Cận thị không chỉ ảnh hưởng đến tầm nhìn mà còn khiến mắt dễ mỏi và khô. Bên cạnh đeo kính phù hợp và kiểm tra mắt định kỳ, chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng giúp nuôi dưỡng và bảo vệ mắt khỏe mạnh. Dưới đây là gợi ý những thực phẩm tốt cho mắt cận thị mà bạn không nên bỏ qua.
Người bị cận thị cần chú trọng chế độ dinh dưỡng, bởi tật khúc xạ này khiến cấu trúc nhãn cầu thay đổi, cụ thể là trục nhãn cầu dài hơn. Sự kéo dài này khiến võng mạc và các mô phía sau mắt bị kéo căng, mỏng hơn so với mắt khỏe mạnh, lâu dài làm tăng nguy cơ thoái hóa võng mạc, tổn thương điểm vàng hoặc các biến chứng khác ở người cận thị nặng.
Bên cạnh đó, phần lớn người cận thị thường có thói quen học tập, làm việc ở khoảng cách gần. Khi nhìn gần, dù đã đeo kính phù hợp, cơ mi vẫn phải hoạt động để điều tiết tiêu cự. Mắt hoạt động liên tục trong thời gian dài, nhất là khi tiếp xúc nhiều với màn hình điện tử, có thể làm tăng stress oxy hóa tại võng mạc và gây mỏi mắt, khô mắt. Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, C, E, lutein, zeaxanthin, Omega-3 sẽ giúp bảo vệ tế bào võng mạc và duy trì chức năng thị giác ổn định.
Một số nhóm chất nổi bật giúp duy trì thị lực ổn định và bảo vệ cấu trúc mắt cho người cận thị gồm:
Nghiên cứu cho thấy, vitamin A là thực phẩm tốt cho mắt cận thị, đóng vai trò quan trọng với sức khỏe đôi mắt. Thiếu vitamin A có thể gây khô mắt, quáng gà và ảnh hưởng đến biểu mô giác mạc. Beta-carotene là tiền chất của vitamin A (khi hấp thụ vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành vitamin này), có thể được bổ sung tự nhiên qua các thực phẩm như cà rốt, bí đỏ, rau lá xanh đậm. [1]
Vitamin C là chất chống oxy hóa giúp bảo vệ mắt khỏi tổn thương do gốc tự do (yếu tố thúc đẩy lão hóa và tổn thương võng mạc). Ngoài ra, vitamin này còn tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, giúp duy trì độ bền giác mạc và củng cố thành mạch máu trong mắt. Những nguồn bổ sung vitamin C dồi dào như: trái cây họ cam quýt, ổi, kiwi, dâu tây…
Vitamin E giúp bảo vệ màng tế bào khỏi quá trình oxy hóa, đặc biệt là tế bào võng mạc. Khi kết hợp với vitamin C, hiệu quả chống oxy hóa càng tăng cao. Bạn có thể bổ sung vitamin E thông qua các loại hạt, dầu thực vật, ngũ cốc nguyên cám…
Lutein và zeaxanthin là 2 loại carotenoid tập trung nhiều tại điểm vàng của võng mạc, hoạt động như bộ lọc ánh sáng tự nhiên, đồng thời giảm stress oxy hóa tại võng mạc. Bổ sung lutein và zeaxanthin từ rau lá xanh đậm (cải bó xôi, cải xoăn…), trứng, đậu Hà Lan… giúp bảo vệ thị lực, nhất là ở người thường xuyên làm việc với máy tính.
Kẽm là khoáng chất quan trọng giúp vận chuyển vitamin A từ gan đến võng mạc để tạo sắc tố thị giác, đồng thời tham gia vào hoạt động của nhiều enzyme chống oxy hóa trong mắt. Thiếu kẽm có thể gây giảm khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu. Hải sản, thịt đỏ, hạt bí… là những nguồn cung cấp kẽm dồi dào.
Omega-3, đặc biệt là DHA, là thành phần cấu trúc quan trọng của tế bào võng mạc. Axit béo này giúp duy trì chức năng tế bào thần kinh thị giác và hỗ trợ ổn định màng phim nước mắt, nhờ đó giảm khô và mỏi mắt – tình trạng thường gặp ở người cận thị. Các thực phẩm giàu Omega-3 là cá béo (cá hồi, cá thu…) và các loại hạt.
Để hỗ trợ bảo vệ võng mạc, giảm mỏi mắt và cung cấp các vi chất cần thiết cho hoạt động thị giác, người cận thị nên xây dựng chế độ ăn giàu các thực phẩm tốt cho mắt như:
Rau cải bó xôi, rau ngót, cải xoăn, bông cải xanh… chứa nhiều lutein và zeaxanthin – 2 loại carotenoid tập trung tại điểm vàng của võng mạc. Ngoài ra, các loại rau này còn cung cấp vitamin C và beta-carotene hỗ trợ bảo vệ tế bào mắt khỏi gốc tự do, đồng thời tốt cho tim mạch và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Cà rốt giàu beta-carotene, có thể chuyển thành vitamin A khi vào cơ thể. Người cận thị cần đảm bảo hấp thụ đủ vitamin A để duy trì hoạt động bình thường của võng mạc và giảm khô giác mạc. Bên cạnh đó, ăn cà rốt còn giúp làm đẹp da, làn da trẻ trung, khỏe mạnh hơn nhờ khả năng chống oxy hóa.
Cà chua giàu lycopene, chất chống oxy hóa mạnh, có khả năng trung hòa gốc tự do và giảm viêm. Lycopene giúp bảo vệ các mô ở mắt khỏi tia UV và ánh sáng mạnh. Cà chua còn chứa vitamin C, giúp tăng độ bền thành mạch máu nhỏ nuôi võng mạc. Ngoài lợi ích cho mắt, các nghiên cứu cho thấy lycopene còn hỗ trợ bảo vệ tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ. [2]
Ớt chuông có nhiều màu sắc, chứa hàm lượng vitamin cao. Vitamin này tham gia tổng hợp collagen, thành phần quan trọng trong cấu trúc giác mạc và củng mạc, đồng thời giảm nguy cơ đục thủy tinh thể nhờ đặc tính chống oxy hóa. Ngoài ra, ớt chuông còn chứa beta-carotene và vitamin E, không chỉ hỗ trợ sức khỏe mắt mà còn cải thiện đề kháng.
Khoai lang giàu beta-carotene và vitamin E, giúp bảo vệ màng tế bào võng mạc khỏi tổn thương do quá trình oxy hóa, đặc biệt hữu ích với người cận thị nặng bởi họ có nguy cơ mỏng võng mạc. Khoai lang còn chứa nhiều chất xơ, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và kiểm soát đường huyết.
Nhóm này gồm các loại quả như bưởi, cam, quýt, chanh, dâu tây, việt quất, mâm xôi…, chứa hàm lượng cao vitamin C và flavonoid. Vitamin C giúp bảo vệ thủy tinh thể và củng cố mạch máu võng mạc; trong khi flavonoid có tác dụng chống viêm và cải thiện vi tuần hoàn, giúp mắt cận thị được cung cấp đủ dưỡng chất.
Bơ rất giàu vitamin E, lutein và chất béo không bão hòa đơn. Vitamin E giúp bảo vệ màng tế bào võng mạc khỏi tổn thương oxy hóa, còn chất béo lành mạnh giúp tăng hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A và E. Lutein trong bơ hỗ trợ bảo vệ điểm vàng. Ngoài lợi ích cho mắt (khi sử dụng với lượng vừa phải), bơ còn tốt cho sức khỏe tim mạch và tạo cảm giác no lâu, nhờ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Các loại hạt như óc chó, hạnh nhân, hạt điều… không chỉ giàu vitamin E, kẽm mà còn chứa nhiều Omega-3 (ALA). Vitamin E bảo vệ tế bào võng mạc, kẽm tham gia vận chuyển vitamin A đến mắt và hỗ trợ chức năng miễn dịch tại mô mắt. Omega-3 giúp giảm viêm và cải thiện tình trạng khô mắt thường gặp ở người tiếp xúc nhiều với máy tính. Ngoài ra, các loại hạt còn hỗ trợ kiểm soát cholesterol.
Cá béo như cá hồi, cá thu… chứa DHA và EPA, 2 loại Omega-3 quan trọng. DHA là thành phần chính của màng tế bào võng mạc và tế bào thần kinh thị giác. Bổ sung đủ DHA giúp duy trì sự linh hoạt của màng tế bào và hỗ trợ truyền tín hiệu thị giác. Ở người cận thị, Omega-3 còn giúp cải thiện khô mắt và giảm viêm ở bề mặt nhãn cầu. Bổ sung các loại cá vào thực đơn còn hỗ trợ cho hoạt động của não bộ và tim mạch.
Thịt đỏ như thịt bò, thịt cừu, thịt heo… là nguồn cung cấp kẽm và sắt. Kẽm giúp kích hoạt enzym chuyển hóa vitamin A thành retinal tại võng mạc, còn sắt hỗ trợ vận chuyển oxy đến các mô, gồm cả mắt. Tuy nhiên, chỉ nên ăn thịt đỏ ở mức vừa phải để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng và sức khỏe tim mạch.
Không có loại thực phẩm nào có thể gây tăng độ cận của mắt. Tuy nhiên, chế độ ăn uống mất cân đối, lạm dụng thực phẩm không lành mạnh có thể gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe võng mạc và tăng nguy cơ cận thị tiến triển, nhất là ở trẻ em và thanh thiếu niên. Do đó, người cận thị nên hạn chế những thực phẩm sau:
Chế độ ăn cân bằng, hợp lý, giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ có thể hỗ trợ tốt cho đôi mắt và sức khỏe tổng thể. Người cận thị có thể tham khảo thực đơn mẫu với các thực phẩm tốt cho mắt cận thị sau:
| Thứ | Bữa sáng | Bữa trưa | Bữa tối |
| Thứ 2 | Bánh mì trứng ốp la, 1 ly sữa tươi, 1 quả cam | Cá kho cà chua, canh cải bó xôi nấu thịt bằm, dưa leo, cơm trắng | Cá hồi áp chảo, bông cải xanh luộc, canh rau, cơm trắng |
| Thứ 3 | Phở bò, 1 trái quýt | Thịt bò xào ớt chuông, canh bí đỏ nấu tôm, salad rau trộn | Đậu hũ sốt cà chua, rau muống luộc, 1 hộp sữa chua |
| Thứ 4 | Yến mạch nấu sữa, hạt óc chó, 1 quả chuối | Cá chiên, canh rau ngót nấu thịt bằm, salad rau và cà chua trộn dầu ô liu, cơm trắng | Miến gà, bưởi |
| Thứ 5 | Bún riêu, rau sống, ổi tươi | Gà kho gừng, canh khoai hầm xương, cải xanh luộc, cơm trắng | Tôm ram, salad bơ, cà chua, trứng luộc, cơm trắng |
| Thứ 6 | Hủ tiếu, rau sống, dưa hấu | Bò kho cà rốt, canh cải xoăn nấu thịt bằm, rau luộc, cơm trắng | Cá hấp nấm, canh hẹ nấu đậu hũ, salad rau trộn bắp, cơm trắng |
| Thứ 7 | Cơm tấm, 1 trái mận | Cá chiên sốt cà chua, canh bầu nấu tôm, rau cải xào tỏi, cơm trắng | Cháo yến mạch thịt bằm, rau củ hấp, hạnh nhân |
| Chủ nhật | Bánh cuốn và chả lụa, 1 ly sữa tươi không đường | Tôm rim thịt, canh chua cá, rau muống luộc, cơm trắng | Súp bí đỏ, trứng gà, hạt dẻ |
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Chăm sóc mắt cận thị không chỉ là lựa chọn kính đúng độ, khám mắt định kỳ mà còn từ những thói quen bảo vệ mắt hàng ngày và lựa chọn thực phẩm tốt cho mắt cận thị, giàu dinh dưỡng. Bổ sung đều đặn các vitamin và khoáng chất, chất chống oxy hóa từ thực đơn hàng ngày là nền tảng quan trọng để duy trì đôi mắt khỏe mạnh, hạn chế các biến chứng của tật khúc xạ.
