Cận thị và lão thị là hai trong số những tật khúc xạ phổ biến nhất, gây ảnh hưởng đáng kể đến thị lực, sinh hoạt và công việc. Vậy làm thế nào để phân biệt chính xác mắt cận và mắt lão? Đâu là những dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa hiệu quả? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết để tự nhận biết và bảo vệ đôi mắt của mình tốt hơn.
| Tiêu chí | Cận thị | Lão thị |
| Tầm nhìn | Nhìn gần rõ, nhưng xa mờ do hình ảnh hội tụ trước võng mạc. | Nhìn gần mờ, nhất là khi đọc sách, điện thoại; nhìn xa vẫn rõ ở giai đoạn đầu. Hình ảnh hội tụ sau võng mạc. |
| Điểm cực viễn/cực cận | Cực viễn bị rút ngắn (xa nhìn mờ); cực cận bình thường hoặc rất gần. | Cực cận bị đẩy xa hơn, không nhìn rõ vật gần, phải đưa ra xa để thấy rõ. |
| Độ tuổi thường gặp | Xuất hiện từ tuổi học sinh đến người trẻ (10–30 tuổi). | Bắt đầu từ sau 40 tuổi, do lão hóa tự nhiên của thủy tinh thể. |
| Nguyên nhân | Do nhãn cầu dài ra, hoặc giác mạc cong quá mức. | Do mất khả năng đàn hồi của thủy tinh thể khiến mắt không điều tiết được khi nhìn gần. |
| Phẫu thuật điều trị | Các phương pháp phổ biến gồm: LASIK, Phakic IOL, Femto LASIK Pro, SMILE Pro | Các phương pháp can thiệp gồm: Presbyond (Laser blended vision), Phaco (thay thủy tinh thể) |
Cận thị và lão thị đều là những rối loạn về khả năng điều tiết của mắt, khiến hình ảnh không hội tụ đúng lên võng mạc, từ đó gây mờ mắt ở một khoảng cách nhất định. Cụ thể, người bị cận thị có xu hướng nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, trong khi người bị lão thị lại gặp khó khăn khi nhìn gần nhưng nhìn xa vẫn rõ (ở giai đoạn đầu).
Dù biểu hiện ngược nhau, cả hai tình trạng này đều khiến mắt dễ bị mỏi, nhức hoặc chảy nước mắt khi làm việc thị giác kéo dài, như đọc sách hoặc dùng điện thoại. Một điểm chung khác là cả mắt cận và mắt lão đều không gây đau hay đỏ mắt, nhưng lại ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng thị lực và sinh hoạt hàng ngày.
Ngoài ra, người bệnh thường phải nheo mắt hoặc thay đổi khoảng cách nhìn để tạm thời cải thiện độ rõ nét của hình ảnh. Đây đều là những dấu hiệu điển hình giúp nhận biết bất thường về khả năng điều tiết ánh sáng của mắt.
Bạn có thể mắc phải cận thị và lão thị cùng lúc. Thực tế đây là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt ở những người bị cận thị từ trẻ và bắt đầu bước vào độ tuổi trung niên (thường là từ 40 tuổi trở lên).
Khi một người bị cả 2 tình trạng này, họ sẽ gặp khó khăn khi nhìn xa (do cận thị) và cả khi nhìn gần (do lão thị). Việc điều chỉnh thị lực trong trường hợp này thường phức tạp hơn, có thể cần đến kính 2 tròng, kính đa tròng hoặc các giải pháp phẫu thuật phù hợp. [1]
Cận thị và lão thị đều có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau tùy vào mức độ, nhu cầu và tình trạng mắt của từng người.
Kính gọng và kính áp tròng là những phương pháp điều chỉnh thị lực phổ biến và tiện lợi. Đối với người bị cận thị hoặc chỉ bị lão thị, việc lựa chọn kính đơn tròng là đủ.Kính đơn tròng là loại kính có một độ khúc xạ duy nhất trên toàn bộ bề mặt tròng kính. Nó được sử dụng để điều chỉnh một tật khúc xạ cụ thể.
Tuy nhiên đối với những người vừa bị cận thị và cả lão thị, giải pháp tối ưu thường là sử dụng kính đa tròng (progressive lenses). Kính đa tròng cho phép bạn nhìn rõ ở nhiều khoảng cách khác nhau (xa, trung gian và gần) trên cùng 1 mắt kính mà không có đường phân chia rõ rệt như kính hai tròng truyền thống, mang lại sự tiện lợi và thẩm mỹ cao.
Phẫu thuật mang đến giải pháp lâu dài hơn cho các tật khúc xạ như cận thị và lão thị. Các phương pháp này sẽ định hình lại giác mạc, giúp ánh sáng đi vào mắt và hội tụ đúng cách trên võng mạc, mang lại thị lực sắc nét.
Tuy nhiên hiện nay có những phương pháp phẫu thuật có thể giải quyết đồng thời cả cận thị và lão thị như LASIK. Một số trường hợp có thể áp dụng LASIK với kỹ thuật đặc biệt để tạo ra hiệu ứng monovision, tức là một mắt được điều chỉnh để nhìn rõ xa (chữa cận thị), và mắt còn lại được điều chỉnh để nhìn rõ gần (hỗ trợ lão thị). Não bộ sẽ tự động thích nghi để tổng hợp hình ảnh từ cả hai mắt. Tuy nhiên, phương pháp này không phải lúc nào cũng phù hợp với tất cả mọi người và cần sự tư vấn kỹ lưỡng từ bác sĩ.
Bạn có thể phòng ngừa cận thị, tuy nhiên đối với lão thị thì không, vì đây là một phần tất yếu của quá trình lão hóa tự nhiên và gần như không thể tránh khỏi. Tuy nhiên chúng ta hoàn toàn có thể chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe của mắt, làm chậm quá trình lão thị và ngăn ngừa sự phát triển của cận thị.
Lối sống khoa học và lành mạnh là chìa khóa bảo vệ thị lực. Hãy đảm bảo ngủ giấc ngủ, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài (tuân thủ quy tắc 20-20-20: cứ mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây). Ngoài ra, tránh đọc sách hoặc làm việc trong điều kiện thiếu sáng và không quên đeo kính râm khi ra ngoài trời nắng để bảo vệ mắt khỏi tia UV.
Một số chất dinh dưỡng đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì thị lực khỏe mạnh, bao gồm: omega 3, lutein và kẽm. Ví dụ như cá hồi, cá thu, cá trích, thịt đỏ các thực phẩm từ hạt, đậu, rau xanh… Việc bổ sung đủ các chất này qua chế độ ăn có thể giúp bảo vệ mắt và thậm chí hỗ trợ ngăn ngừa sự phát triển của lão thị và sức khỏe của đôi mắt.
Việc khám mắt định kỳ là cực kỳ quan trọng. Tần suất khám mắt nên được điều chỉnh dựa trên tình trạng thị giác hiện tại và các yếu tố nguy cơ của bạn. Bạn có thể đến Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, tại đây có đội ngũ sĩ giỏi và giàu kinh nghiệm.
Để đặt lịch khám, tư vấn các vấn đề liên quan đến mắt nói chung và tật khúc xạ nói riêng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Với những thông tin trên, chắc hẳn bạn đã có thông tin rõ ràng hơn về mắt cận và mắt lão. Thay vì lo lắng, hãy coi đây là động lực để bạn quan tâm hơn đến sức khỏe đôi mắt. Hãy nhớ rằng, việc chủ động đến các cơ sở nhãn khoa uy tín để kiểm tra mắt định kỳ là bước đi quan trọng nhất. Đó chính là cách tốt nhất để bạn gìn giữ và bảo vệ ‘cửa sổ tâm hồn’ sáng khỏe, giúp bạn tận hưởng cuộc sống trọn vẹn hơn.
