Trẻ đột nhiên đi ngoài nhiều lần, sốt hoặc quấy khóc bỏ bữa có phải là cảnh báo nguy hiểm? Tình trạng nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ em rất phổ biến nhưng lại dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường, khiến nhiều phụ huynh lúng túng trong xử trí.
Sự lo lắng của cha mẹ là hoàn toàn dễ hiểu bởi hệ miễn dịch của trẻ nhỏ còn rất sơ khai. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường đóng vai trò then chốt giúp bảo vệ sức khỏe toàn diện cho con. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp góc nhìn y khoa chính xác, giúp cha mẹ chủ động nhận biết và xử trí kịp thời cho trẻ.
Nhiễm khuẩn đường ruột (bacterial gastroenteritis) ở trẻ em là tình trạng nhiễm trùng đường ruột do vi khuẩn gây ra, dẫn đến tiêu chảy, thường kèm theo nôn mửa, sốt và đau bụng. Trẻ nhỏ có sức đề kháng và hệ miễn dịch non nớt nên khi nhiễm khuẩn, vi khuẩn sản sinh nhanh chóng, gây triệu chứng nặng và diễn tiến nhanh. Do vậy, nhiễm khuẩn đường ruột là một nguyên nhân thường gặp gây tiêu chảy cấp ở trẻ em mức độ nặng cần nhập viện điều trị.
Nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ em do nhiều chủng vi khuẩn gây ra, thường gặp như vi khuẩn Escherichia coli (E.coli), Salmonella, Shigella, Campylobacter jejuni và Clostridium difficile (C. difficile)… Trẻ có thể bị nhiễm khuẩn khi ăn/uống thực phẩm nhiễm bẩn, sữa chưa tiệt trùng, thịt chưa nấu chín kỹ hoặc tiếp xúc với động vật mang mầm bệnh.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột:
Trẻ bị nhiễm khuẩn đường ruột có thể có các triệu chứng dưới đây:
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ sẽ đánh giá các triệu chứng của trẻ và cần bố mẹ cung cấp thêm một số thông tin như bệnh sử, thời điểm xuất hiện các triệu chứng, tiền sử ăn uống… Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định một số cận lâm sàng để xác định tác nhân gây bệnh và lên phác đồ điều trị phù hợp cho trẻ.
Các cận lâm sàng có thể được chỉ định:
Có, nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ có thể gây mất nước và nhiều biến chứng nguy hiểm như rối loạn điện giải, hạ đường huyết, nhiễm trùng huyết… thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời, đúng cách. Nguy cơ gặp biến chứng cao ở trẻ dưới 5 tuổi, suy giảm miễn dịch, suy dinh dưỡng hoặc có bệnh lý mạn tính. (1)
Nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ sẽ được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Loại thuốc kháng sinh và liều dùng sẽ được bác sĩ cân nhắc chỉ định phù hợp tùy thuộc vào chủng vi khuẩn gây bệnh và độ tuổi, cân nặng của trẻ. Bên cạnh đó, tùy vào tình trạng cụ thể của trẻ, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bổ trợ phù hợp, có thể bao gồm hạ sốt, truyền dịch, truyền dinh dưỡng, men vi sinh…
Bố mẹ cho trẻ dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ để trẻ nhanh khỏi bệnh, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Bên cạnh đó, chăm sóc đúng cách là “chìa khóa” quan trọng để tăng hiệu quả điều trị, ngăn ngừa biến chứng. Do vậy, khi chăm sóc trẻ bị nhiễm khuẩn đường ruột, bố mẹ cần lưu ý:
Bố mẹ cần quan sát kỹ các triệu chứng của trẻ, cho trẻ tái khám đúng hẹn hoặc khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như sốt cao không đáp ứng với thuốc hạ sốt, phân lẫn máu hoặc có chất nhầy, có dấu hiệu mất nước…
Đảm bảo vệ sinh trong sinh hoạt, môi trường sống và dinh dưỡng là biện pháp quan trọng để phòng ngừa nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ em. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa bố mẹ nên biết:
Khi trẻ có dấu hiệu nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ em như tiêu chảy nhiều, nôn liên tục, sốt, bỏ bú, tiểu ít hoặc lừ đừ, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có đội ngũ bác sĩ Nhi khoa cùng trang thiết bị hỗ trợ đánh giá tình trạng mất nước, xác định nguyên nhân và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp. Phụ huynh có thể liên hệ bệnh viện để đặt lịch khám cho trẻ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ em có thể gây tiêu chảy, nôn, sốt và mất nước nhanh, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Việc bù nước đúng cách, duy trì dinh dưỡng và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường giúp hạn chế biến chứng. Cha mẹ không nên tự ý dùng kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hoặc thay đổi chế độ ăn quá mức. Trẻ cần được đánh giá y tế khi có phân máu, nôn liên tục, bỏ bú, tiểu ít, lừ đừ hoặc đau bụng dữ dội.
