Bé Tùng, 4 tuổi, (ở TP.HCM) đau bụng hai ngày không giảm, nhập viện phát hiện lồng ruột cấp, được bác sĩ tháo lồng kịp thời, tránh nguy cơ hoại tử ruột.

ThS.BS.CKII Lâm Thiên Kim, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết khi nhập viện, bệnh nhi đau bụng từng cơn, mệt, lơ mơ. Khi khám bụng, bác sĩ sờ thấy một khối bất thường vùng hạ sườn phải, nghĩ nhiều đến lồng ruột cấp.

Kết quả siêu âm ghi nhận hình ảnh lồng ruột cấp thể hồi – manh tràng, khối lồng nằm dưới gan, đường kính khoảng 37 mm và dài khoảng 81 mm. Thành ruột trong khối lồng vẫn còn được tưới máu nuôi. Kết quả X-quang bụng cho thấy các quai ruột non vùng bụng trái bị giãn và chướng hơi, phù hợp tình trạng tắc nghẽn do lồng ruột.

Bác sĩ Kim xác định Tùng bị lồng ruột cấp và chỉ định tháo lồng khẩn cấp để tránh nguy cơ thiếu máu nuôi ruột, hoại tử ruột.

Sau khi gây mê, bác sĩ Kim đặt ống thông dạ dày và ống thông hậu môn, sau đó tiến hành bơm hơi với áp lực 90-110 mmHg qua ba lần liên tiếp để tháo khối lồng.

Sau thủ thuật, bé được bù dịch, kháng sinh và theo dõi sát sao. Đến đêm cùng ngày, Tùng tỉnh táo, tình trạng cải thiện rõ rệt. Sau 1 ngày điều trị, bé ổn định và được xuất viện.

Theo bác sĩ Kim, tháo lồng bằng bơm hơi ở trẻ nhỏ cần gây mê để đảm bảo an toàn và tăng hiệu quả thủ thuật. Khi bác sĩ bơm hơi vào đại tràng để đẩy khối lồng về vị trí bình thường có thể gây đau và khiến trẻ quấy khóc, cử động nhiều. Nếu trẻ không nằm yên, áp lực hơi dễ không ổn định, làm giảm hiệu quả tháo lồng và tăng nguy cơ biến chứng. Gây mê giúp trẻ ngủ sâu, không đau, giữ đường thở ổn định và hỗ trợ bác sĩ kiểm soát áp lực bơm hơi chính xác hơn trong quá trình can thiệp.

Lồng ruột là tình trạng một đoạn ruột chui vào lòng đoạn ruột kế cận, gây chèn ép mạch máu nuôi ruột và làm tắc lưu thông trong ruột. Bệnh thường gặp nhất ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, tỷ lệ khoảng 26-56 ca trên 100.000 trẻ em mỗi năm.

Bác sĩ Kim cho biết, phần lớn trường hợp lồng ruột ở trẻ em không xác định được nguyên nhân rõ ràng. Bệnh có thể liên quan đến tình trạng tăng nhu động ruột sau nhiễm siêu vi đường tiêu hóa hoặc hô hấp, phì đại mô lympho trong ruột, hoặc các bất thường như polyp hay túi thừa Meckel (hiếm gặp).

Giai đoạn đầu của bệnh, trẻ có thể đau bụng từng cơn, quấy khóc hoặc nôn ói nhẹ nên dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa, dẫn đến đi tiêu ra máu ở giai đoạn muộn. Nếu không được xử trí kịp thời, trẻ có thể bị thiếu máu ruột, hoại tử, nhiễm trùng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, nhiều trường hợp đau bụng không rõ hoặc chưa xuất hiện đi ngoài ra máu nên nhập viện muộn. Phụ huynh cần chú ý các biểu hiện bất thường của trẻ, nhất là sau những đợt rối loạn tiêu hóa hoặc nhiễm siêu vi.

Theo bác sĩ Kim, nếu phát hiện và tháo lồng trong khoảng 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng, đa số trường hợp có thể điều trị bằng bơm hơi, không cần phẫu thuật. Trẻ nhập viện muộn sẽ tăng nguy cơ thiếu máu nuôi ruột, hoại tử hoặc thủng ruột, buộc phải mổ cấp cứu để xử trí.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi