Hai nhánh mạch máu tim tắc hoàn toàn, nhánh còn lại hẹp đến 90%, người bệnh 78 tuổi được êkíp bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh phẫu thuật bắc cầu khơi thông mạch máu trong lúc trái tim vẫn hoạt động bình thường.

Ca phẫu thuật kéo dài hơn 5 giờ, không cần sử dụng máy tim phổi nhân tạo, bác sĩ đặt thành công 3 cầu nối cho 3 nhánh mạch vành bị hẹp. Theo ThS.BS.CKII Huỳnh Hoàng Khang, Trưởng khoa Ngoại tim mạch, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, đây là kỹ thuật hiện đại, rất có lợi trong những trường hợp tuổi cao, có bệnh thận mạn, mạch vành bị vôi hóa như ông Mẫn.

Ông Mẫn xuất hiện triệu chứng bệnh mạch vành từ hơn hai năm trước, cảm giác nặng vùng ngực, thắt nghẹt nơi lồng ngực, bên ngực trái hoặc sau xương ức khiến tim như bị ép. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật, nhưng do lớn tuổi lại suy thận mạn giai đoạn 3, thể trạng yếu nên người bệnh sợ phẫu thuật, lựa chọn điều trị nội khoa bằng thuốc.

Một tháng nay ông Mẫn đau ngực nhiều kèm khó thở, ngày càng tăng cảm giác nặng, bóp nghẹt ở trong lồng ngực, nhất là khi đi bộ quãng dài hoặc leo cầu thang. Cơn đau lan lên cổ, hàm, hai vai, sau lưng, khi ngồi nghỉ hoặc ngậm thuốc nitrate thì hết. Nghĩ dấu hiệu nhồi máu cơ tim, ông đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

“Ông Mẫn bị tắc hoàn toàn động mạch liên thất trước và động mạch vành phải, hẹp 90% động mạch mũ. Con đường đưa máu đến nuôi tim bị thu hẹp nghiêm trọng, cơ tim chỉ nhận được nguồn sống từ 10% của nhánh mạch vành mũ nên bắt đầu tổn thương”, bác sĩ Huỳnh Hoàng Khang nhận định, thêm rằng may mắn bệnh nhân chưa bị nhồi máu cơ tim nên chức năng tim còn tốt, các van tim không suy giảm chức năng, chưa có tình trạng rối loạn nhịp. Tuy nhiên, đoạn mạch máu tắc hẹp quá nhiều, cần xử lý sớm để ngăn biến chứng đe dọa tính mạng bệnh nhân.

Bác sĩ Khang cho biết thêm, bệnh động mạch vành là một trong những bệnh lý tim mạch nguy hiểm, xu hướng ngày càng tăng và là căn nguyên gây tử vong cao trên thế giới và Việt Nam. Bệnh diễn ra khi các mạch máu chính cung cấp máu cho tim bị hẹp hoặc tắc nghẽn do mảng xơ vữa, khiến lưu lượng máu đến tim giảm đi.

Bệnh có hai thể là hội chứng động mạch vành cấp và bệnh động mạch vành mạn. Hội chứng động mạch vành cấp biểu hiện bằng cơn đau thắt ngực không ổn định và nhồi máu cơ tim cấp, xảy ra khi mạch vành bị tắc nghẽn hoàn toàn, cấp tính do mảng xơ vữa bị nứt vỡ hoặc do huyết khối.

Ngược lại, bệnh mạch vành mạn như trường hợp ông Mẫn thường âm thầm tiến triển trong nhiều năm. Triệu chứng của bệnh tăng dần khi diễn tiến của hẹp mạch vành nặng lên theo thời gian. Đến khi cơn đau ngực, khó thở xảy ra với mức độ nghiêm trọng có nghĩa là cả ba nhánh mạch máu nuôi tim đều tắc nghẽn gần hết, gây biến chứng nhồi máu cơ tim, đột tử nếu không can thiệp xử lý kịp thời.

Ông Mẫn có nguyện vọng can thiệp đặt stent qua ống thông vì đây là phương pháp ít xâm lấn, ưu tiên chỉ định cho những bệnh nhân lớn tuổi nhiều bệnh nền không thể trải qua phẫu thuật mở ngực.

Tuy nhiên bác sĩ Khang đánh giá người bệnh có tổn thương mạch vành phức tạp, nhiều đoạn mạch vành vôi hóa gây khó khăn cho quá trình đưa dây dẫn vào, do đó không phù hợp với can thiệp nội mạch. Ông Mẫn còn bị suy thận nặng, nếu can thiệp đặt stent phải sử dụng thuốc cản quang, dễ khiến bệnh thận tiến triển nặng lên sau thủ thuật, người bệnh có nguy cơ phải chạy thận nhân tạo. Ê kíp hội chẩn, chọn phương án phẫu thuật bắc cầu mạch vành không tuần hoàn ngoài cơ thể.

Với kỹ thuật này, bác sĩ sẽ lấy mảnh ghép mạch máu khỏe mạnh khác trong cơ thể (thường là động mạch ở thành ngực, tay hoặc chân) để làm cầu nối giàu oxy bắc qua đoạn mạch bị tắc hẹp, cải thiện hiện tượng tắc/hẹp động mạch vành. Đây là một trong những phương pháp điều trị bệnh động mạch vành hiệu quả nhất ở người bệnh có nhiều động mạch bị tắc nghẽn. Bác sĩ sẽ phẫu thuật ghép 2, 3, thậm chí 4 cầu nối để khôi phục dòng chảy của máu ở những đoạn mạch bị tắc hẹp, trả lại trái tim khỏe mạnh và kéo dài sự sống cho người bệnh.

Bác sĩ Khang cho biết, phẫu thuật bắc cầu động mạch vành có 2 phương pháp chính là có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể và không sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể. Trong đó, bắc cầu nối động mạch vành không sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể có nhiều ưu điểm, như cơ tim được tưới máu liên tục, hạn chế những tác dụng phụ của tuần hoàn ngoài cơ thể như kích thích tạo các yếu tố viêm, tan máu…

Tuy nhiên, ở phương pháp này, huyết động trong mổ có thể bị ảnh hưởng trong quá trình phẫu thuật viên đặt tư thế tim để bộc lộ các miệng nối, đặc biệt là các miệng nối nằm ở mặt sau tim, do đó đòi hỏi bác sĩ phẫu thuật giàu kinh nghiệm và phối hợp tốt với êkíp gây mê.

Nhờ sự hỗ trợ của các thiết bị theo dõi bao gồm dụng cụ theo dõi huyết động của tim, cung lượng tim, tình trạng tưới máu của tim đến các bộ phận cơ thể khác… chức năng tim của ông Mẫn được đảm bảo trong suốt quá trình mổ.

Thao tác của phẫu thuật viên cẩn trọng và chính xác tuyệt đối. Kết thúc ca mổ, các cầu nối mạch máu hoạt động tốt, tình trạng tắc nghẽn động mạch vành được giải quyết và bệnh nhân cải thiện triệu chứng đau ngực, khó thở. Ông Mẫn hồi phục nhanh, được rút nội khí quản sớm và ăn uống bình thường chỉ sau một ngày, xuất viện sau một tuần.

Theo GS.TS.BS Võ Thành Nhân, giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong số rất ít đơn vị trong nước đưa nhiều kỹ thuật hiện đại trong điều trị bệnh tim mạch, mạch vành, trở thành phẫu thuật thường quy tại bệnh viện.

Trong đó có kỹ thuật bắc cầu mạch vành không sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể (OPCABG), cấy van động mạch chủ qua ống thông (TAVI), hay mổ ít xâm lấn – kỹ thuật cao nhất hiện nay đối với phẫu thuật mạch vành với đường mổ nhỏ 6-8 cm ở phía ngực trái, không mở xương ức, không liệt tim. Các kỹ thuật hiện đại, ít xâm lấn giúp bệnh nhân ít đau, giảm sang chấn phẫu thuật, tránh nhiễm trùng xương ức và trung thất, đảm bảo tính thẩm mỹ và khả năng phục hồi nhanh, xuất viện sớm, có thể sớm quay trở lại sinh hoạt bình thường.

Hệ thống BVĐK Tâm Anh vừa được Sở Y tế Hà Nội và TP HCM xếp đứng đầu khối tư nhân. Trước đó, Tâm Anh cũng được xếp vào nhóm bệnh viện cấp chuyên sâu (tuyến cuối), có thể tiếp nhận bệnh nhân ở mọi tuyến đến trị bệnh hiếm, bệnh khó mà không cần giấy chuyển tuyến, vẫn được thanh toán đầy đủ bảo hiểm y tế, giúp người bệnh tiếp cận y học chuyên sâu, công nghệ cao, điều trị hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi