Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra. Bệnh dễ lây lan trong môi trường tập thể như trường học, đặc biệt khi trẻ tiếp xúc gần với nhau. Phòng bệnh cúm ở trường học là việc làm cần thiết và cấp bách nhằm bảo vệ sức khỏe cho học sinh, ngăn ngừa nguy cơ bùng phát dịch, đảm bảo môi trường học tập an toàn, lành mạnh.
Bệnh cúm lây rất nhanh trong trường học do đây là môi trường tập trung đông người và mật độ tiếp xúc cao. Virus cúm truyền chủ yếu qua các giọt bắn trong không khí khi học sinh, giáo viên ho, hắt hơi, nói chuyện ở khoảng cách gần. Sự lây lan của virus có thể bắt đầu từ ngày đầu tiên, kéo dài đến ngày thứ 7 sau khi khởi phát bệnh.
Ngoài ra, virus cũng có thể lây qua tiếp xúc gián tiếp, khi trẻ chạm tay vào bề mặt bị nhiễm virus như bàn ghế, tay nắm cửa, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng. Chính vì vậy, thói quen sinh hoạt và học tập trong môi trường tập thể tạo điều kiện thuận lợi cho virus cúm lan truyền nhanh chóng.
Một nghiên cứu tại Nhật Bản cho thấy sự lây lan chủ yếu diễn ra trong cùng một lớp học, tiếp đó là giữa các lớp cùng khối và cuối cùng là giữa các khối lớp trong trường học, tạo thành các ổ dịch nhỏ. Mặc dù thay đổi cơ cấu lớp học như giảm số lượng học sinh mỗi lớp có thể giúp giảm rủi ro lây truyền nhưng tác động không lớn bằng các biện pháp phòng ngừa trực tiếp như tiêm vaccine, đeo khẩu trang và vệ sinh tay thường xuyên. [1]
Trẻ bị cúm ở trường hợp thường sẽ có các triệu chứng đặc trưng sau :
Bệnh cúm ở trường học nếu không được kiểm soát tốt có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng, tạo gánh nặng y tế, kinh tế cho gia đình và xã hội. Bệnh có thể lây lan nhanh chóng trong trường học, gây dịch bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cả học sinh lẫn giáo viên. Tỷ lệ nghỉ học do bệnh cúm tăng cao, làm gián đoạn các hoạt động giảng dạy và giảm sút chất lượng học tập.
Nguy hiểm hơn, cúm có thể gây ra các biến chứng nặng nề như viêm phổi, viêm não hay suy hô hấp, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ và trẻ có bệnh lý nền, dẫn đến nguy cơ phải nhập viện điều trị. Điều này gây tác động tiêu cực đến sự phát triển thể chất cũng như tinh thần của trẻ trong thời gian dài.
>>> Tìm hiểu thêm về bệnh cảm cúm ở trẻ em
Chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh cúm ở trường học, nâng cao đề kháng cho trẻ là điều cần thiết giúp trẻ khỏe mạnh, an toàn trong môi trường học đường. [3]
Tiêm vaccine cúm hàng năm là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh cúm và các biến chứng nặng. Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, giáo viên và cán bộ, nhân viên trong trường học nên tiêm nhắc vaccine ngừa cúm hàng năm để gia tăng kháng thể, tăng hiệu quả phòng ngừa bệnh cúm. [4]
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa sự lây truyền bệnh cúm. Việc này giúp loại bỏ virus trên tay trước khi trẻ chạm lên mặt hoặc tiếp xúc với người khác. Bố mẹ, giáo viên nên hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách trong ít nhất 20 giây, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi, đi vệ sinh, trước khi ăn.
Hạn chế tiếp xúc gần với người đang có dấu hiệu, nghi ngờ mắc cúm và đeo khẩu trang y tế đúng cách khi đến những khu vực đông đúc giúp giảm nguy cơ bị lây nhiễm virus cúm.
Bố mẹ nên vệ sinh mũi họng, mắt bằng dung dịch sát khuẩn chuyên biệt hàng ngày cho trẻ nhằm giúp làm sạch mũi, họng, mắt. Đồng thời, nên nhắc trẻ không đưa tay chạm lên mắt, mũi, miệng bởi đây là những cửa ngõ chính để virus xâm nhập vào cơ thể.
Môi trường học thoáng khí, sạch sẽ giúp giảm nồng độ virus trong không khí và trên bề mặt. Phòng học nên được dọn vệ sinh thường xuyên, mở cửa sổ, bật quạt và sử dụng các thiết bị lọc không khí nếu cần thiết. Các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như bàn ghế, tay nắm cửa cần được khử trùng định kỳ bằng các dung dịch tẩy rửa có khả năng loại bỏ virus cúm.
Chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, sinh hoạt phù hợp là yếu tố quan trọng giúp trẻ tăng sức đề kháng tự nhiên. Đặc biệt, cần cân bằng thời gian nghỉ ngơi, học tập, tránh để trẻ căng thẳng, áp lực kéo dài.
>>> Tìm hiểu thêm những bệnh mùa tựu trường thường gặp ở trẻ khi mới đi học lại
Khi trẻ có dấu hiệu mắc cúm, phụ huynh cần thông báo ngay cho nhân viên nhà trường để có kế hoạch phòng ngừa, kiểm soát dịch bệnh kịp thời. Trẻ mắc bệnh cúm cần được bác sĩ khám và điều trị đúng cách. Bố mẹ cho trẻ nghỉ ngơi tại nhà cho đến khi bệnh khỏi hẳn nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị và ngăn ngừa sự lây lan của virus.
Khi học sinh có dấu hiệu nghi mắc cúm, nhà trường và phụ huynh cần phối hợp theo dõi, cho trẻ tạm nghỉ học và đưa trẻ đi khám sớm. Bạn có thể liên hệ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để trẻ được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, đồng thời hạn chế nguy cơ lây lan trong trường học.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Phòng ngừa bệnh cúm ở trường học đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ từ phía nhà trường và gia đình học sinh. Bên cạnh các biện pháp khử trùng, làm sạch không gian học tập, sinh hoạt cho học sinh, gia đình học sinh cần chủ động nâng cao sức đề kháng cho trẻ bằng các biện pháp như tiêm vaccine, dinh dưỡng đầy đủ, vận động vừa sức… Điều này không chỉ giúp bảo vệ trẻ khỏi bệnh cúm mà còn giúp trẻ giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm khác, ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.
