Đau lưng tê chân có thể xảy ra ở bất kỳ ai, là hiện tượng có độ phổ biến rộng nhưng nhiều người chủ quan khi gặp phải. Trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý cơ xương khớp hoặc vấn đề về mạch máu, người bệnh không nên lơ là. Vậy làm thế nào để điều trị tình trạng này?
Đau lưng tê chân là tình trạng đau lưng kèm theo cảm giác tê cứng, ngứa ran ở chân. Người bệnh có thể bị tê ở một hoặc cả hai chân khi cơn đau lưng tái phát. Cơn đau ở lưng âm ỉ và lan dần xuống mông, đến cẳng chân và bàn chân làm giảm cảm giác, thậm chí mất cảm giác hoàn toàn trong trường hợp nghiêm trọng.
Bất kỳ ai cũng có thể gặp tình trạng này, không phân biệt độ tuổi hay giới tính. Nguy cơ mắc bệnh thường cao hơn ở người già và phụ nữ do quá trình lão hóa tự nhiên và đặc điểm hormone. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người trẻ tuổi và nam giới không có nguy cơ bị đau lưng tê buốt chân.
Đây không phải là hiện tượng hiếm gặp, do đó, nhiều người thường lơ là, chủ quan trong việc tìm hiểu nguyên nhân và điều trị. Chỉ đến khi cảm giác đau tê gia tăng, làm ảnh hưởng nặng nề đến sinh hoạt và công việc, người bệnh mới thăm khám thì tình trạng đã nặng. Như vậy, khi xuất hiện triệu chứng này, người bệnh nên đến bệnh viện càng sớm càng tốt để bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân và tiến hành điều trị.
Tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Trong một số trường hợp, cảm giác đau lưng tê mỏi chân là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý cơ xương khớp hoặc có liên quan đến vấn đề về mạch máu.
Đau thần kinh tọa (Sciatica pain) gây ra cảm giác đau nhói ở vùng lưng dưới, cơn đau lan đến chân và đau nhiều hơn khi người bệnh ngồi xuống. Đối tượng bị đau thần kinh tọa chủ yếu nằm trong độ tuổi từ 30-60, tỷ lệ nam giới nhiều hơn nữ giới.
Triệu chứng điển hình của đau thần kinh tọa là cảm giác đau, bỏng rát, tê bì từ vùng lưng dưới lan xuống mông, sau đó đi dọc xuống đùi, bắp chân và bàn chân, gọi tắt là đau lưng tê chân. Cơn đau thần kinh tọa thường chỉ ảnh hưởng một bên cơ thể, đau gia tăng khi người bệnh ngồi lâu hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
Thoái hóa cột sống thắt lưng có liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể, là tình trạng bệnh mạn tính xảy ra do đĩa đệm và các khớp của cột sống bị bào mòn theo thời gian. Đau lưng là một trong những triệu chứng điển hình của tình trạng này, cơn đau diễn ra âm ỉ, kéo dài, đau gia tăng khi người bệnh cử động vùng lưng.
Khi thoái hóa cột sống thắt lưng chuyển biến nặng, cơn đau ở lưng có thể lan xuống chân. Trong trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể bị mất thăng bằng khi đi lại, thậm chí bị liệt.
Hẹp ống sống là một nguyên nhân khác có thể gây đau lưng tê chân. Đây là tình trạng thu hẹp không gian trong ống sống, có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau của cột sống.
Hẹp ống sống thắt lưng là trường hợp phổ biến và phức tạp nhất, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như đau cột sống thắt lưng, đau tê ở cẳng chân, bắp chân… Đôi khi hẹp ống sống cũng gây ra triệu chứng chuột rút hoặc yếu cơ, khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt.
Một trong những nguyên nhân thường gặp là trượt đốt sống – tình trạng đốt sống trên trượt ra phía trước hoặc phía sau so với đốt sống dưới. Trượt đốt sống khiến người bệnh bị đau thắt lưng, tê lan xuống một hoặc cả hai chân.
Ở một số trường hợp, người bệnh sống chung với tình trạng trượt đốt sống trong nhiều năm nhưng không hề hay biết do bỏ qua các triệu chứng điển hình. Đến khi bệnh trở nặng, người bệnh có thể phải đối diện với nguy cơ bị tê liệt vĩnh viễn ở hai chân.
Thoát vị đĩa đệm là tình trạng đĩa đệm cột sống bị lệch hoặc bị trượt ra khỏi vị trí bình thường, gây chèn ép dây thần kinh dẫn đến cảm giác tê bì, đau nhức. Triệu chứng thoát vị đĩa đệm có thể khác nhau trong mỗi trường hợp tùy theo vị trí đĩa đệm bị tổn thương.
Thoát vị đĩa đệm ở thắt lưng thường gây đau nhói đột ngột hoặc đau âm ỉ kéo dài ở vùng thắt lưng. Ngoài ra, người bệnh còn có cảm giác tê từ thắt lưng lan dọc xuống mông, đến cẳng chân và bàn chân. Tình trạng bệnh lý này khiến người bệnh yếu cơ, co cứng cơ, đi lại khó khăn, giới hạn vận động cúi ngửa.
Đa số các trường hợp bị viêm xương khớp đều xuất hiện triệu chứng đau lưng kèm tê chân. Viêm xương khớp (Osteoarthritis) chủ yếu tác động đến sụn khớp – mô bao phủ các đầu xương, khiến người bệnh bị đau, cử động khớp khó khăn. Cơn đau có thể diễn ra ngay cả khi người bệnh không cử động.
Khi bị viêm xương khớp, người bệnh sẽ bị sưng đau ở một hoặc nhiều khớp trên cơ thể và mức độ đau trong mỗi trường hợp có thể khác nhau. Nữ giới có nguy cơ bị viêm xương khớp cao hơn nam giới, đặc biệt là sau khi bước sang tuổi 50.
Đau cơ xơ hóa (Fibromyalgia) là một dạng rối loạn mạn tính. Tình trạng này không gây tổn thương đến cấu trúc xương khớp, nhưng làm tăng mức độ nhạy cảm của cơ thể với cơn đau trong hệ thần kinh trung ương. Do đó, dù chỉ bị đau quanh cột sống thắt lưng, người bệnh cũng có thể cảm thấy đau toàn thân do có hệ thần kinh nhạy cảm quá mức.
Đau lưng và tê chân phải/chân trái hoặc cả hai chân có thể có liên quan đến bệnh lý mạch máu, cụ thể là tình trạng hẹp động mạch chi dưới, chủ yếu xảy ra do xơ vữa động mạch. Do quá trình lưu thông máu bị gián đoạn, không cung cấp đủ lượng máu để nuôi dưỡng các cơ và dây thần kinh nên người bệnh cảm thấy đau, tê bì ở chân. Trong một số trường hợp, cảm giác đau nhức lan lên quanh thắt lưng người bệnh.
Ngoài những bệnh lý kể trên, tình trạng này còn có thể là triệu chứng của một số bệnh khác:
Khi gặp phải các triệu chứng sau, người bệnh cần liên hệ bác sĩ trong thời gian sớm nhất để thăm khám và điều trị kịp thời:
Người bệnh không nên chủ quan trước bất kỳ biểu hiện sức khỏe bất thường nào có liên quan đến tình trạng đau lưng và tê chân. Vì thăm khám và điều trị chậm trễ có thể làm tăng nguy cơ biến chứng, thậm chí ảnh hưởng khả năng đi lại.
Tình trạng đau lưng tê chân có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Để chẩn đoán chính xác nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và cận lâm sàng:
Dựa vào kết quả khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ có thể xác định được nguyên nhân và chỉ định phương pháp điều trị thích hợp. Người bệnh điều trị theo chỉ định của bác sĩ, không nên tự điều trị tại nhà nếu chưa được bác sĩ tư vấn.
Bước đầu tiên trong kế hoạch điều trị đau lưng tê buốt chân là thay đổi thói quen sinh hoạt của người bệnh, bao gồm chế độ ăn uống, vận động và quản lý sức khỏe tinh thần. Theo đó, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau:
Trong liệu trình điều trị tình trạng đau lưng tê mỏi chân, áp dụng vật lý trị liệu hướng đến mục tiêu giúp người bệnh giảm đau, giảm tê, khôi phục chức năng vận động. Vật lý trị liệu thường được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp bị đau do thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, hẹp ống sống hoặc sau chấn thương. Người bệnh tập luyện theo hướng dẫn của chuyên gia, đảm bảo thực hiện tư thế đúng khi tập và duy trì tần suất đều đặn.
Người bệnh dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để giảm đau, giảm sưng viêm. Bác sĩ sẽ dựa trên mức độ bệnh lý, tình trạng đau lưng để kê đơn thuốc thích hợp. Mặc dù người bệnh có thể dùng thuốc giảm đau không kê đơn trong một số trường hợp, nhưng tốt nhất vẫn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để tránh tác dụng phụ hoặc lạm dụng thuốc.
Trị liệu thần kinh cột sống là một trong những phương pháp điều trị đau lưng tê chân không mang tính chất xâm lấn, không dùng thuốc nhưng vẫn đạt hiệu quả cao, đảm bảo an toàn cho người bệnh. Liệu pháp này mang lại hiệu quả dựa trên nguyên lý kích thích cơ chế tự chữa lành của cơ thể, sử dụng nguyên tắc điều chỉnh các bất thường về cấu trúc cột sống cùng hệ thần kinh cơ.
Phương pháp trị liệu được trực tiếp thực hiện bởi các chuyên gia, giúp điều chỉnh các đốt sống về đúng vị trí, ngăn ngừa sự phát triển sai lệch của cột sống, từ đó giúp giảm đau và cải thiện sức khỏe lâu dài.
Điều trị bằng phương pháp phẫu thuật là sự lựa chọn cuối cùng, bác sĩ chỉ chỉ định thực hiện đối với người bệnh không đáp ứng với điều trị bảo tồn sau khoảng 6-8 tuần hoặc có dấu hiệu mất kiểm soát ruột và bàng quang. Dựa vào tình trạng sức khỏe và mức độ tổn thương của người bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lưỡng về phương pháp phẫu thuật phù hợp.
Để phòng ngừa tình trạng này, mỗi người cần:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đau lưng tê chân tuy không phải là vấn đề sức khỏe hiếm gặp nhưng người bệnh vẫn không nên chủ quan. Nếu đang trong thời gian điều trị tình trạng này, người bệnh nên tuân thủ theo các chỉ định của bác sĩ. Tốt nhất nên xây dựng chế độ sinh hoạt và ăn uống khoa học để phòng ngừa tình trạng này.
