Chồi bướu ung thư thận xâm lấn đến tĩnh mạch chủ bụng, tính mạng chị Ánh như “ngọn đèn trước gió”. Chị một mực từ chối phẫu thuật, mặc dù bác sĩ Tâm Anh và người nhà ra sức thuyết phục để tìm cơ hội sống.
Chị Nguyễn Thị Ánh (44 tuổi, TP.HCM) biết thận phải có khối u 6 năm trước trong lần khám sức khỏe. Cứ về chiều, chị nhức mỏi chân tay, cảm sốt, mệt, hông lưng đau nhưng thời điểm này, mẹ đang bệnh nặng, lại nghĩ bản thân còn trẻ nên tạm gác lại vấn đề sức khỏe cá nhân, không theo dõi chuyên sâu, để dành toàn bộ thời gian và sức lực cùng chị em trong nhà chăm sóc cho mẹ.
Năm 2023, mẹ mất, chị Ánh mới có thời gian riêng để quan tâm sức khỏe cá nhân. Chị đến bệnh viện gần nhà khám lại, phát hiện kích thước khối u thận phải đã to khoảng 13-14cm, tế bào ung thư đã di căn xa, xâm lấn vào mạch máu, khả năng sống không quá một năm nếu không điều trị.
Nỗi đau mất mẹ chưa nguôi, lại thêm cú sốc phát hiện mắc ung thư thận giai đoạn cuối đe dọa tính mạng, chị Ánh rơi xuống hố sâu tuyệt vọng. Cầm kết quả khám bệnh trở về nhà, chị thu xếp công việc trong nhà, dặn dò chồng con, nhờ chị em trong nhà thay mình chăm sóc các con, chuẩn bị tinh thần chờ ngày tử thần gõ cửa. Chồng và các chị em ruột nhiều lần khuyên phải điều trị nhưng chị đều từ chối. “Ung thư có điều trị cũng không thể khỏi bệnh, vậy tôi điều trị làm gì?”, chị Ánh nhớ lại.
Đầu tháng 11, sức khỏe chị suy giảm nhiều hơn, hông lưng thường xuyên đau buốt, gương mặt hốc hác, cơ thể dễ mệt mỏi, phải nằm nhiều. Chồng và chị em ruột hỏi thăm nhiều nơi và thuyết phục chị đi tìm bác sĩ giỏi, biết đâu phép màu xảy ra?
Cầm kết quả xét nghiệm trên tay, tiến sĩ bác sĩ Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết cực trên thận trái của người bệnh có một khối u ác tính rất lớn, kích thước 14cm. Nguy hiểm hơn, chồi của khối u đã xâm lấn khoảng 4-5cm vào tĩnh mạch chủ bụng (tĩnh mạch lớn nhất trong cơ thể). “Phẫu thuật là cứu cánh tối ưu”, bác sĩ Đức cho biết.
“Nếu tôi phẫu thuật liệu có được gì không?”, chị Ánh ngập ngừng hỏi bác sĩ mà chị luôn định vị trong đầu khi gặp bất bác sĩ nào.
Bác sĩ Đức quyết định thẳng thắn giải thích để chị hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình. Ung thư thận đã di căn rộng, lan đến mạch máu. Nếu không phẫu thuật, sự sống của chị không thể kéo dài, thậm chí chỉ còn tính bằng tháng. Ngược lại, dù phẫu thuật không đảm bảo giúp chị có thể sống thêm nhiều năm nữa, nhưng phẫu thuật là lựa chọn điều trị tốt nhất ở trường hợp của chị.
“Tôi… sẽ không mổ, cũng chỉ sống được thêm vài năm đâu có ý nghĩa gì”, chị Ánh nói sau khi nghe bác sĩ giải thích xong.
Lòng bác sĩ Đức chùng xuống khi người bệnh bỏ lỡ “tia hy vọng cuối cùng”. Trách nhiệm của người thầy thuốc là đưa ra phương án điều trị tốt nhất cho người bệnh. Nhưng quyết định điều trị hay không lại nằm ở phía người bệnh.
“Nếu chị đồng ý chiến đấu với căn bệnh này, chúng tôi sẽ đồng hành cùng chị. Dù chỉ một ngày được sống cũng quý giá huống chi có thể sống thêm 5 năm, 10 năm”, bác sĩ Đức nói với chị Ánh trước khi chị rời phòng khám.
Trở về nhà, chị Ánh ngồi thụp xuống ghế, trước mắt tối sầm lại. Chị nghĩ đến tương lai nếu chị không điều trị, hai con thơ sẽ thiếu đi người mẹ, chồng thiếu người vợ kề cạnh chăm sóc. Ngày nào chồng chị cũng lựa lời khuyên vợ điều trị “còn nước còn tát”, còn các con năn nỉ “mẹ ơi, mẹ chữa bệnh để sống lâu với tụi con”. Chị em ruột ngày nào cũng gọi điện, hoặc sang nhà thăm, khuyên chị đồng ý phẫu thuật, hàng ngày cầu nguyện chị bình an. Mỗi ngày, bác sĩ Đức cũng nhắn tin, động viên chị nên mổ để bước tiếp cuộc đời phía trước. Nhớ đến lời động viên chân thành của bác sĩ Đức và sự khuyên nhủ của người thân khát sống trong chị được đánh thức.
Sau 3 tuần suy nghĩ, chị trở lại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, gặp bác sĩ Đức, đặt bút ký vào giấy xác nhận phẫu thuật, chấp nhận chiến đấu đến cùng để sống.
Theo bác sĩ Đức, chị Ánh không phải trường hợp đầu tiên từ chối phẫu thuật khi biết mắc ung thư. Những bệnh nhân này có chung cảm xúc suy sụp, buông xuôi, bỏ cuộc vì cho rằng điều trị cũng không thể khỏi bệnh, “cũng không được gì”. Bác sĩ động viên, phân tích phẫu thuật là lựa chọn tốt nhất nhưng người bệnh vẫn kiên quyết không thay đổi quyết định. Tuy nhiên, chị Ánh đã thay đổi quyết định, đồng ý phẫu thuật, dũng cảm đối mặt với ung thư.
Sau cái gật đầu từ chị Ánh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhanh chóng tổ chức hội chẩn toàn viện nhằm đưa ra phương án phẫu thuật cho chị.
Do khối u thận đã xâm lấn tĩnh mạch chủ và một phần lớn của khối u dính với mặt sau gan nên cuộc phẫu thuật của chị Ánh được thực hiện dưới sự phối hợp đồng thời của 3 chuyên khoa Tiết niệu, Phẫu thuật mạch máu, Phẫu thuật mạch máu và Phẫu thuật Gan Mật Tụy. Mục tiêu cắt toàn bộ thận phải cùng khối u và mở tĩnh mạch chủ lấy trọn chồi u.
Sau khi kiểm soát cuống thận cả 2 bên, bước nguy hiểm nhất của cuộc mổ là thao tác bóc tách đến tận cơ hoành (ngay dưới ngực), bộc lộ rõ tĩnh mạch chủ rồi kẹp lại, tạm thời chặn lưu thông máu để tiến hành mở tĩnh mạch chủ. Cuối cùng êkíp cẩn thận tách toàn bộ chồi u ra khỏi tĩnh mạch chủ bụng cùng với toàn bộ khối thận có u.
Theo bác sĩ Đức, đây là công đoạn phức tạp và vô cùng nguy hiểm trong cuộc mổ này. Bởi, tĩnh mạch chủ bụng là một trong những mạch máu lớn nhất trong cơ thể, việc mở mạch máu này sẽ khiến người bệnh mất máu nhiều. Do đó, ê kíp sử dụng thiết bị chuyên biệt có thể tái sử dụng nguồn máu tự thân của người bệnh, giúp người bệnh tránh mất máu ồ ạt và không phải truyền máu nhiều.
Ngoài ra, nếu quá trình tách toàn bộ khối u ra khỏi tĩnh mạch không cẩn thận, để sót một phần khối u trôi theo dòng máu về phổi, làm tắc phổi, khiến người bệnh suy hô hấp, tử vong ngay trên bàn mổ.
Êkíp bác sĩ Phẫu thuật Gan Mật Tụy bóc tách phần u thận lớn dính vào gan tạo điều kiện để êkíp bác sĩ Tiết niệu tiến hành cắt và lấy toàn bộ thận phải cùng khối u ung thư ra ngoài.
Sau 4 tiếng tập trung cao độ và phối hợp nhịp nhàng, ca mổ kết thúc. Các thành viên trong ê kíp phẫu thuật đều thở phào nhẹ nhõm vì hoàn thành mục tiêu đề ra ban đầu và không phát sinh rủi ro nào với sức khỏe người bệnh.
“Thành công của cuộc mổ này đến từ sự phối hợp chặt chẽ, chung sức của nhiều chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM”, bác sĩ Đức cho biết.
Một tuần sau mổ, chị Ánh. phục hồi tốt, ít đau, có thể đi lại nhẹ nhàng, ăn uống bình thường.
Ngồi trên giường bệnh, khóe mắt chị rưng rưng, liên tục cảm ơn bác sĩ Đức cùng đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM giúp chị “được sinh ra lần thứ hai”.
Chị Nguyễn Thị Anh, 45 tuổi, chị gái của chị Ánh xúc động, giọng lạc đi, chia sẻ: “Tôi chỉ muốn hét thật lớn vì sung sướng khi bác sĩ thông báo ca mổ của em gái thành công”.
Bác sĩ Đức cho biết phẫu thuật đã loại bỏ gần như toàn bộ tế bào ung thư trong cơ thể người bệnh. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, người bệnh cần điều trị bổ sung bằng hóa trị để loại bỏ triệt để tế bào ung thư và ngăn ngừa tái phát.
Thống kế từ Tổ chức ghi nhận ung thư thế giới (GLOBOCAN) năm 2022, ung thư thận chỉ chiếm khoảng 2,2% tổng số các trường hợp ung thư. Xét riêng trong hệ tiết niệu, số ca mắc ung thư thận (434.840 ca) xếp sau ung thư tuyến tiền liệt liệt (1.467.854 ca) và ung thư bàng quang (614.298 ca). Trường hợp ung thư thận xâm lấn tĩnh mạch chủ bụng như chị A. thậm chí ít gặp hơn, cũng là trường hợp đầu tiên tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, theo bác sĩ Đức.
Ung thư thận nguy hiểm ở chỗ tiến triển âm thầm, người bệnh hầu như không xuất hiện triệu chứng ở những giai đoạn đầu, thường chỉ phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe. Khi người bệnh phát hiện dấu hiệu như tiểu máu, đau hông lưng dai dẳng, bụng lớn lên, dễ mệt mỏi, chán ăn, sụt cân bất thường… ung thư thận đã chuyển sang giai đoạn muộn.
Do đó, TS.BS Nguyễn Hoàng Đức khuyến cáo cần xây dựng thói quen khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần để sớm phát hiện ung thư thận ở giai đoạn đầu, việc điều trị dễ dàng, tỉ lệ khỏi hoàn toàn cao, kéo dài tuổi thọ. Ngoài ra cần sớm đến bệnh viện khám khi có triệu chứng nêu trên để xác định chính xác nguyên nhân và có phương án điều trị phù hợp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
