Khi được chẩn đoán đái tháo đường tuýp 2, nhiều người lo lắng tiểu đường tuýp 2 là nặng hay nhẹ, có nguy hiểm không và mức độ bệnh được đánh giá dựa trên những yếu tố nào. Thực tế, mức độ nghiêm trọng không chỉ phụ thuộc vào tên gọi của bệnh mà còn liên quan đến khả năng kiểm soát đường huyết, thời gian mắc bệnh, bệnh lý đi kèm và các biến chứng đã xuất hiện. Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ mức độ của tiểu đường tuýp 2, nguyên nhân gây bệnh và cách kiểm soát đường huyết hiệu quả.
Bệnh tiểu đường tuýp 2 là tình trạng mức đường trong máu cao hơn người bình thường do tuyến tụy sản xuất insuline không đủ so với nhu cầu cơ thể hoặc cơ thể sử dụng insulin không hiệu quả (gọi là đề kháng insulin) dẫn đến thiếu insulin để đưa glucose trong máu đi nuôi các tế bào. Điều này khiến lượng đường trong máu tiếp tục tăng dẫn đến bệnh tiểu đường tuýp 2. (1)
Bất cứ ai cũng có thể bị đái tháo đường tuýp 2, tuy nhiên, người thuộc các trường hợp dưới đây có nguy cơ cao hơn:
Thực tế, không thể đánh giá bệnh tiểu đường tuýp 2 là nặng hay nhẹ, bệnh chỉ dựa vào việc người bệnh mắc tuýp 2. Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát đường huyết, thời gian mắc bệnh, bệnh lý đi kèm và các biến chứng đã xuất hiện.
Người bệnh tiểu đường tuýp 2 điều trị tốt vẫn sống khỏe, làm việc sinh hoạt bình thường và hiếm khi gặp các biến chứng. Ngược lại, người bệnh không uống thuốc điều độ, tự ý dùng các loại thuốc không theo chỉ định của bác sĩ, duy trì các thói quen có hại như: ăn thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, nhiều carbohydrat (nước ngọt có gas, tinh bột…), ít vận động… dễ bị tăng đường huyết cùng nhiều biến chứng cấp tính (nhiễm toan ceton – tình trạng acid đọng trong máu; tăng áp lực thẩm thấu máu) và các biến chứng mạn tính gồm: biến chứng mạch máu lớn (bệnh tim mạch, bệnh mạch máu ngoại biên, mạch máu não) và biến chứng mạch máu nhỏ của bệnh tiểu đường (biến chứng mắt, thận, thần kinh).
Nhiều người thường quan niệm bệnh tiểu đường tuýp 2 nhẹ hơn bệnh tiểu đường tuýp 1 là sai lầm. Cả tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2 đều khiến đường huyết tăng cao, nếu không kiểm soát tốt đều dẫn đến biến chứng lên tim, thần kinh, mắt, thận… Khi đó, các biến chứng lại khiến bệnh tiểu đường trầm trọng và tiến triển nặng nhanh chóng và khó điều trị hơn.
Vì vậy, ngay từ khi phát hiện tiểu đường, người bệnh cần kiểm soát tốt đường huyết để ngăn chặn bệnh tiến triển gây biến chứng. Đặc biệt những người có nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 cao (thừa cân, gia đình có người bị bệnh, từng bị tiểu đường thai kỳ hay có thai lớn hơn 4kg…) nên chủ động đo đường huyết định kỳ.
>> Tìm hiểu thêm: Tiểu đường tuýp nào nặng nhất?
Người dân truyền tai nhau tiểu đường tuýp 2 là bệnh nặng vì nghĩ phải ăn uống kiêng khem. Việc thay đổi thói quen ăn uống “xả láng” hàng ngày, khiến người bệnh hoang mang, lo lắng. Tuy nhiên, tình trạng bệnh nặng hay nhẹ đều tùy thuộc vào việc tuân thủ chế độ ăn, uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Nhiều người mắc bệnh tiểu đường 30 năm vẫn sống khỏe nhờ kiểm soát tốt đường huyết. Trong khi đó, nhiều trường hợp mới phát hiện bệnh đã biến chứng nặng do không tuân thủ điều trị.
Khi lượng đường huyết không được quản lý tốt về lâu dài có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là 6 biến chứng thường gặp: (3)
Dân gian thường truyền tai nhau một khi mắc bệnh tiểu đường phải ăn uống kiêng khem, nhiều người nghĩ chỉ cần ăn quá một muỗng cơm hay vài muỗng chè cũng khiến đường huyết nhảy vọt. Do đó, một người được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 thường tự hỏi bệnh có “rút ngắn” tuổi thọ hay không?
Trên thực tế, bệnh tiểu đường tuýp 2 có tác động đến tuổi thọ hay không đều tùy thuộc vào khả năng kiểm soát tốt đường huyết hay không. Nếu không kiểm soát tốt đường huyết, người bệnh dễ gặp các biến chứng nguy hiểm. Nguyên nhân này khiến người bệnh tiểu đường dễ rơi vào nguy kịch tính mạng, suy giảm tuổi thọ.
Một nghiên cứu trên 421 người khoảng 65 tuổi (trong đó 194 phụ nữ) công bố vào năm 2022 (4) cho thấy người bệnh tiểu đường tuýp 2 có chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp đã tăng thêm khoảng 2,0–3,9 năm tuổi thọ; giảm huyết áp ở người bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể kéo dài tuổi thọ 1,1–1,9 năm; giảm cholesterol ở mức thấp kéo dài 0,5–0,9 năm. Đáng chú ý, các nghiên cứu cho thấy chỉ số HbA1C giảm từ 9,9% xuống 7,7% giúp người bệnh đái tháo đường tuýp 2 sống thêm 3,4 năm. (5)
Như vậy, các nghiên cứu đã chỉ ra thực hiện một lối sống lành mạnh và quản lý tốt lượng đường trong máu giúp người bệnh đái tháo đường tuýp 2 khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ.
Để có thể điều trị tiểu đường tuýp 2 hiệu quả và hạn chế nguy cơ biến chứng, người bệnh cần kết hợp dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ, xây dựng chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên và duy trì lối sống lành mạnh. Không nên tự ý ngừng thuốc hoặc thay thế thuốc điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng. Bên cạnh đó, người bệnh cần theo dõi đường huyết và tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, điều chỉnh thuốc, chế độ dinh dưỡng và vận động khi cần thiết.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Qua những thông tin trên, hy vọng bạn đã có câu trả lời rõ hơn cho vấn đề tiểu đường tuýp 2 là nặng hay nhẹ và hiểu rằng mức độ bệnh phụ thuộc nhiều vào khả năng kiểm soát đường huyết cũng như biến chứng đi kèm. BVĐK Tâm Anh khuyến cáo người bệnh nên chủ động theo dõi sức khỏe, tái khám định kỳ và tuân thủ hướng dẫn điều trị. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi kéo dài, hoa mắt, chóng mặt hoặc khó tập trung, nên đến khám chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường để được kiểm tra và xử trí kịp thời.
