Colchicine 1mg thường được chỉ định sử dụng trong việc điều trị và ngăn ngừa cơn gút cấp tính và các rối loạn liên quan đến viêm nhiễm khác. Vậy đây là loại thuốc gì và được sử dụng như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Colchicine 1mg là một loại ancaloit được dùng để điều trị bệnh gút và sốt Địa Trung Hải. Thuốc hoạt động bằng cách ngăn chặn các quá trình tự nhiên gây sưng và các triệu chứng khác của bệnh gút
Colchicine là một loại thuốc ancaloit có nguồn gốc từ một loại cây thuộc họ Lily, được gọi là Colchicum autumnale, hay “nghệ tây mùa thu”. Loại thuốc này được dùng để ngăn ngừa các cơn gút (cơn đau dữ dội, đột ngột ở một hoặc nhiều khớp do nồng độ axit uric trong máu cao bất thường) ở người lớn.
Colchicine (Colcrys) cũng được dùng để điều trị sốt Địa Trung Hải di truyền (FMF; một tình trạng bẩm sinh gây ra các cơn sốt, đau và sưng vùng dạ dày, phổi và khớp) ở người lớn và trẻ em từ 4 tuổi trở lên.
| Dạng bào chế | Viên nén |
| Thuốc cần kê toa | Chỉ bán theo đơn |
| Thành phần chính | Hoạt chất Colchicine |
| Nhà sản xuất | Danapha, Mediplantex, Stada, Traphaco, Medico Remedies |
| Xuất xứ thương hiệu | Pháp, Việt Nam, Đức, … |
| Hạn dùng | 36 tháng kể từ ngày sản xuất |
Mỗi viên nén chứa:
Thuốc được dùng để ngăn ngừa các cơn gút (cơn đau dữ dội, đột ngột ở một hoặc nhiều khớp do nồng độ axit uric trong máu cao bất thường) ở người lớn. Loại thuốc này cũng được dùng để làm giảm cơn đau do các cơn gút khi chúng xảy ra [1].
Colchicine thuộc nhóm thuốc điều trị bệnh gút, không ảnh hưởng đến chuyển hóa acid uric
Trong bệnh gút, tình trạng viêm ở các khớp là kết quả của sự kết tủa axit uric dưới dạng các tinh thể urat monosodium hình kim trong và xung quanh các khớp. Các tinh thể lắng đọng này gây ra tình trạng viêm khớp, được khởi phát và duy trì bởi các cơ chế liên quan đến nhiều chất trung gian gây viêm khác nhau, chẳng hạn như cytokine.
Cơ chế tác dụng của colchicine chưa rõ ràng. Chất này có tác dụng chống giáng phân bằng cách ngăn cản quá trình polyme hóa beta-tubulin hình thành vi ống và thoi phân bào ở pha G1. Tác dụng này mạnh nhất lên các tế bào phân chia nhanh như bạch cầu trung tính và tế bào biểu mô đường tiêu hóa. Chúng ức chế quá trình hoạt hóa, thoát hoạt và di chuyển của bạch cầu trung tính- một yếu tố trung gian có vai trò quan trọng trong bệnh gút.
Colchicine được hấp thu nhanh chóng sau khi uống qua đường tiêu hóa. Khả dụng sinh học của colchicine là khoảng 45% [2].
Ở người lớn khỏe mạnh nồng độ tối đa trong huyết thanh mà thuốc đạt được trung bình là 2,5 ng/mL (dao động từ 1,1 đến 4,4 ng/mL) đạt được trong vòng một đến hai giờ (dao động từ 0,5 đến 3 giờ) sau khi dùng một liều duy nhất khi đói.
Thể tích phân bố biểu kiến trung bình ở bệnh nhân trẻ và khỏe mạnh là khoảng 5-8 L/kg. Theo nghiên cứu thuốc cũng có thể đi qua nhau thai và phân bố vào sữa mẹ.
Colchicine có thể tích phân bố lớn tập trung trong các tế bào bạch cầu, ngoài ra cũng phân bố đến nhiều mô khác nhau bao gồm gan, lá lách và thận.
Colchicine được chuyển hóa chủ yếu ở gan qua hệ thống cytochrome P450. Quá trình chuyển hóa này có thể bị ảnh hưởng bởi một số loại thuốc khác, khiến cho việc báo cáo tất cả các loại thuốc đang sử dụng là rất cần thiết.
Trong một nghiên cứu nếu sử dụng 1mg colchicine qua đường uống, khoảng 40% đến 65% liều dùng được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng thuốc không đổi. Colchicine trải qua quá trình tuần hoàn ruột gan và bài tiết mật.
Trên bệnh nhân mắc bệnh Sốt Địa Trung Hải gia đình (FMF), độ thanh thải trung bình biểu kiến được tính là 0,726 ± 0,110 L/h/kg
Thuốc nên được uống theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
Liều dùng khi sử dụng thuốc cần tuân theo sự chỉ định của bác sĩ:
Theo quan điểm mới không nên sử dụng liều cao do nguy cơ xảy ra ADR. Nên dùng liều thấp 1mg mỗi ngày trước khi đi ngủ, dùng càng sớm càng tốt (trong vòng 12 giờ đầu khởi phát cơn gút cấp). Có thể phối hợp với một thuốc NSAID nếu không có chống chỉ định để đạt hiệu quả cắt cơn gút.
Trường hợp bệnh nhân có chống chỉ định với NSAID, colchicine được dùng liều 1mg x 3 lần/ngày trong ngày đầu tiên (có thể dùng 0,5mg cách 2 giờ một lần nhưng tối đa không quá 4mg/ngày), 1mg x 2 lần/ngày trong ngày thứ 2, 1 mg ngày thứ 3 trở đi. Thông thường các triệu chứng tại khớp sẽ giảm nhanh sau 24 – 48 giờ.
Theo Hướng dẫn điều trị của Hoa Kỳ, để điều trị cơn gút cấp dùng colchicine với liều nạp 1,2mg; sau 1 giờ dùng liều 0,6mg và sau 12 giờ chuyển sang chế độ dự phòng cơn gút cấp với liều 0,6mg x 1-2 lần/ngày cho đến khi giải quyết được cơn gút cấp.
Theo Hướng dẫn của Liên đoàn thấp khớp học Châu Âu (EULAR): sử dụng liều nạp 1mg, sau 1 giờ uống 0,5mg và sau 12 giờ tiếp tục sử dụng colchicine trong trường hợp cần thiết, tối đa 0,5mg x 3 lần/ngày cho đến khi cắt được cơn gút cấp.
Liều 0,5-1,2mg uống 1-2 lần/ngày, trung bình 1mg/ngày, kéo dài ít nhất 6 tháng. Thời gian dự phòng phụ thuộc vào các yếu tố như tần suất xuất hiện các cơn gút cấp, khoảng thời gian chịu đựng gút, sự xuất hiện và kích thước hạt tophi.
Đối với bệnh nhân mắc bệnh sốt Địa Trung Hải, liều lượng colchicine có thể dao động tùy thuộc vào mức độ tình trạng bệnh [3]:
Chia tổng liều dùng hàng ngày thành một hoặc hai lần uống.
Đối với những người có tình trạng suy thận, liều lượng colchicine cần được điều chỉnh xuống để tránh gây tích lũy thuốc trong cơ thể, có thể dẫn đến độc tính.
Chống chỉ định ở bệnh nhân suy gan nặng. Ở những bệnh nhân suy gan nhẹ hoặc trung bình, thận trọng khi sử dụng thuốc và theo dõi chặt chẽ các ADR.
Người cao tuổi thường có chức năng gan và thận kém hơn, do đó liều lượng colchicine cần được điều chỉnh cẩn thận để tránh xảy ra tác dụng phụ.
Colchicine là thuốc có khoảng điều trị hẹp, dùng thuốc quá liều gây độc tính rất nghiêm trọng. Liều gây tử vong có sự khác biệt giữa các cá thể (7-65 mg) nhưng thường khoảng 20 mg. Quá liều có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng, xuất huyết tiêu hóa và các triệu chứng nghiêm trọng khác. Nếu nghi ngờ có dấu hiệu quá liều, cần tìm kiếm sự giúp đỡ y tế ngay lập tức.
Trong trường hợp quá liều, việc rửa dạ dày có thể được thực hiện và bác sĩ sẽ tiến hành các biện pháp hỗ trợ cần thiết để giảm thiểu tác động của thuốc đối với cơ thể.
Nếu quên liều colchicine, người bệnh nên uống ngay khi nhớ ra. Tuy nhiên, nếu gần đến liều kế tiếp, có thể bỏ qua liều đã quên và tiếp tục theo lịch trình điều trị bình thường. Không nên uống gấp đôi liều để bù đắp cho liều đã quên.
Người cao tuổi và những người có tiền sử bệnh gan, thận cần được theo dõi sát sao khi sử dụng loại thuốc này. Việc kiểm tra định kỳ chức năng gan và thận sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường có thể xảy ra trong quá trình điều trị.
Colchicine có khả năng qua hàng rào nhau thai. Đã có bằng chứng thuốc gây quái thai trên động vật nhưng chưa có bằng chứng trên người. Chống chỉ định sử dụng thuốc cho phụ nữ mang thai. Phụ nữ đang trong độ tuổi sinh sản cần sử dụng biện pháp tránh thai khi sử dụng thuốc.
Colchicine được bài tiết vào sữa mẹ với nồng độ cao do đó chống chỉ định sử dụng thuốc ở phụ nữ cho con bú.
Thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ phổ biến như buồn nôn, nôn, tiêu chảy và đau bụng. Đây là các triệu chứng thường gặp khi sử dụng thuốc và thường sẽ giảm dần khi cơ thể làm quen với thuốc.
Ngoài các tác dụng phụ thường gặp, một số người bệnh có thể gặp phải những triệu chứng ít gặp hơn như mệt mỏi, yếu cơ và chuột rút. Những triệu chứng này cần được theo dõi chặt chẽ và báo cáo cho bác sĩ nếu tình trạng trở nên nghiêm trọng.
Các tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng có thể bao gồm giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu và rối loạn chức năng gan, thận. Nếu nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào trong số này, người bệnh nên ngay lập tức tìm kiếm sự chăm sóc y tế.
Trong các trường hợp nghiêm trọng, loại thuốc này có thể dẫn đến suy tủy xương, tổn thương cơ tim và suy thận. Những tình huống này yêu cầu phải nhập viện điều trị và can thiệp y tế kịp thời.
Colchicine có thể tương tác với một số loại thuốc khác, đặc biệt là các thuốc ức chế CYP3A4 và thuốc ức chế P-gp. Do đó, cần thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang sử dụng để tránh tương tác có thể gây hại.
Bưởi chùm và nước ép bưởi chùm cũng có thể tương tác và không nên sử dụng trong quá trình điều trị bằng colchicine 1mg.
Các bệnh lý nền cũng có thể ảnh hưởng đến sự chuyển hóa và bài tiết colchicine trong cơ thể. Chính vì vậy, cần thông báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe tổng quát để được tư vấn liều dùng và điều trị phù hợp.
Thuốc nên được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp và nhiệt độ cao. Không để thuốc ở nơi có độ ẩm lớn, vì điều này có thể làm giảm chất lượng và hiệu quả của thuốc. Hãy giữ thuốc xa tầm tay trẻ em để đảm bảo an toàn cho các em nhỏ.
Dùng thuốc chính xác theo chỉ dẫn của bác sĩ. Viên nén, viên nang hoặc dung dịch Colchicine có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
Việc sử dụng colchicine lâu dài cần phải được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ. Các tác dụng phụ và tương tác thuốc có thể xảy ra, vì vậy cần tiến hành kiểm tra định kỳ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Có, thuốc colchicine thường được chỉ định để ngăn ngừa cơn tái phát bệnh gout. Tuy nhiên, liều lượng và thời gian sử dụng cần được điều chỉnh dựa trên tình trạng sức khỏe và phản ứng của bệnh nhân.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Colchicine 1mg là một loại thuốc hữu ích trong việc điều trị và ngăn ngừa các triệu chứng liên quan đến bệnh gout và viêm khớp. Tuy nhiên, việc sử dụng colchicine cần phải có sự chỉ định của bác sĩ và tuân thủ các hướng dẫn cụ thể để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
