Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng tế bào gốc được kỳ vọng là giải pháp mang lại hiệu quả tích cực, mở ra cơ hội mới cho người bệnh. Vậy liệu pháp tế bào gốc điều trị viêm khớp dạng thấp là gì?
Liệu pháp tế bào gốc điều trị viêm khớp dạng thấp là phương pháp hiện đại, tận dụng cơ chế tự phục hồi của cơ thể bằng cách sử dụng tế bào gốc – với đặc tính sản sinh nhiều chất tiết có lợi trong việc phục hồi các mô bị tổn thương. Tế bào gốc trung mô (mesenchymal stem cells – MSCs) được chứng minh có thể mang lại hiệu quả khả quan trong điều trị viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid arthritis – RA). (1)
Viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn, trong đó các tế bào B sinh ra kháng thể tấn công kháng nguyên tự thân (autoantibodies), tế bào T1/Th17 gây viêm hoạt động mạnh, đại thực bào và bạch cầu trung tính tích tụ ở khớp, gây viêm kéo dài và tổn thương sụn khớp. Những tế bào gốc trung mô có thể được thu thập từ mô mỡ, tủy xương, máu dây rốn hoặc từ mô dây rốn của người bệnh lưu trữ từ trước đó hay từ người hiến tặng. Bằng cách điều chỉnh phản ứng của hệ miễn dịch và thúc đẩy tái tạo các mô bị tổn thương, MSCs hứa hẹn mang đến một phương pháp tác động kép để điều trị RA.
Theo nghiên cứu, hiệu quả của liệu pháp tế bào gốc điều trị viêm khớp dạng thấp có thể có sự khác biệt giữa các cá nhân, phụ thuộc vào nguồn gốc, chất lượng, liều lượng và phương pháp truyền tế bào, giai đoạn tiến triển của bệnh, sức khỏe tổng thể và phác đồ điều trị do bác sĩ chỉ định. (2)
MSC có đặc tính chống viêm và điều hòa miễn dịch, giúp ức chế phản ứng viêm mạn tính có liên quan đến RA. Cụ thể, MSC tiết ra các chất kháng viêm như IL-10, TFG-beta, IDO, PGE2… và điều chỉnh phản ứng của các tế bào miễn dịch như giảm tăng sinh và hoạt động của tế bào T, giảm autoantibodies từ tế bào B, chuyển đại thực bào từ trạng thái M1 (viêm, diệt mầm bệnh) sang M2 (giảm viêm, hỗ trợ phục hồi). Điều này có thể giúp giảm viêm và giảm các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp, bao gồm sưng, nóng, đỏ, đau, cứng khớp và phá hủy các mô khớp, nhờ đó làm chậm tiến triển của bệnh.
Tế bào gốc trung mô có khả năng hỗ trợ tái tạo mô thông qua các chất tiết gồm yếu tố tăng trưởng, chemokine để tạo môi trường lý tưởng hỗ trợ phục hồi các mô tổn thương, giúp khôi phục lại cấu trúc, cải thiện chức năng của khớp.
Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng tế bào gốc có thể điều chỉnh chức năng của hệ miễn dịch và ngăn chặn các hoạt động tự miễn gây ra bệnh. Điều này có thể giúp giảm viêm và giảm các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp, bao gồm đau, cứng khớp và phá hủy các mô khớp, nhờ đó làm chậm tiến triển của bệnh.
Như vậy, liệu pháp tế bào gốc trong điều trị viêm khớp dạng thấp hoạt động theo 2 cơ chế chính – ức chế miễn dịch bất thường, ngăn ngừa phá hủy mô khớp và đồng thời tái tạo mô khớp tổn thương. Phương pháp này được các chuyên gia đánh giá sẽ là hướng điều trị tiềm năng, có thể mở ra cơ hội mới cho người bệnh viêm khớp dạng thấp.
Hiện không có nhiều cơ sở điều trị viêm khớp dạng thấp bằng tế bào gốc. Phương pháp này đang tiếp tục được các cơ sở nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng và xin cấp phép. Quy trình điều trị thường bao gồm các bước sau:
Đây là một phương pháp tiên tiến, không chỉ làm chậm tiến triển bệnh mà còn phục hồi mô khớp. Tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, trị liệu được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa và đội ngũ chuyên viên labo giàu kinh nghiệm.
Liệu pháp tế bào gốc điều trị viêm khớp dạng thấp có thể được bác sĩ chỉ định hoặc chống chỉ định trong một số trường hợp sau: (1)
Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng tế bào gốc là giải pháp hứa hẹn mang lại hiệu quả tích cực:
Tế bào trung mô có đặc tính chống viêm, điều chỉnh phản ứng của hệ thống miễn dịch, có thể giúp cải thiện tình trạng viêm mạn tính liên quan viêm khớp dạng thấp vốn là một dạng bệnh tự miễn, hỗ trợ giảm đau và sưng.
Liệu pháp tế bào gốc ít xâm lấn, nguy cơ biến chứng thấp, thời gian phục hồi ngắn.
Liệu pháp tế bào gốc cung cấp phương pháp điều trị cá nhân hóa cho người bệnh.
Làm chậm sự tiến triển của viêm khớp dạng thấp, kiểm soát tiến triển của viêm khớp dạng thấp, mang lại lợi ích lâu dài thay vì chỉ kiểm soát triệu chứng như liệu pháp dùng thuốc chống viêm hay ức chế miễn dịch.
Liệu pháp tế bào gốc trung mô, đặc biệt là khi sử dụng tế bào gốc tự thân được chứng minh là rất hiếm gặp phải nguy cơ đào thải miễn dịch và biến chứng thấp. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể xảy ra rủi ro như:
Nhiễm trùng tại vị trí tiêm
Phản ứng miễn dịch, có thể gặp trong liệu pháp tế bào gốc đồng loài
Nguy cơ hình thành cục máu đông
Nguy cơ tế bào gốc biệt hóa thành các loại mô không mong muốn hoặc tăng sinh không kiểm soát
Để phòng tránh rủi ro, người bệnh cần được đánh giá y tế kỹ lưỡng bởi bác sĩ trước khi tiến hành liệu pháp tế bào gốc.
Chi phí điều trị viêm khớp dạng thấp bằng tế bào gốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố, có sự chênh lệch nhẹ về mức giá tùy theo từng trường hợp. Một số yếu tố có thể ảnh hưởng chi phí của liệu pháp tế bào gốc bao gồm:
Nguồn gốc tế bào trung mô và quy trình nuôi cấy tăng sinh được sử dụng
Tổng số buổi điều trị trong liệu trình
Đánh giá cận lâm sàng theo chỉ định của bác sĩ
Trước khi tiến hành liệu pháp tế bào gốc, người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám và tư vấn chi tiết các vấn đề liên quan, bao gồm cả chi phí.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng tế bào gốc được các chuyên gia đánh giá hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh. Để tìm hiểu chi tiết hơn về liệu pháp tế bào gốc, người bệnh trao đổi với cơ sở điều trị.
