Thuốc hạ sốt giúp trẻ dễ chịu hơn và thường làm giảm thân nhiệt tạm thời, nhưng không điều trị nguyên nhân gây sốt. Vì vậy nhiều trẻ vẫn có thể còn sốt hoặc sốt trở lại khi thuốc hết tác dụng nếu bệnh nền vẫn đang diễn tiến. Tuy nhiên, có những trường hợp trẻ sốt cao không hạ mặc dù đã dùng thuốc theo đúng chỉ định. Vậy đâu là nguyên nhân gây ra tình trạng này và phụ huynh cần làm gì trong trường hợp này?
Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ sốt cao không hạ mặc dù đã được uống thuốc hạ sốt. Những nguyên nhân phổ biến nhất mà các bậc phụ huynh cần lưu ý gồm:
Ba mẹ cần lưu ý liều lượng thuốc hạ sốt như Paracetamol hay Ibuprofen phải được tính chính xác dựa trên cân nặng thực tế của trẻ, không dựa vào độ tuổi. Nhiều phụ huynh vì lo sợ tác dụng của thuốc nên cho con uống quá ít so với mức cần thiết, khiến thuốc không đủ nồng độ để phát huy tác dụng. Khi lượng thuốc được nạp vào cơ thể thấp hơn ngưỡng cần thiết để điều trị, tình trạng sốt cao thường sẽ kéo dài và khó kiểm soát hơn. (1)
Sau khi cho trẻ uống thuốc hạ sốt, cơ thể cần khoảng thời gian từ 30 – 60 phút để thuốc hấp thu và bắt đầu phát huy tác dụng hạ nhiệt. Nhiều ba mẹ quá sốt ruột, khi thấy con vẫn chưa hạ sốt sau 15 – 20 phút đã vội vàng cho uống thêm. Đây là hành động nguy hiểm vì không giúp trẻ hạ sốt nhanh hơn, mà tiềm ẩn nguy cơ gây quá liều và áp lực lên gan của trẻ. (2)
Một số bệnh như cúm A/B, sốt xuất huyết, tay chân miệng, viêm phổi… có thể khiến cơ thể “thiết lập” nhiệt độ ở mức rất cao. Trong những trường hợp này, thuốc hạ sốt chỉ có tác dụng giảm nhẹ nhiệt độ trong thời gian ngắn, sau đó cơn sốt sẽ nhanh chóng quay trở lại ngay. Đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang phải chống chọi với tác nhân gây bệnh và trẻ cần được đưa đến bệnh viện để theo dõi sát sao.
Khi đối mặt với tình huống trẻ sốt cao liên tục không hạ, ba mẹ cần giữ bình tĩnh để thực hiện các bước chăm sóc khoa học.
Đầu tiên, ba mẹ cần kiểm tra kỹ lại xem đã cho con uống đúng liều Paracetamol theo công thức 10 – 15mg/kg cân nặng/lần hay chưa. Khoảng cách an toàn giữa hai lần uống tối thiểu cách nhau 4 – 6 tiếng và không quá 5 lần trong vòng 24 giờ. Trong trường hợp đặc biệt cần luân phiên giữa Paracetamol và Ibuprofen, nếu không có chống chỉ định, ba mẹ tuyệt đối tuân theo đúng chỉ dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa Nhi.
Sau khi cho trẻ uống thuốc hạ sốt, phụ huynh cần kết hợp dùng khăn mềm thấm nước ấm có nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể trẻ khoảng 2 độ C để lau người. Tuyệt đối không dùng nước lạnh hoặc nước đá để thấm khăn lau cho trẻ vì sẽ gây co mạch đột ngột. Nên tập trung lau và đặt khăn tại các vị trí có các mạch máu lớn đi qua như nách, bẹn, để tăng hiệu quả thoát nhiệt, ngừng chườm ấm khi nhiệt độ cơ thể trẻ bắt đầu giảm xuống dưới 38.5 độ C.
Sốt cao dễ khiến cơ thể mất nước qua da và hơi thở, nếu không bù nước kịp thời sẽ làm trẻ mệt mỏi và càng khó hạ sốt hơn. Oresol chỉ nên dùng khi trẻ có nguy cơ mất nước hoặc mất nước. Không phải mọi trẻ bị sốt đều bắt buộc phải uống oresol. Trẻ vẫn ăn uống tốt có thể bù nước bằng nước, sữa hoặc bú mẹ nhiều hơn. Đối với trẻ vẫn còn đang bú mẹ, nên tăng cường số cữ bú để cung cấp đủ nước và khoáng thể tự nhiên cho bé.
Nên ưu tiên cho trẻ mặc những bộ đồ mỏng, rộng rãi với chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt. Đồng thời, giữ phòng ngủ của trẻ luôn thoáng khí, duy trì nhiệt độ phòng ở mức từ 26 – 28 độ C và tránh để gió quạt thổi trực tiếp vào người trẻ.
Nếu đã áp dụng các biện pháp hạ sốt tại nhà nhưng trẻ vẫn không hạ sốt hoặc trẻ có các dấu hiệu bất thường, cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi:
Khi trẻ sốt, nhiều phụ huynh thường áp dụng các thói quen chăm sóc dân gian hoặc truyền miệng mà chưa được kiểm chứng khoa học. Một số cách xử trí tưởng chừng vô hại nhưng có thể làm trẻ khó chịu hơn, khiến thân nhiệt tăng cao hoặc làm chậm việc điều trị. Ba mẹ cần tuyệt đối tránh những hành động dưới đây để đảm bảo an toàn cho con.
Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hội tụ đội ngũ y bác sĩ giỏi chuyên môn và giàu kinh nghiệm, năng động, tích cực, được đào tạo bài bản trong và ngoài nước. Các bác sĩ luôn thấu hiểu tâm lý trẻ, tạo cho trẻ cảm giác tin cậy, an tâm khi thăm khám và điều trị. Đội ngũ điều dưỡng được đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật chăm sóc trẻ, không ngừng học hỏi, phấn đấu nâng cao tay nghề.
Hệ thống máy móc được nhập khẩu đồng bộ cùng môi trường khám chữa bệnh an toàn, thân thiện, nhờ đó, phụ huynh hoàn toàn yên tâm khi đưa con đến thăm khám, điều trị; đồng thời các bé cũng thoải mái hơn và quên đi “nỗi sợ” khi đến bệnh viện.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bố mẹ có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Sốt là phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước nhiễm trùng. Nếu trẻ sốt cao không hạ sau khi dùng thuốc đúng liều, phụ huynh không nên vội cho uống thêm thuốc khi chưa đủ thời gian giữa hai liều. Điều quan trọng là đánh giá toàn trạng của trẻ: trẻ còn tỉnh táo, uống được, chơi được hay xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm. Khi sốt kéo dài, tái sốt liên tục hoặc kèm các biểu hiện bất thường, trẻ cần được bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
