Cận 1 bên mắt là tình trạng chỉ một mắt bị cận thị, trong khi mắt còn lại có thị lực bình thường hoặc mắc tật khúc xạ khác như loạn thị hay viễn thị. Vậy nguyên nhân nào gây ra hiện tượng này và điều trị ra sao? Cùng tìm hiểu rõ hơn qua những chia sẻ trong bài viết này.
Theo THS.BSNT Lê Thanh Huyền, cận thị một bên mắt hay còn gọi là cận lệch khúc xạ, cận không đối xứng là tình trạng một mắt cận thị, trong khi mắt còn lại bình thường hoặc có tật khúc xạ khác (viễn thị, loạn thị). Tình trạng này gây ra nhiều vấn đề về thị lực và thị giác ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. [1]
Do sự chênh lệch này, não sẽ có xu hướng ưu tiên sử dụng mắt nhìn rõ hơn, còn mắt cận có thể bị bỏ quên, lâu dài cơ nguy cơ nhược thị (mắt lười) nếu không được phát hiện và điều chỉnh sớm.
Cận 1 bên mắt có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em cho đến người lớn. Tùy theo mức độ của tình trạng cận thị mà người bệnh sẽ gặp phải những triệu chứng khác nhau, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.
Cận thị xảy ra khi nhãn cầu quá dài hoặc giác mạc cong hơn bình thường, khiến hình ảnh hội tụ trước võng mạc. Tình trạng này có thể ảnh hưởng một hoặc cả hai mắt. Dưới đây là những nguyên nhân cận 1 mắt phổ biến:
Việc không sử dụng kính đúng độ hoặc không đeo kính theo đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra cận 1 mắt. Khi không đeo kính đúng độ, mắt có độ cận sẽ không được điều chỉnh đúng, dẫn đến sự mất cân bằng về thị lực giữa hai mắt.
Thói quen học tập và làm việc cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng cận thị một bên mắt. Khi chúng ta thường xuyên sử dụng một mắt để làm việc gần, đọc sách hoặc sử dụng máy tính,… thì mắt này sẽ phải hoạt động và tập trung nhiều hơn, dẫn đến tình trạng cận thị.
Một thói quen thường gặp gây ra cận thị lệch là tình trạng nằm nghiêng về một bên để đọc sách hoặc dùng điện thoại do ở tư thế này hai mắt nhìn không cân bằng nhau, sẽ có một mắt nhìn chủ yếu, mắt này hoạt động nhiều hơn nên dễ có nguy cơ bị cận nặng hơn và tốc độ tăng cận nhanh hơn.
Môi trường xung quanh chúng ta cũng có thể ảnh hưởng đến việc hình thành cận thị một bên mắt. Một số yếu tố môi trường có thể kể đến như:
Một số trường hợp cận thị một bên mắt có thể do yếu tố di truyền, bẩm sinh. Nếu trong gia đình có người bị cận thị, đặc biệt là cận thị bất đối xứng, thì khả năng con cái cũng mắc phải tình trạng này là cao hơn.
Di truyền có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và hình thành của mắt, khiến một mắt phát triển bất thường và trở nên cận thị trong khi mắt kia vẫn giữ được thị lực bình thường.
Dấu hiệu bị cận 1 mắt thường không dễ nhận biết ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi thị lực bắt đầu giảm rõ rệt. Người bị cận thị một bên mắt thường gặp phải những biểu hiện đặc trưng sau:
Những dấu hiệu bị cận 1 mắt trên thường xuyên xuất hiện ở những người bị cận 1 mắt. Nếu gặp phải các triệu chứng này, bạn nên đi khám mắt để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị kịp thời. [2]
Tình trạng cận thị một bên mắt hoàn toàn có thể được điều trị và cải thiện. Tuy nhiên, việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra cận thị, cũng như mức độ chênh lệch về độ cận thị giữa hai mắt.
Nếu nguyên nhân gây ra cận thị một bên mắt là do không sử dụng kính đúng độ hoặc do thói quen học tập, làm việc, thì việc điều trị sẽ dễ dàng hơn. Bệnh nhân chỉ cần tuân thủ các chỉ định của bác sĩ về việc sử dụng kính, cũng như điều chỉnh thói quen học tập, làm việc phù hợp.
Trường hợp cận thị một bên mắt do yếu tố di truyền hoặc do các bệnh lý về mắt như chấn thương, viêm nhiễm,… thì việc điều trị sẽ phức tạp hơn. Bác sĩ sẽ cần tiến hành các xét nghiệm, chẩn đoán kỹ lưỡng để tìm ra nguyên nhân cụ thể, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
Với sự phát triển của khoa học và công nghệ y tế hiện nay, các phương pháp điều trị bị cận 1 mắt ngày càng hiệu quả hơn. Người bệnh hoàn toàn có thể khắc phục tình trạng này và cải thiện đáng kể thị lực.
Có nhiều phương pháp điều trị tình trạng cận thị một bên mắt. Dưới đây là những cách điều trị phổ biến:
Việc sử dụng kính cận là phương pháp điều trị cận thị một bên mắt phổ biến nhất. Bác sĩ sẽ kê toa kính phù hợp, giúp bù đắp sự chênh lệch độ cận thị giữa hai mắt. Kính dành cho mắt bị cận một bên sẽ giúp cải thiện thị lực, hạn chế các triệu chứng như nhìn mờ, nhìn đôi, mỏi mắt,…
Kính áp tròng mềm là một lựa chọn khác để điều trị cận thị một bên mắt. Loại kính này có thể giúp bù đắp sự chênh lệch giữa hai mắt, cũng như cải thiện thị lực. Ưu điểm của kính áp tròng mềm là chúng có thể được sử dụng hàng ngày, mang lại sự thoải mái và linh hoạt hơn so với việc đeo kính cận.
Với những trường hợp lệch khúc xạ nhiều, gây ra hiện tượng chênh lệch hình ảnh hai bên lớn thì kính tiếp xúc mềm là phương pháp tối ưu vừa giúp cải thiện thị lực vừa giúp giảm hiện tượng lệch hình giữa hai mắt. Tuy nhiên, cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ về việc sử dụng và bảo quản kính áp tròng.
Kính áp tròng Ortho-K là một phương pháp điều trị khá hiệu quả đối với cận thị một bên mắt. Cách hoạt động của Ortho-K là làm thay đổi tạm thời hình dạng giác mạc ban đêm, giúp cải thiện thị lực vào ban ngày mà không cần sử dụng kính.
Ưu điểm của Ortho-K là không cần phải đeo kính suốt ngày, mang lại sự thoải mái và linh hoạt hơn. Tuy nhiên, việc sử dụng kính áp tròng Ortho-K cho mắt cận 1 bên đòi hỏi người bệnh phải tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ.
Trong một số trường hợp, phẫu thuật cận thị có thể là phương pháp điều trị hiệu quả đối với cận thị một bên mắt. Một số kỹ thuật phẫu thuật thường được sử dụng như:
Đối với tình trạng cận thị một mắt, phẫu thuật có thể giúp cải thiện đáng kể thị lực, giảm thiểu sự chênh lệch độ cận thị giữa hai mắt. Tuy nhiên, đây là biện pháp cần được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm.
>>> Tìm hiểu đầy đủ thông tin về phẫu thuật mổ mắt cận
Để bảo vệ và duy trì thị lực tốt nhất, những người bị cận thị 1 mắt cần thực hiện một số biện pháp sau:
Người bệnh cần thực hiện các cuộc kiểm tra mắt định kỳ để theo dõi tình trạng sức khỏe của mắt. Việc này giúp phát hiện sớm bất kỳ vấn đề nào liên quan đến thị lực và điều trị kịp thời.
Chế độ ăn uống giàu vitamin A, C, E và khoáng chất như kẽm và selen là rất quan trọng để duy trì sức khỏe mắt. Những chất dinh dưỡng này giúp cung cấp dưỡng chất cho mắt, bảo vệ mắt khỏi các tác động có hại từ môi trường và tăng cường thị lực.
Việc sử dụng điện thoại di động, máy tính, máy tính bảng trong thời gian dài có thể gây mỏi mắt và ảnh hưởng đến thị lực. Người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc 20-20-20: Mỗi 20 phút nhìn vào xa trong ít nhất 20 giây để giảm căng thẳng cho mắt.
Nếu đã được chỉ định sử dụng kính hoặc kính áp tròng, người bệnh cần đảm bảo đeo đúng cách và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Việc sử dụng kính không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mắt và không đạt hiệu quả điều trị mong muốn.
Tư thế sai lệch khi làm việc, học tập cũng có thể gây ra mệt mỏi và căng thẳng cho mắt. Người bệnh cần chú ý đến tư thế ngồi, đứng, cũng như cách đặt máy tính để đảm bảo ánh sáng, khoảng cách và góc nhìn phù hợp với mắt.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, cận 1 bên mắt là tình trạng cần được theo dõi và can thiệp sớm để tránh ảnh hưởng đến thị lực và chất lượng cuộc sống. Việc khám mắt định kỳ, đeo kính đúng chỉ định và bảo vệ mắt đúng cách sẽ giúp duy trì thị lực ổn định lâu dài. Nếu có dấu hiệu giảm thị lực hoặc nghi ngờ mắc tật khúc xạ, người bệnh nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được bác sĩ Nhãn khoa thăm khám, tư vấn và điều trị bằng các phương pháp hiện đại, giúp bảo vệ và chăm sóc đôi mắt một cách toàn diện.
