Cholesterol là thành phần quan trọng giúp duy trì hoạt động bình thường của cơ thể. Trong khi cholesterol cao thường được cảnh báo rộng rãi, thì cholesterol thấp lại ít được chú ý, dù tình trạng này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nếu không được kiểm soát kịp thời.
Cholesterol thấp là tình trạng mức cholesterol trong máu giảm xuống dưới mức bình thường cần thiết cho các hoạt động của cơ thể. Cholesterol là một loại chất béo quan trọng, là thành phần cấu trúc của các tế bào, đóng vai trò trong việc sản sinh ra các hormone steroid, tổng hợp vitamin D, hỗ trợ hệ tiêu hóa và là chất chống oxy hóa trong cơ thể. Khi chỉ số cholesterol xuống quá thấp, cơ thể có thể gặp rối loạn trong các chức năng này, dẫn đến các vấn đề về nội tiết, thần kinh, tiêu hóa và tâm lý.
Dù có thể gây ra những tác động tiêu cực đối với sức khỏe nhưng tình trạng này thường bị bỏ qua vì ít được biết đến hơn. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp người bệnh tránh các hệ quả không mong muốn.
Cholesterol có hai loại chính là cholesterol LDL (cholesterol xấu) và cholesterol HDL (cholesterol tốt). Ngoài ra, còn có VLDL cholesterol ở mật độ rất thấp.
>>> Xem thêm: Chỉ số HDL cholesterol thấp là gì? Ảnh hưởng sức khỏe ra sao?
Mức cholesterol toàn phần lý tưởng là khoảng 150 mg/dL và mức LDL cholesterol khoảng 100 mg/dL. Đây là phạm vi an toàn, nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch thấp. Nhưng nếu cholesterol toàn phần dưới 120 mg/dL hoặc mức LDL cholesterol dưới 50 mg/dL là rất thấp. Ở mức này, cơ thể không đủ cholesterol để duy trì các chức năng cơ bản như sản xuất hormone hoặc duy trì màng tế bào. Các chỉ số dưới ngưỡng này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu không được khắc phục kịp thời. (1)
Một số người dễ gặp tình trạng cholesterol toàn phần thấp hơn những người khác như:
Cholesterol thấp mặc dù không phổ biến như cholesterol cao. Tuy nhiên tình trạng này vẫn tiềm ẩn một số rủi ro đối với sức khỏe. Cholesterol đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì màng tế bào ổn định và sản xuất các hormone cần thiết như estrogen, testosterone và cortisol. Nếu mức cholesterol quá thấp, cơ thể không thể sản xuất đủ hormone, gây rối loạn nội tiết.
Một số người bị hạ lipid máu có thể lo lắng quá mức dẫn đến trầm cảm, tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư. Ở phụ nữ mang thai, tình trạng cholesterol toàn phần quá thấp kéo dài có thể làm tăng nguy cơ sinh non hoặc trẻ sinh ra bị nhẹ cân.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng cholesterol toàn phần thấp, từ yếu tố dinh dưỡng đến các bệnh lý tiềm ẩn. Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:
Ngoài ra, ba rối loạn di truyền có thể gây ra tình trạng cholesterol LDL thấp bao gồm: (2)
Cholesterol thấp có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu không được khắc phục sớm:
Người bị cholesterol thấp thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhưng khi xuất hiện triệu chứng, nghĩa là mức cholesterol đang rất thấp, nguy cơ gây biến chứng hoặc do các bệnh lý tiềm ẩn gây ra tình trạng cholesterol thấp. Một số triệu chứng tiềm ẩn của cholesterol thấp có thể gặp bao gồm:
Điều trị cholesterol thấp phụ thuộc vào nguyên nhân và loại cholesterol bị giảm. Một số trường hợp người bệnh có mức cholesterol thấp nhưng chưa cần điều trị, bác sĩ có thể khuyến cáo người bệnh điều chỉnh lối sống, dinh dưỡng phù hợp để dần đưa cholesterol trở về mức bình thường.
Nếu người bệnh có mức HDL cholesterol trong máu quá thấp, nên ưu tiên bổ sung những thực phẩm giàu chất béo có lợi như cá hồi, cá ngừ, quả bơ, dầu olive và các loại hạt. Các loại chất béo không bão hòa trong thực phẩm này giúp cân bằng cholesterol trong máu và cải thiện sức khỏe tổng thể. Đồng thời, tăng cường chế độ ăn với nguồn protein từ thịt nạc và đậu cũng giúp duy trì sự cân bằng cholesterol trong cơ thể.
Để đưa cholesterol về mức cân bằng, người bệnh nên điều chỉnh lối sống bằng cách: Có chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên để hỗ trợ tuần hoàn máu và chức năng tim mạch. Ngoài ra, nghỉ ngơi hợp lý và giảm căng thẳng cũng góp phần kiểm soát các chỉ số trong cơ thể một cách ổn định.
Bên cạnh đó, người bệnh nên từ bỏ hút thuốc lá, giảm tiêu thụ rượu bia và duy trì cân nặng ở mức hợp lý để giúp ổn định mức cholesterol trong máu.
Nếu cholesterol thấp liên quan đến bệnh lý như rối loạn hấp thu, suy dinh dưỡng hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc, người bệnh cần thăm khám và điều trị bệnh nên theo chỉ định của bác sĩ để giúp cải thiện tình trạng cholesterol trong máu và giảm các biến chứng nguy hiểm.
Cholesterol trong máu quá cao hoặc quá thấp đều thường không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, để biết được chính xác mức cholesterol, người bệnh cần xét nghiệm cholesterol máu để mức cholesterol và chất béo trung tính có trong máu. Người bệnh nên đến cơ sở y tế uy tín để thăm khám và làm xét nghiệm máu định kỳ. Đối với người từ 19 tuổi trở xuống, nên xét nghiệm máu lần đầu tiên vào khoảng 9-11 tuổi. Sau mỗi 5 năm nên được xét nghiệm lại. Nếu tiền sử gia đình có người bị cholesterol cao hoặc quá thấp, từng bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ, nên cho trẻ đi xét nghiệm mỡ máu lần đầu tiên vào năm 2 tuổi.
Đối với người từ 20 tuổi trở lên, nên xét nghiệm 5 năm/lần. Nam giới từ 45-65 tuổi và nữ giới từ 55-65 tuổi nên xét nghiệm mỡ máu từ 1-2 năm/lần.
Cholesterol thấp có thể gây mệt mỏi, suy giảm trí nhớ và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. BVĐK Tâm Anh cung cấp dịch vụ kiểm tra và tư vấn dinh dưỡng chuyên sâu để cân bằng mức cholesterol hiệu quả.
Cholesterol trong máu quá thấp hoặc quá cao đều nguy hiểm, nhưng nguy cơ tiềm ẩn phụ thuộc vào từng loại cholesterol và nguyên nhân khiến mức cholesterol vượt ngưỡng an toàn. Cholesterol quá cao làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, còn cholesterol quá thấp có thể gây rối loạn nội tiết và ảnh hưởng hệ thần kinh.
Để duy trì mức cholesterol cân bằng, nên có chế độ ăn uống khoa học, tăng cường thực phẩm giàu chất béo có lợi và hạn chế chất béo bão hòa. Ngoài ra, nên duy trì thói quen vận động thường xuyên, bỏ hút thuốc lá, giảm tiêu thụ rượu bia và kiểm tra sức khỏe định kỳ để giúp kiểm soát cholesterol hiệu quả.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tình trạng cholesterol thấp không chỉ ảnh hưởng đến các chức năng quan trọng trong cơ thể mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Vì vậy, chủ động thăm khám, xét nghiệm máu định kỳ hoặc theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện sớm mức cholesterol trong máu vượt ngưỡng an toàn. Từ đó có các biện pháp như điều chỉnh lối sống hoặc điều trị bằng thuốc nhằm đưa cholesterol trong máu về mức hợp lý.
