Tiêu chảy trong thai kỳ có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân như nhiễm virus dạ dày, ngộ độc thực phẩm, bệnh lý tiêu hóa hoặc ảnh hưởng từ một số loại thuốc. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, mẹ bầu cũng có thể bị tiêu chảy sau khi uống sữa bầu. Vậy tại sao uống sữa bầu bị tiêu chảy? Mẹ bầu bị tiêu chảy có ảnh hưởng đến em bé không?
Tiêu chảy là một trong những nỗi lo của các mẹ bầu trong thai kỳ, với biểu hiện đi ngoài phân lỏng trên 3 lần/ngày, kèm theo các triệu chứng mệt mỏi, đau bụng. Tiêu chảy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, thường do sự thay đổi nội tiết trong cơ thể khiến hệ tiêu hóa trở nên nhạy cảm hơn. Tuy nhiên, một số mẹ bầu có thể gặp phải tình trạng này mỗi khi uống sữa bầu. Tiêu chảy do uống sữa bầu có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ, thường do các nguyên nhân dưới đây:
Không dung nạp lactose là tình trạng cơ thể thiếu hụt enzyme lactose, dẫn đến khó tiêu hóa đường lactose có trong sữa và các chế phẩm từ sữa. Biểu hiện của tình trạng không dung nạp lactose có thể xảy ra trong vòng vài giờ sau khi uống sữa bầu, với các triệu chứng như tiêu chảy, buồn nôn, đầy hơi, chướng bụng, chuột rút,…(1)
Sữa bầu cung cấp nhiều dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe mẹ bầu và thai nhi, tuy nhiên việc uống quá nhiều sữa trong ngày có thể khiến hệ tiêu hóa “quá tải”. Điều này có thể dẫn đến các rối loạn tiêu hóa, như tiêu chảy, đầy hơi, chướng bụng.
Mẹ bầu có thể bị tiêu chảy nếu sữa không được bảo quản đúng cách (sữa bị ẩm mốc, để quá lâu ngoài không khí), pha không đúng tỷ lệ (quá đặc, quá loãng) hoặc sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh để pha sữa. Đây là những yếu tố tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dễ gây rối loạn tiêu hóa, khi uống phải sữa bị nhiễm khuẩn, mẹ bầu rất dễ bị tiêu chảy.
Chất lượng sữa không đảm bảo và loại sữa không phù hợp cũng có thể dẫn đến tình trạng tiêu chảy khi mang thai. Bên cạnh đó, việc sử dụng sữa kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ cũng có thể là nguyên nhân gây tiêu chảy. Nhất là các loại sữa tươi chưa tiệt trùng có khả năng chứa vi khuẩn Salmonella, E. coli, Listeria, Campylobacter và nhiều loại vi khuẩn khác, không chỉ gây ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy ở mẹ bầu, mà còn có thể gây hại cho em bé và tiềm ẩn nguy cơ sảy thai.(2)
Mẹ bầu uống sữa bị tiêu chảy cấp xảy ra khá phổ biến và thường ở mức độ nhẹ, đa số có thể tự cải thiện sau khi điều chỉnh loại sữa và cách sử dụng. Tuy nhiên nếu tiêu chảy kéo dài, hoặc kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng như đau bụng dữ dội, mất nước, sốt cao, ớn lạnh,… có thể gây ra những ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe mẹ bầu và thai nhi.
Ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ
Tiêu chảy cấp khiến mẹ bầu mất nước, rối loạn điện giải, gây ra các triệu chứng khó chịu như mệt mỏi, chóng mặt, chướng bụng, đầy hơi,… Nếu không được kiểm soát tốt, tình trạng này có thể khiến mẹ bầu chán ăn, giảm hấp thu dinh dưỡng và thiếu hụt vi chất trong thai kỳ.
Ảnh hưởng gián tiếp đến thai nhi
Mẹ bầu bị tiêu chảy không gây nguy hiểm trực tiếp đến thai nhi, tuy nhiên vẫn ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe và sự phát triển của em bé. Tình trạng tiêu chảy kéo dài trên 2-3 ngày có thể dẫn đến rối loạn điện giải và mất nước nghiêm trọng, nhất là khi tiêu chảy kèm theo các dấu hiệu đau bụng dữ dội, sốt cao, ớn lạnh,… Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng này tăng khả năng co bóp tử cung, nguy cơ sinh non (ở giai đoạn cuối thai kỳ).
Việc lựa chọn loại sữa phù hợp và điều chỉnh cách sử dụng có thể giúp khắc phục tình trạng tiêu chảy. Dưới đây là những biện pháp được khuyến nghị cho mẹ bầu:
Chuyển sang sữa không chứa lactose (đối với người dị ứng): Mẹ bầu không dung nạp lactose nên chuyển sang sử dụng các loại sữa không chứa lactose hoặc sữa thực vật để giảm kích ứng đường tiêu hóa.
Theo dõi tần suất tiêu chảy và các dấu hiệu bất thường khác, như đau bụng dữ dội, sốt cao, chóng mặt, buồn nôn, mất nước,…
Tránh uống sữa trong thời gian bị tiêu chảy. Nên uống nhiều nước để phòng ngừa tình trạng cơ thể mất nước. Ưu tiên các loại thức ăn loãng, mềm và dễ tiêu hóa. Tránh uống cà phê, rượu, bia hoặc các loại thực phẩm cay, nóng dễ gây kích ứng.
Bổ sung thêm lợi khuẩn đường tiêu hóa.
Nếu tình trạng tiêu chảy đã cải thiện, mẹ bầu nên thay đổi loại sữa hoặc điều chỉnh lượng sữa phù hợp và theo dõi các biểu hiện của cơ thể sau khi uống sữa.
Nếu đã áp dụng các biện pháp trên nhưng tình trạng tiêu chảy không thuyên giảm, tiêu chảy kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, mẹ bầu nên đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị kịp thời, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Uống sữa bầu bị tiêu chảy là tình trạng khá thường gặp và có thể do nhiều nguyên nhân. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau bụng, đầy hơi, đi ngoài phân lỏng sau khi uống sữa, mẹ bầu cần theo dõi các triệu chứng, điều chỉnh lượng sữa hoặc thay đổi loại sữa phù hợp hơn. Nếu tiêu chảy kéo dài trên 2-3 ngày hoặc kèm theo đau bụng dữ dội, nôn ói nhiều, sốt cao, ớn lạnh,… mẹ bầu cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ thăm khám và tư vấn hướng xử trí kịp thời.
