳ hạn chế.

“Mỗi lần phẫu thuật thất bại lại giảm hy vọng và có thể khiến tinh hoàn bị xơ hóa mô, thay đổi cấu trúc, gây khó khăn hơn cho việc bóc tách, nhận diện các ống sinh tinh tiềm năng cho những lần mổ tiếp theo, đồng thời có nguy cơ tổn thương thêm các tế bào Leydig (sản xuất testosterone), làm trầm trọng thêm tình trạng suy sinh dục sẵn có”, bác sĩ Huy lý giải, song vẫn quyết định thực hiện micro-TESE lần nữa. Anh Thắng thực hiện mổ tìm tinh trùng lần thứ ba, cũng là lần đầu tiên tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8, vào tháng 4/2025.

Dưới sự hỗ trợ của kính hiển vi phẫu thuật có độ phóng đại lên đến 40 lần, bác sĩ Huy quan sát được toàn bộ mô tinh hoàn, thám sát, tìm kiếm những ống sinh tinh tiềm năng. Sau 150 phút phẫu thuật, từng mẫu mô nhỏ được cẩn trọng lấy ra và chuyển ngay vào phòng lab.

Cuộc săn lùng tinh trùng trong phòng lab cũng cam go không kém. Người bệnh thu được 38 mẫu mô, nhưng ban đầu chỉ tìm thấy 1-2 tinh trùng di động trong mỗi mẫu. Thạc sĩ Nguyễn Huyền Minh Thụy, Trưởng Lab cùng các chuyên viên phôi học mất hơn 180 phút để truy tìm và phân lập từng từng tinh binh quý giá. Kết quả thu đủ số lượng tinh trùng để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) bằng kỹ thuật ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương trứng), đồng thời đủ trữ đông cho một chu kỳ IVF trong tương lai.

Cùng lúc đó, chị Hằng được chọc hút, thu được 11 trứng trưởng thành, nuôi cấy thành công 9 phôi ngày 3 và 7 phôi ngày 5 chất lượng tốt. Một phôi tốt nhất được chuyển vào tử cung người vợ.

Giấc mơ có con “chính chủ” của anh Thắng, chị Huệ đã thành hiện thực khi chị đậu thai ngay lần chuyển phôi đầu tiên. Tháng 5/2025, thai nhi được hơn 12 tuần, khỏe mạnh, chị Huệ được chuyển sang Trung tâm Sản Phụ khoa tiếp tục theo dõi thai.

Vô tinh không bế tắc (Non-Obstructive Azoospermia – NOA) là tình trạng tinh hoàn không sản xuất đủ tinh trùng để xuất hiện trong tinh dịch, hoặc hoàn toàn không sản xuất tinh trùng. Nguyên nhân có thể do di truyền (hội chứng Klinefelter, mất đoạn nhiễm sắc thể Y), rối loạn nội tiết, hoặc tổn thương tinh hoàn mắc phải (như biến chứng quai bị, hóa xạ trị, chấn thương). Đây được xem là dạng vô sinh nam nặng, việc tìm thấy tinh trùng là vô cùng khó khăn.

Bác sĩ Huy cho biết MicroTESE được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong tìm kiếm tinh trùng cho bệnh nhân NOA. Đây là một vi phẫu thuật sử dụng kính hiển vi có độ phóng đại cao (15-40 lần). Bác sĩ sẽ mở rộng bao tinh hoàn, quan sát trực tiếp các ống sinh tinh và lấy những mẩu mô rất nhỏ, sau đó chuyển vào phòng lab tìm tinh trùng. Những ống sinh tinh có chứa tinh trùng thường to hơn, đục hơn so với các ống đã xơ hóa.

Phương pháp này giúp nâng cao tỷ lệ tìm thấy tinh trùng, hạn chế tổn thương mô tinh hoàn nhằm bảo tồn chức năng sản xuất testosterone của nam giới tốt hơn, giảm nguy cơ suy sinh dục sau mổ, đặc biệt với những trường hợp thất bại nhiều lần như anh Thắng. Người bệnh nên chọn các đơn vị hỗ trợ sinh sản uy tín, có thể giải quyết đồng thời các bệnh lý nam khoa, bệnh lý sinh sản và chuyên gia phôi học để nâng cao hiệu quả điều trị.

20h ngày 27/5, chương trình tư vấn trực tuyến “Kinh nghiệm IVF thành công từ các ca khó” sẽ được phát trên fanpage VnExpress và hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Chương trình có sự tham gia của ThS.BS Lê Đăng Khoa và ThS.BS Trần Ngọc Vân Anh thuộc IVF Tâm Anh Quận 8; BS.CKI Nguyễn Thị Thạch Thảo, IVF Tâm Anh TP HCM. Bạn đọc đặt câu hỏi tại đây.