Bé Thông, 12 tuổi, sốt cao, đau bụng quanh rốn, nôn ói và tiêu chảy suốt ba ngày sau bữa ăn tại trường, được chẩn đoán nhiễm trùng tiêu hóa.
Sau bữa ăn tại một trường học ở Đồng Nai, bé Thông bắt đầu đau bụng từng cơn quanh rốn. Cơn đau đi kèm sốt, ớn lạnh, nôn ói nhiều lần và đi ngoài phân vàng, lỏng nước, không nhầy máu. Gia đình đưa bé đi khám tại cơ sở y tế gần nhà, nhưng các triệu chứng không thuyên giảm.
Sang ngày thứ hai, bé mệt, ăn uống kém, sốt chưa dứt. Đến ngày thứ ba, tình trạng sốt tăng cao, sức khỏe suy giảm khiến gia đình lo lắng, đưa bé đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q7 cũ) để tiếp tục đánh giá và điều trị.
Đáng chú ý, theo người nhà, khoảng 20 học sinh cùng trường cũng xuất hiện các triệu chứng tương tự như sốt, đau bụng, nôn ói và tiêu chảy sau bữa ăn. Các em khác đang được theo dõi tại một cơ sở y tế ở Đồng Nai.
Bác sĩ CKI Lê Trung Tuấn, khoa Cấp cứu ghi nhận bé tỉnh táo, đau khi ấn vùng quanh rốn. Với tiền sử ba ngày sốt, nôn ói và tiêu chảy, bác sĩ cần đánh giá đồng thời tình trạng nhiễm trùng, nguy cơ mất nước và các nguyên nhân khác có thể gây đau bụng ở trẻ.
Bác sĩ thực hiện xét nghiệm nhanh Dengue NS1 để kiểm tra khả năng trẻ mắc sốt xuất huyết Dengue – một trong những nguyên nhân có thể gây sốt cấp. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm loại trừ.
Bé được chỉ định xét nghiệm máu và siêu âm bụng tổng quát. Kết quả xét nghiệm ghi nhận CRP đạt 165 mg/L, trong khi ngưỡng tham chiếu dưới 5 mg/L, tức cao gấp 33 lần giới hạn trên. CRP (C-reactive protein) là protein do gan sản xuất, thường tăng khi cơ thể có phản ứng viêm hoặc nhiễm trùng. Chỉ số này phản ánh mức độ phản ứng viêm nhưng không thể xác định riêng tác nhân gây bệnh.
Tỷ lệ bạch cầu trung tính đạt 76,1%. Đây là nhóm bạch cầu đóng vai trò quan trọng trong đáp ứng miễn dịch, đặc biệt khi cơ thể chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng. Khi kết hợp với triệu chứng sốt, đau bụng, nôn ói và tiêu chảy, các kết quả này cho thấy tình trạng viêm, nhiễm trùng cần được theo dõi và điều trị. Hình ảnh siêu âm chưa ghi nhận bất thường tại thời điểm khảo sát.

Sau khi thăm khám và đánh giá các kết quả cận lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán bé nhiễm trùng tiêu hóa, tiếp tục theo dõi khả năng ngộ độc thực phẩm.
Trước nguy cơ nhiễm trùng, ê-kíp cấp cứu tiến hành lấy mẫu máu cấy trước khi sử dụng kháng sinh nhằm tìm kiếm tác nhân gây bệnh, đồng thời truyền dịch để bù lượng dịch mất qua nôn ói và tiêu chảy. Bé được dùng thuốc theo chỉ định, theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn và diễn biến lâm sàng.
Sau khi điều trị tại khoa Cấp cứu, sức khỏe bé cải thiện, tình trạng sốt giảm, đỡ mệt, không nôn thêm, thể trạng ổn định hơn. Tuy nhiên, do các triệu chứng tiêu hóa kéo dài nhiều ngày, chỉ số viêm tăng cao và vẫn cần theo dõi diễn biến bệnh, bác sĩ tư vấn nhập viện để tiếp tục điều trị, theo dõi sát và đánh giá nguy cơ biến chứng. Theo nguyện vọng của gia đình, muốn thuận tiện chăm sóc và theo dõi bé gần nhà, người nhà xin đưa bé về Đồng Nai để tiếp tục điều trị và theo dõi. Bé được chuyển viện với các chỉ số sinh tồn ổn định, an toàn.
Bác sĩ Tôn Minh Trí, Trưởng khoa Cấp cứu khuyến cáo, khi trẻ xuất hiện đau bụng, nôn ói, tiêu chảy sau bữa ăn, phụ huynh cần chú ý nguy cơ mất nước. Trẻ có thể mất nước nhanh khi nôn và đi ngoài nhiều lần, đặc biệt nếu sốt cao, ăn uống kém hoặc không thể uống bù lượng dịch đã mất.
Nếu trẻ còn tỉnh táo, uống được và không có dấu hiệu nguy hiểm, phụ huynh có thể cho trẻ uống dung dịch oresol nồng độ thẩm thấu thấp để bù nước và điện giải. Cần pha đúng toàn bộ lượng nước theo hướng dẫn trên gói, không tự ý chia nhỏ gói thuốc để ước lượng, không pha đặc hoặc loãng hơn quy định. Cho trẻ uống từng ngụm nhỏ, thường xuyên, nếu trẻ nôn, tạm ngừng khoảng 5-10 phút rồi tiếp tục cho uống chậm hơn. Tiếp tục cho trẻ ăn thức ăn dễ tiêu như cháo, cơm mềm, chia nhiều bữa nhỏ, trẻ còn bú mẹ thì tiếp tục bú, tránh nước ngọt công nghiệp, đồ chua cay, nhiều dầu mỡ.
Không tự ý cho trẻ uống thuốc cầm tiêu chảy, kháng sinh hoặc thuốc chống nôn khi chưa có chỉ định. Không cố gây nôn, không ép trẻ ăn khi đang nôn nhiều và không dùng nước ngọt, nước có gas thay thế dung dịch bù nước điện giải.
Phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế khi trẻ nôn liên tục, không uống được nước, sốt cao trên 39°C, đau bụng nhiều, tiêu chảy liên tục kéo dài quá 72 giờ, tiêu phân có máu, tiểu ít, môi khô, mắt trũng hoặc mệt lả. Nếu trẻ li bì, khó đánh thức, ngất, co giật hoặc có biểu hiện mất nước nặng, cần gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến bệnh viện ngay.
Đặc biệt, khi nhiều trẻ cùng xuất hiện triệu chứng sau một bữa ăn tập thể, phụ huynh cần thông báo cho nhà trường và cơ quan y tế địa phương, ghi nhận thời điểm ăn, món ăn đã sử dụng và thời điểm khởi phát triệu chứng. Không chờ tất cả trẻ cùng phát bệnh hoặc chờ xác định chính xác nguyên nhân mới đưa trẻ có biểu hiện bất thường đi khám.
*Tên người bệnh đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH