Mắc bệnh đái tháo nhạt mà không biết, anh Hiệu (29 tuổi, Đồng Nai) uống gần 10 lít nước mỗi ngày không đã khát, đi tiểu liên tục, mất nước gây ngất xỉu.

Anh Hiệu ngất khi đang chạy xe máy, được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), trong tình trạng nồng độ natri trong máu tăng cao đến 150 mmol/L (mức bình thường từ 135 – 145 mmol/L). Bác sĩ chẩn đoán người bệnh tụt huyết áp, mất nước dẫn đến rối loạn điện giải, cho bù dịch tích cực, quản lý cân bằng nước xuất nhập để khắc phục tình trạng thiếu nước và ổn định huyết áp.

Sau khi sinh hiệu ổn định, người bệnh tiếp tục được theo dõi tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường.

Anh Hiệu cho biết, khoảng 1 năm nay anh thường xuyên khát, uống chục lít nước mỗi ngày, thích uống nước lạnh, nhai đá viên. , Đặc biệt đi tiểu 15-20 lần mỗi ngày, nước tiểu nhạt màu, trong, đêm ngủ không yên, khiến anh luôn mệt mỏi, sinh hoạt bị đảo lộn.

Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết của anh ở mức bình thường nhưng tỷ trọng nước tiểu giảm, khoảng 1,001 – 1,010 (trung bình 1,005 – 1,030), áp lực thẩm thấu nước tiểu giảm <300mOsm/kg H2O (trung bình từ 500 – 850 mOsm/kg nước ). Chụp MRI thấy có tổn thương vùng hạ đồi – tuyến yên. Khai thác tiền sử, người bệnh cho biết đã từng phẫu thuật u sọ hầu một năm trước, ThS.BS Nguyễn Thị Kim Tuyền, khoa Nội tiết – Đái tháo đường chẩn đoán người bệnh bị bệnh đái tháo nhạt trung ương do tổn thương vùng hạ đồi – tuyến yên sau phẫu thuật.

Đái tháo nhạt là bệnh không phổ biến, xảy ra ở khoảng 1/25.000 người, đặc trưng bởi các triệu chứng khát nhiều, uống nhiều và tiểu nhiều.

Ở người bệnh đái tháo nhạt, cơ thể không sản xuất đủ hormone chống bài niệu, là hormone được sản xuất ở vùng hạ đồi có vai trò giúp thận cân bằng lượng nước xuất và nhập của cơ thể, khiến người bệnh bài xuất một lượng nước tiểu rất lớn. Người bệnh thường có cảm giác khát nước rất nhiều và phải uống nước liên tục, đồng thời đi tiểu nhiều bất thường (hơn 8 lần mỗi ngày).

Nếu không uống đủ nước thay thế cho lượng đã mất qua nước tiểu, người bệnh sẽ bị mất nước dẫn đến rối loạn điện giải. Việc mất nước kéo dài dẫn đến sự thiếu hụt các điện giải cần thiết trong cơ thể, đặc biệt là natri. Điều này có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt, tụt huyết áp, lú lẫn và trong những trường hợp nặng có thể dẫn đến co giật hoặc hôn mê. Mất nước và rối loạn điện giải có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim và đột quỵ.

Anh Hiệu được bác sĩ chỉ định điều trị bằng thuốc, đồng thời thay đổi thói quen sinh hoạt và chú ý tới chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Sau 2 tuần điều trị, người bệnh đã đỡ khát nước, lượng nước uống mỗi ngày khoảng 2,5 – 3 lít, số lần đi tiểu giảm còn 2-3 lít/ ngày (khoảng 8-10 lần/ngày). Người bệnh tiếp tục duy trì phác đồ điều trị và tái khám theo lịch.

Bác sĩ Tuyền cho biết, các dấu hiệu khát nước, tiểu nhiều đôi khi không được nhận diện và chú ý sớm. Một người bình thường trung bình đi tiểu khoảng 1-2 lít nước tiểu mỗi ngày thì người đái tháo nhạt có thể đi tiểu đến 20 lít mỗi ngày. Nếu người bệnh đái tháo nhạt không uống bù lại lượng nước mất qua nước tiểu có thể dẫn đến tình trạng mất nước nặng và tăng natri máu.

“Những triệu chứng tưởng chừng đơn giản như khát nhiều, tiểu nhiều kéo dài có thể ẩn chứa bệnh lý nội tiết phức tạp. Người dân cần chú ý đi khám nếu có những bất thường kéo dài, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng”, bác sĩ Tuyền cảnh báo.

*Tên người bệnh đã thay đổi