Dinh dưỡng là nền tảng quan trọng trong chăm sóc sức khỏe xương khớp, bao gồm các vấn đề bất thường như vôi hóa cột sống. Vậy vôi hóa cột sống kiêng ăn gì và nên ăn gì để hỗ trợ nâng cao sức khỏe cột sống?
Vôi hóa cột sống là cách gọi dùng để mô tả các biến đổi thoái hóa phát hiện trên phim X-quang hoặc các phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Những biến đổi này có thể bao gồm sự hình thành gai xương, hẹp khe đĩa đệm, xơ cứng khớp liên mấu hoặc dày, vôi hóa một số dây chằng xung quanh cột sống.
Quá trình này thường liên quan đến lão hóa, thoái hóa mất nước đĩa đệm và cột sống, tăng tải trọng cơ học kéo dài, chấn thương, yếu tố di truyền và một số yếu tố chuyển hóa. Đây không đơn thuần là tình trạng “thừa canxi” hoặc “canxi trong máu lắng vào cột sống”.
Mặc dù không thể thay thế các phương pháp điều trị khác, tuy nhiên, để duy trì xương khớp chắc khỏe, linh hoạt, cột sống cần được cung cấp đủ dưỡng chất thiết yếu, đặc biệt với người gặp vấn đề bất thường như vôi hóa cột sống nhằm đảm bảo cơ thể có đủ dưỡng chất để nuôi dưỡng, phục hồi các tế bào bị tổn thương.
Ngược lại, nếu tiêu thụ các thực phẩm tác động tiêu cực đến sức khỏe xương khớp, có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng của bệnh lý như tăng viêm đau, đồng thời ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và thời gian phục hồi.
Người bệnh vôi hóa cột sống cần kiêng các nhóm thực phẩm sau để tránh tác động tiêu cực lên sức khỏe cột sống:
Chế độ ăn giàu đường tinh luyện đã được chứng minh là có góp phần làm suy giảm sức khỏe xương, tăng nguy cơ viêm nhiễm và gây thừa cân. Chế độ ăn quá nhiều muối không phải là nguyên nhân trực tiếp tạo vôi hoá cột sống, nhưng có thể không có lợi cho huyết áp, tim mạch, thận và sức khỏe xương khớp nói chung.
Đồ chiên rán, nhiều dầu, chế biến ở nhiệt độ cao và các loại thức ăn nhanh như khoai tây chiên, gà rán thường chứa nhiều chất béo xấu, tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và tăng viêm, ảnh hưởng không tốt đến tốc độ phục hồi sau điều trị vôi hóa cột sống.
Vôi hóa cột sống kiêng ăn gì, tại sao cần hạn chế thịt đỏ? Mặc dù thịt đỏ chứa các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, tuy nhiên việc tiêu thụ quá nhiều thịt đó có thể làm tình trạng viêm nhiễm, khiến các triệu chứng của vôi hóa cột sống nghiêm trọng hơn. Một số loại thịt đỏ người bệnh cần hạn chế trong thực đơn ăn uống hằng ngày là thịt bò, thịt cừu…
Các loại thực phẩm chế biến sẵn như cá hộp, thịt hộp, đồ ăn nhẹ đóng gói… thường chứa nhiều chất bảo quản, chất béo không lành mạnh và carbohydrate tinh chế. Các đồ ăn này thường cung cấp nhiều năng lượng nhưng ít chất dinh dưỡng. Sử dụng thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và các bệnh chuyển hóa. Các chất này được xem là yếu tố tác động tiêu cực đến sức khỏe xương khớp, đặc biệt với người gặp vấn đề bất thường như vôi hóa cột sống.
Tại sao đồ uống chứa cồn và gas luôn được đề cập khi tìm hiểu về vôi hóa cột sống kiêng ăn gì? Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận việc sử dụng nhiều đồ uống có đường hoặc có gas liên quan đến mật độ khoáng xương thấp hơn. Tuy nhiên, chưa có cơ sở để khẳng định nước ngọt làm tăng canxi máu hoặc trực tiếp khiến canxi lắng đọng nhiều hơn ở cột sống. Lý do chính để hạn chế nhóm đồ uống này là giảm lượng đường và năng lượng dư thừa, thay vì coi đây là nguyên nhân trực tiếp gây vôi hóa.
Bên cạnh rượu bia, các chất kích thích khác như thuốc lá, cà phê… đều là những tác nhân làm suy yếu cấu trúc xương, tăng tình trạng viêm và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Vì thế, người bị vôi hóa cột sống nên hạn chế/tránh tiêu thụ các chất kích thích này.
Bên cạnh vôi hóa cột sống kiêng ăn gì, người bệnh cũng cần quan tâm đến các thực phẩm tốt cho người vôi hóa cột sống như:
Thiếu canxi không phải nguyên nhân trực tiếp gây vôi hóa cột sống. Tuy nhiên, canxi vẫn là thành phần quan trọng của xương và cần được cung cấp đủ theo tuổi, giới và tình trạng bệnh lý. Người trưởng thành thường cần khoảng 1.000 – 1.200 mg canxi mỗi ngày tùy độ tuổi và giới tính. Việc bổ sung bằng thuốc nên dựa trên khẩu phần ăn, mật độ xương và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Một số thực phẩm giàu canxi tốt cho cơ xương khớp gồm: rau lá xanh, cá, đậu, các loại hạt…
Vôi hóa cột sống nên ăn gì, tại sao nên ưu tiên thực phẩm giàu omega – 3? Cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt chia, hạt lanh và quả óc chó cung cấp chất béo không bão hòa, trong đó có omega-3. Đây là những thực phẩm phù hợp trong một chế độ ăn khoa học và có thể thay thế các nguồn chất béo bão hòa, hỗ trợ duy trì mật độ xương, chức năng cơ xương khớp tổng thể.
Vôi hóa cột sống nên ăn gì, thực phẩm giàu protein có tốt cho cột sống không? Protein là thành phần quan trọng trong việc phát triển cơ bắp, dây chằng và các mô mềm khác quanh cột sống. Do đó việc bổ sung đủ protein có thể hỗ trợ tăng cường sức mạnh, phục hồi sức khỏe cơ bắp, dây chằng bị tổn thương do vôi hóa cột sống. Người bệnh nên ưu tiên một số thực phẩm giàu protein sau vào thực đơn dinh dưỡng: thịt gà, cá, thịt nạc, phô mai ít béo, sữa tách béo, trứng, các loại hạt,…
Các thực phẩm giàu vitamin tác động tích cực đến sức khỏe xương. Cụ thể, vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn đồng thời giúp duy trì độ chắc khỏe của xương, hỗ trợ giảm viêm hiệu quả. Vì vậy, khi tìm hiểu vôi hóa cột sống kiêng ăn gì, bạn cũng nên chú ý lựa chọn thực phẩm phù hợp. Các thực phẩm giàu vitamin D có thể kể đến như sữa, trứng, cá béo, ngũ cốc nguyên hạt, nước hầm xương,…
Thực phẩm chống viêm là lựa chọn ưu tiên trong thực đơn dinh dưỡng của người vôi hóa cột sống. Để hỗ trợ giảm viêm đau, người bệnh nên cân nhắc các thực phẩm kháng viêm tự nhiên như:
Đối với các bệnh lý thoái hóa, vôi hoá cột sống, những biện pháp quan trọng thường bao gồm duy trì vận động phù hợp, tập tăng sức mạnh và độ linh hoạt theo hướng dẫn, điều chỉnh tư thế, kiểm soát cân nặng và sử dụng thuốc khi có chỉ định. Các hướng dẫn thường ưu tiên tập luyện và chăm sóc đa mô thức hơn là một chế độ ăn hoặc thực phẩm bổ sung riêng lẻ.
Người bệnh cần đi khám nếu đau kéo dài hoặc tăng dần, đau lan xuống tay hoặc chân, tê yếu chi, đi lại khó khăn hoặc xuất hiện rối loạn tiểu tiện, đại tiện. Bác sĩ sẽ xác định triệu chứng có thực sự liên quan đến thoái hóa/vôi hóa cột sống hay do một nguyên nhân khác và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Như vậy, vôi hóa cột sống kiêng ăn gì bị vôi hóa cột sống nên ăn gì đã được giải đáp. Thực tế, nhu cầu dinh dưỡng ở mỗi người là khác nhau, vì thế người bệnh nên trao đổi với chuyên gia, bác sĩ để được hướng dẫn xây dựng kế hoạch ăn uống phù hợp dựa vào thể trạng và giai đoạn bệnh, nhằm hỗ trợ phục hồi tốt hơn.
