Bí tiểu gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nhưng có trường hợp, có thể gây nguy hiểm và đe dọa đến tính mạng người bệnh. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào việc người bệnh bị bí tiểu cấp tính hay mạn tính, việc điều trị có được tiến hành kịp thời, đúng cách không? Bài viết này sẽ tư vấn về việc có nên áp dụng các cách chữa bí tiểu tại nhà không? Khi nào nên? Khi nào không?
Nguyên nhân gây bí tiểu có thể do tắc nghẽn hoặc các vấn đề với cơ hoặc các dây thần kinh kiểm soát bàng quang (rối loạn chức năng cơ bắp). Các nguyên nhân có thể khác nhau một chút giữa nam và nữ. Các nguyên nhân gây bí tiểu nói chung bao gồm:(1)
Có thể chữa bí tiểu tại nhà đối với trường hợp mắc bí tiểu mạn tính mức độ nhẹ hoặc bí tiểu mạn tính cần được điều trị bằng các chiến lược quản lý lâu dài. Quan trọng hơn hết, cần thăm khám để xác định nguyên nhân gây bí tiểu và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng các cách chữa bí tiểu tại nhà.(2)
Thông thường, bí tiểu mạn tính do các nguyên nhân gồm: tác dụng phụ của thuốc, cơ sàn chậu bị suy yếu (dẫn đến sa tạng chậu mức độ 1 – nhẹ), bí tiểu do tâm lý có thể được cải thiện bằng việc tập luyện cơ sàn chậu, thư giãn và xây dựng lối sống lành mạnh.
Đối với các trường hợp bí tiểu mạn tính có liên quan đến bệnh nền, các vấn đề sức khỏe hệ thống, bí tiểu mạn tính thứ phát nói chung, không thể điều trị được tại nhà, người bệnh cần được chẩn đoán xác định nguyên nhân và có chiến lược điều trị phù hợp.
Riêng trường hợp bí tiểu cấp tính, đây là tình trạng cấp cứu vì rất nghiêm trọng, có nguy cơ cao đe dọa đến tính mạng người bệnh, cần được tiến hành đặt ống thông tiểu để dẫn lưu nước tiểu và điều trị, can thiệp vào các nguyên nhân gây bệnh.
Dưới đây là một số cách có thể chữa bí tiểu tại nhà, chỉ mang tính chất tham khảo, có thể có tác dụng với các trường hợp mắc bí tiểu mạn tính không do bệnh bao gồm: bí tiểu do sa cơ quan vùng chậu, bí tiểu do tâm lý và bí tiểu do tác dụng phụ của thuốc.
Uống đủ nước tốt là phương pháp đơn giản, có thể hỗ trợ điều trị bí tiểu mạn tính. Uống đủ nước giúp thúc đẩy quá trình hydrat hóa, nước rất cần thiết cho chức năng của cơ thể, nếu không có nước, các mạch máu không thể cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng cho thận. Thận sẽ tạo ra nước tiểu bị cô đặc nhiều hơn, khiến bàng quang bị kích ứng, làm trầm trọng hơn tình trạng bí tiểu.
Đối với bí tiểu cấp tính, không uống thêm nước mà cần đến gặp bác sĩ ngay để được can thiệp điều trị, loại bỏ nước tiểu ra khỏi bàng quang, tránh hoặc hạn chế những tổn thương tại đường tiết niệu.
Tắm nước ấm có tác dụng giúp thư giãn các cơ và giúp quá trình đi tiểu diễn ra dễ dàng hơn nhưng không có tác dụng điều trị bí tiểu. Tuy nhiên, tấm nước ấm có thể tạo sự thoải mái về tâm lý, giúp làm dịu cơn đau, khó chịu do viêm tuyến tiền liệt, viêm âm đạo, viêm niệu đạo,… nên người bệnh có thể chọn tấm nước ấm trong quá trình điều trị bí tiểu để giúp mình cảm thấy thoải mái hơn.
Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị không xâm lấn có thể được dùng trong điều trị bí tiểu mạn tính, đặc biệt là các bài tập cơ sàn chậu (bài tập kegel). Những bài tập này giúp tăng cường các cơ sàn chậu, rất quan trọng để kiểm soát bàng quang và có thể cải thiện khả năng làm trống hoàn toàn bàng quang.
Các động tác tập luyện cơ kegel rất đơn giản, người bệnh có thể luyện tập ở bất kỳ đâu, bất cứ khi nào:
Duy trì tập luyện các bài tập cơ sàn chậu vừa giúp cải thiện các triệu chứng bí tiểu, khả năng kiểm soát bàng quang và ngăn ngừa sa tạng chậu phát triển.
Tập luyện bàng quang cũng là 1 phần của kế hoạch điều trị bí tiểu mạn tính. Thông thường, bác sĩ sẽ khuyến khích người bệnh tập luyện bàng quang và kết hợp với các liệu pháp nội khoa để nâng cao hiệu quả điều trị bí tiểu. Trên thực tế, tập luyện bàng quang giúp cải thiện kiểm soát bàng quang bằng cách rèn luyện sức chứa bàng quang và tăng thời gian giữa các lần đi tiểu.
Riêng đối với bí tiểu, người bệnh có thể áp dụng phương pháp tiểu đôi, là cố gắng đi tiểu thêm 1 lần nữa ngay khi vừa đi tiểu xong để cố gắng làm rỗng bàng quang tốt hơn.
Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ cũng là 1 cách chữa bí tiểu tại nhà đơn giản. Đối với những trường hợp bị bí tiểu có nguyên nhân do tuyến tiền liệt tăng kích thước, chèn ép cổ bàng quang, niệu đạo, nhiễm trùng,… bác sĩ sẽ kê đơn liệu trình kháng sinh kéo dài trong 1 – 2 tuần hoặc lâu hơn để loại bỏ nhiễm trùng, ức chế các phản ứng viêm sưng của niêm mạc bàng quang, niệu đạo, thu hẹp tuyến tiền liệt để mở lại được thoát nước tiểu.
Lưu ý quan trọng, người bệnh không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc điều trị bí tiểu tại nhà. Khi sử dụng thuốc cần tuân thủ các chỉ định từ bác sĩ và hoàn thành liệu trình kháng sinh, không tự ý ngừng hoặc bỏ cữ thuốc.
Trong quá trình điều trị bí tiểu nói chung, người bệnh không nên sử dụng các loại thảo dược lợi tiểu vì có thể làm tăng sản xuất nước tiểu, tăng nhu cầu đi tiểu nhưng không thể tiểu hết được, điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bí tiểu mạn tính. Bí tiểu cấp tính càng nguy hiểm hơn khi sử dụng thảo dược lợi tiểu.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp bị bí tiểu nhẹ, có thể cân nhắc sử dụng thảo dược lợi tiểu nhưng cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng.
Thay đổi chế độ dinh dưỡng, ăn uống có thể giúp kiểm soát và phòng ngừa bí tiểu. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dưỡng chất cho cơ thể, giảm áp lực lên bàng quang bằng cách ngăn ngừa táo bón, giảm kích ứng bàng quang,… Thay đổi chế độ ăn uống cụ thể cũng có thể giúp cải thiện kiểm soát bàng quang và sức khỏe tiết niệu tổng thể.
Chườm nóng có thể phù hợp cho người bị viêm tuyến tiền liệt và sau phẫu thuật vùng chậu, giúp giảm sưng, đau hậu phẫu thuật. Chườm nóng vào vùng bụng dưới – vị trí của bàng quang còn có thể giúp thư giãn cơ sàn chậu, giúp việc đi tiểu dễ dàng hơn.
Nên đi gặp bác sĩ ngay khi đột nhiên không thể đi tiểu được, cảm giác đau bụng dữ dội, căng tức ở bàng quang, cảm giác rất buồn tiểu nhưng không thể đi tiểu, đây là các triệu chứng của bí tiểu mạn tính, cần được can thiệp y tế ngay để dẫn nước tiểu ra khỏi bàng quang, ngăn các tổn thương tiến triển.
Hoặc khi gặp các triệu chứng của bí tiểu cấp tính cũng cần đến gặp bác sĩ ngay để xác định mức độ, nguyên nhân của bệnh. Các triệu chứng bao gồm:
Khám chữa tình trạng bí tiểu tốt ở khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Tiết niệu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7.
Tại đây có đội ngũ bác là những chuyên gia về sức khỏe đường tiết niệu. Hiện, khoa Tiết niệu và Đơn vị Tiết niệu áp dụng những phương pháp chẩn đoán chuyên sâu, hiện đại trong điều trị bí tiểu như siêu âm 3D, 4D, chụp CT, chụp MRI 3T thế hệ mới, nội soi bàng quang, đo áp lực bàng quang, đo niệu động học,… giúp chẩn đoán nhanh, toàn diện, xác định nguyên nhân cơ bản và các yếu tố nguy cơ gây bí tiểu, từ đó có phác đồ điều trị chuyên sâu, phù hợp, cá thể hóa, mang lại hiệu quả chữa trị cao, nhanh chóng khắc phục nguyên nhân gây bệnh.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu đúng hơn về cách chữa bí tiểu tại nhà. Lưu ý quan trọng, trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp nào để điều trị bí tiểu cần được bác sĩ khám và xác định tình trạng, nguyên nhân và có lời khuyên phù hợp. Không tự ý áp dụng các phương pháp điều trị bí tiểu tại nhà, đặc biệt là dùng thuốc vì có nguy cơ bí tiểu nặng hơn, tiến triển nhanh hơn, dễ dẫn đến các tình trạng nghiêm trọng hơn.
