Linh, 27 tuổi, không dám để mặt mộc ra đường do da đỏ, châm chích và bong tróc vì liên tục skincare trong 2 năm qua.

Ban đầu, Linh chỉ bị vài nốt mụn vùng cằm do thức khuya. Thấy bạn bè chia sẻ các bí quyết “thay da”, cô bắt đầu bước vào hành trình chăm sóc da với mong muốn có làn da căng mọng, mịn màng như trên mạng xã hội.

Mỗi sáng, Linh dùng sữa rửa mặt tạo bọt mạnh, vitamin C nồng độ cao, niacinamide (vitamin B3 kiểm soát nhờn, thu nhỏ lỗ chân lông), kem chống nắng. Buổi tối, cô tẩy trang hai lần, dùng acid tẩy da chết, retinol, serum phục hồi và thêm mặt nạ ngủ. Có giai đoạn, cô thay tới 5-6 sản phẩm chỉ trong một tháng vì xem review làm đẹp da cấp tốc trên mạng.  “Tôi nghĩ dùng càng nhiều sản phẩm thì da càng đẹp nhanh”, Linh kể.

Khi da châm chích, nổi mẩn đỏ và bong vảy, Linh cho rằng đó là dấu hiệu đẩy mụn nên tiếp tục tăng tần suất dùng treatment (các sản phẩm đặc trị thâm, nám, sẹo, lão hóa..). Cô còn mua thêm máy điện di cầm tay và các loại peel da tại nhà.

Ba tháng sau, da Linh đỏ liên tục, nóng rát khi gặp nắng hoặc ngồi điều hòa lâu. Chỉ cần dùng sữa rửa mặt cũng có cảm giác bỏng rát. Những đợt kích ứng lặp đi lặp lại khiến da mỏng hơn, mao mạch hiện rõ quanh cánh mũi và hai má.

Sau gần hai năm liên tục đổi mỹ phẩm, thử các hoạt chất mạnh theo hướng dẫn trên mạng, da mặt Linh đỏ rực, châm chích và bong tróc.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bác sĩ Doãn Minh Thành,  khoa Da liễu, cho biết Linh bị ám ảnh làn da hoàn hảo, hình ảnh “da không lỗ chân lông”, “glass skin”, “baby skin” sau filter hoặc chỉnh sửa khiến cô nghĩ rằng da tự nhiên là chưa đủ đẹp. Linh dùng retinol nồng độ cao ngay từ đầu, phối hợp acid liên tục hoặc thay đổi routine quá nhanh theo xu hướng.

Không riêng trường hợp của Linh, bác sĩ đã khám cho nhiều người trẻ “nghiện skincare”, liên tục mua sản phẩm mới, dùng quá nhiều hoạt chất hoặc chăm sóc da quá mức. Một số bệnh nhân đến khám mang theo cả túi mỹ phẩm với hàng chục sản phẩm khác nhau, từ retinol, AHA/BHA đến serum peptide, essence, ampoule… nhưng không biết loại nào thực sự cần thiết cho da mình.

“Các bạn trẻ thích skincare nhưng có thể thiếu kiến thức nền tảng về sinh lý da”, bác sĩ Thành nhận định. Hàng rào bảo vệ da có thể bị phá vỡ khi lạm dụng treatment, tẩy da chết quá nhiều hoặc phối hợp hoạt chất sai cách khiến da nhạy cảm, dễ đỏ, nổi mụn viêm, kích ứng kéo dài, thậm chí chuyển thành chứng đỏ da mạn tính.

Sau khi khám, Linh được yêu cầu ngưng gần hết mỹ phẩm đang dùng, chỉ giữ lại sữa rửa mặt dịu nhẹ, kem dưỡng phục hồi và kem chống nắng phù hợp. Đồng thời bác sĩ sử dụng công nghệ IPL sử dụng các bước sóng ánh sáng rộng để tiêu diệt vi khuẩn, làm co các mạch máu bị viêm gây đỏ da, và kích thích sản sinh collagen. Sau 2 tháng da Linh dần cải thiện song bác sĩ cho biết quá trình phục hồi hàng rào bảo vệ da cần kéo dài nhiều tháng.

Bác sĩ Thành khuyến cáo nên chăm sóc da tối giản gồm làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng. Khi muốn sử dụng các hoạt chất như retinol, AHA, BHA, vitamin C hay các sản phẩm đặc trị cần được khám và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa. Quy trình thông thường là từng bước, bắt đầu với nồng độ thấp và tần suất phù hợp để da có thời gian thích nghi. Không nên phối hợp nhiều hoạt chất mạnh cùng lúc hoặc liên tục thay đổi mỹ phẩm theo các xu hướng làm đẹp trên mạng.

Sau khi sử dụng mỹ phẩm xuất hiện dấu hiệu đỏ da kéo dài, châm chích, nóng rát, bong tróc nhiều, ngứa hoặc mụn bùng phát nên ngừng các sản phẩm nghi ngờ gây kích ứng và đến cơ sở chuyên khoa Da liễu để được đánh giá, điều trị. Việc cố gắng chịu đựng hoặc tăng liều có thể khiến hàng rào bảo vệ da tổn thương nặng hơn, kéo dài thời gian phục hồi và tăng nguy cơ da nhạy cảm mạn tính.