Biến chứng xương khớp hay biến chứng bệnh xương khớp có thể xảy ra theo nhiều dạng, từ tổn thương tại khớp cho đến tổn thương các cơ quan, bộ phận khác của cơ thể. Các biến chứng bệnh khớp thường là hậu quả do điều trị chậm trễ, can thiệp không đúng cách. Vậy bệnh xương khớp có nguy hiểm không? Có thể gây ra biến chứng gì?
Các bệnh lý xương khớp không chỉ gây đau nhức mà còn có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm nếu không chẩn đoán, điều trị kịp thời. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào dạng bệnh, tình trạng tổn thương, thời gian mắc bệnh và khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.
Đáng lưu ý, bệnh xương khớp thường kéo dài, dễ tái phát và khó điều trị dứt điểm ở giai đoạn muộn. Do đó, tìm hiểu và đánh giá đúng mức độ nguy hiểm của các bệnh lý xương khớp, chủ động theo dõi và điều trị sớm là việc làm quan trọng trong kế hoạch phòng ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe và chất lượng đời sống cho người bệnh.
Có nhiều yếu tố có thể tác động đến nguy cơ xảy ra biến chứng của bệnh khớp, chẳng hạn như:
Không phải ai mắc bệnh xương khớp cũng gặp biến chứng. Biến chứng bệnh khớp thường là hậu quả của quá trình tổn thương kéo dài nhưng không được phát hiện, can thiệp đúng cách. Tùy vào dạng bệnh và mức độ tổn thương xương khớp, biến chứng có thể xuất hiện sớm hoặc muộn, nhẹ hoặc nghiêm trọng. Các hậu quả của bệnh xương khớp có thể bao gồm: (1)
Đau mạn tính là một trong những biến chứng thường gặp của các bệnh lý xương khớp. Không điều trị triệt để tổn thương tại khớp, sụn khớp hoặc các mô xung quanh dẫn đến phản ứng viêm và gây đau. Cơn đau khớp có thể âm ỉ hoặc dữ dội, tái phát nhiều lần và kéo dài trong nhiều tháng, mức độ đau thường gia tăng khi vận động hoặc thay đổi thời tiết. Nếu không được kiểm soát đúng cách, đau khớp mạn tính có thể trở thành yếu tố thúc đẩy một số biến chứng xương khớp nghiêm trọng khác.
Biến dạng khớp là biến chứng thường gặp ở bệnh lý xương khớp mạn tính. Tổn thương kéo dài khiến sụn khớp bị bào mòn, xương dưới sụn tăng sinh bất thường làm thay đổi hình dạng và trục vận động bình thường của khớp. Biến dạng khớp ảnh hưởng thẩm mỹ và khả năng vận động, khiến người bệnh gặp khó khăn khi đi lại, cầm nắm, đứng lên, ngồi xuống… Nếu không can thiệp sớm, biến dạng khớp có thể làm tăng nguy cơ tàn phế và phụ thuộc lâu dài vào các biện pháp hỗ trợ vận động.
Người bệnh có thể gặp biến chứng cứng khớp, dính khớp nếu không điều trị và phục hồi chức năng đúng cách. Tình trạng viêm mạn tính khiến bao khớp dày lên, giảm tiết dịch khớp, khớp mất dần khả năng linh hoạt. Cứng khớp thường biểu hiện rõ hơn vào buổi sáng hoặc sau một khoảng thời gian không vận động. Cứng khớp có thể tiến triển thành dính khớp, khớp gần như không còn khả năng cử động, cần can thiệp chuyên sâu và thời gian phục hồi kéo dài.
Gãy xương là biến chứng xương khớp nguy hiểm. Mật độ xương giảm khiến xương trở nên giòn và dễ gãy, ngay cả khi va chạm nhẹ hoặc chấn thương sinh hoạt thông thường. Gãy xương gây đau dữ dội và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động. Điều trị gãy xương ở người bệnh xương khớp thường là quá trình phức tạp, cần thời gian hồi phục lâu và sự phối hợp chặt chẽ giữa các phương pháp y khoa và phục hồi chức năng.
Do ảnh hưởng từ cơn đau hoặc giảm khả năng vận động, người bệnh thường ít cử động khi khớp bị tổn thương. Điều này có thể dẫn đến biến chứng teo cơ, yếu cơ làm giảm khả năng nâng đỡ và ổn định khớp, khiến khớp càng dễ bị tổn thương. Nếu không phục hồi chức năng bằng biện pháp phù hợp, teo cơ quanh khớp có thể tiến triển nặng, tăng nguy cơ tàn phế.
Đây là hậu quả viêm khớp có thể xảy ra khi bệnh tiến triển nặng và kéo dài. Tình trạng này thường là kết quả của nhiều biến chứng kết hợp như đau mạn tính, biến dạng khớp, cứng khớp, teo cơ, gãy xương… Người bệnh bị mất khả năng vận động thường phải phụ thuộc vào sự giúp đỡ của người thân hoặc các dụng cụ, thiết bị hỗ trợ. Không chỉ ảnh hưởng thể chất, biến chứng tàn phế còn tác động tiêu cực đến tinh thần của người bệnh.
Hoại tử và nhiễm trùng khớp là biến chứng xương khớp ít gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm. Các biến chứng này thường tiến triển nhanh, gây đau dữ dội, sưng nóng tại khớp bị ảnh hưởng và có thể kèm theo các dấu hiệu toàn thân như sốt, mệt mỏi… Nếu không chẩn đoán và điều trị kịp thời, hoại tử và nhiễm trùng khớp có thể phá hủy hoàn toàn cấu trúc khớp, dẫn đến tàn phế, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.
Di chứng của viêm khớp không chỉ xảy ra tại các khớp mà còn có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác trong cơ thể. Khi khả năng vận động suy giảm, người bệnh thường gặp một số vấn đề toàn thân như rối loạn tuần hoàn, giảm chức năng hô hấp, tăng nguy cơ béo phì và các bệnh chuyển hóa… Một số bệnh lý xương khớp có cơ chế viêm toàn thân, có thể gây tổn thương đến tim, phổi, mạch máu, mắt và hệ thần kinh. Ngoài ra, sử dụng thuốc điều trị trong thời gian dài cũng có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan, thận và các cơ quan tiêu hóa.
Để có thể phòng ngừa biến chứng do bệnh xương khớp, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Không phải trường hợp mắc bệnh nào cũng gặp biến chứng xương khớp. Các biến chứng này thường là hệ quả của việc điều trị chậm trễ hoặc không theo chỉ định của bác sĩ. Người bệnh nên đi khám khi sức khỏe có dấu hiệu bất thường và tuân thủ điều trị để phòng ngừa biến chứng.
