Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do các virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra, thường gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Virus có thể hiện diện trong nước bọt, dịch tiết mũi họng, dịch từ bóng nước và phân của người bệnh, đồng thời tiếp tục được thải qua phân trong một thời gian sau khi triệu chứng đã hết. Vì vậy, không ít phụ huynh lo lắng trẻ bị tay chân miệng có lây cho người lớn và nguy cơ lây nhiễm trong gia đình xảy ra như thế nào.

Có. Bệnh tay chân miệng hoàn toàn có thể lây sang người lớn mặc dù tỷ lệ mắc thấp và triệu chứng thường nhẹ hơn so với trẻ em. Virus gây bệnh có thể lây truyền cho người lớn qua nhiều con đường, đặc biệt khi tiếp xúc gần với trẻ mắc bệnh. Nguy cơ mắc bệnh cao hơn ở người suy giảm miễn dịch hoặc chưa có miễn dịch với chủng virus gây bệnh. (1)
Dưới đây là các con đường lây lan của bệnh tay chân miệng từ trẻ sang người lớn:
Là con đường chính lây bệnh tay chân miệng từ trẻ sang người lớn. Virus có thể lây lan khi tiếp xúc với nước bọt, dịch tiết mũi họng hoặc dịch từ bóng nước của trẻ bị bệnh, thường xảy ra khi người lớn ôm, hôn, thay tã, chăm sóc trẻ bị bệnh.

Virus lây lan và gây bệnh tay chân miệng cho người lớn khi ăn phải những thực phẩm nhiễm mầm bệnh hoặc dùng chung các dụng cụ ăn uống với trẻ mắc bệnh.
Giọt bắn từ đường hô hấp của trẻ mắc bệnh tay chân miệng có thể chứa lượng lớn virus, đặc biệt trong giai đoạn đầu của bệnh. Khi trẻ ho, hắt hơi, nói chuyện, các giọt bắn mang virus sẽ được phát tán trong không khí, gây bệnh cho người lớn hít phải. Trẻ bị tay chân miệng thường có sốt và đau họng, tăng tiết dịch hô hấp, khiến con đường này hiệu quả cao trong không gian kín như phòng ngủ, phòng máy lạnh, xe hơi. Đáng lưu ý, giọt bắn không chỉ bay xa mà còn bám trên bề mặt, dễ lây gián tiếp.
Virus có thể tồn tại trên bề mặt trong nhiều giờ nếu không được làm sạch và khử khuẩn đúng cách. Trẻ nhỏ năng động và hiếu kỳ nên thường xuyên sờ, nắm mọi thứ trong tầm tay, khiến các bề mặt như tay nắm cửa, công tắc đèn, đồ chơi, điện thoại, bàn, ghế… bị nhiễm virus. Trẻ bị tay chân miệng có lây cho người lớn khi chạm vào những bề mặt này rồi vô ý đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng khi chưa rửa tay. Đây cũng là con đường lây bệnh phổ biến trong môi trường gia đình, nơi trẻ nhỏ tiếp xúc với nhiều bề mặt khác nhau mỗi ngày.
Chăm sóc trẻ đúng cách không chỉ giúp trẻ nhanh hết bệnh mà còn là “chìa khóa” giúp ngăn ngừa sự lây lan của tay chân miệng, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Rửa tay đúng cách là biện pháp phòng ngừa quan trọng và hiệu quả nhất trong việc ngăn chặn bệnh tay chân miệng. Người chăm sóc trẻ cần rửa tay với xà phòng và nước sạch sau khi thay tã hoặc tiếp xúc với dịch tiết từ mũi họng hoặc nước bọt, đồ chơi, đồ dùng cá nhân của trẻ. Bên cạnh đó, nên tránh chạm vào mắt, mũi, miệng khi chưa rửa tay sạch và hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách thường xuyên để cắt đứt chuỗi lây nhiễm bệnh.

Bên cạnh thói quen rửa tay đúng cách, bố mẹ nên dọn dẹp, lau chùi nhà cửa, các vật dụng tiếp xúc nhiều để loại bỏ nguy cơ lây nhiễm virus qua tiếp xúc các bề mặt. Đặc biệt, đồ chơi, các vật dụng cá nhân của trẻ cần được vệ sinh sạch sẽ sau mỗi lần sử dụng.
Chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi và sinh hoạt phù hợp cho cả gia đình góp phần quan trọng để tăng cường sức đề kháng, giúp trẻ nhanh hồi phục sức khỏe cũng như là ngăn ngừa bị lây nhiễm bệnh ở người lớn.
Đối với người lớn và những trẻ khác trong gia đình: cần duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, bổ sung đủ các dưỡng chất thiết yếu gồm chất đạm, chất béo, chất bột đường, vitamin và khoáng chất. Đồng thời, cần nghỉ ngơi đủ, uống nhiều nước, tránh căng thẳng quá mức.
Đối với trẻ mắc bệnh: Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi, mẹ tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ theo nhu cầu và cho bú thường xuyên hơn để đảm bảo trẻ được bú đủ sữa. Trẻ lớn hơn, bố mẹ cho trẻ uống đủ nước và ăn những thực phẩm mềm hoặc dễ tiêu hóa như cháo dinh dưỡng, soup… để trẻ nhanh hồi phục. Bên cạnh đó, mẹ nên cho trẻ ăn nhiều rau xanh, các loại trái cây tươi để bổ sung vitamin và khoáng chất. Trẻ cần được nghỉ ngơi nhiều hơn, ngủ đủ giấc và tránh hoạt động mạnh, chà xát, gãi gây tổn thương các nốt bóng nước do tay chân miệng.
>> Xem thêm: Các cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà mẹ cần biết
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trẻ bị tay chân miệng có lây cho người lớn không? Câu trả lời là có. Tương tự như ở trẻ em, virus tay chân miệng có thể lây lan cho người lớn khi tiếp xúc gần với trẻ, qua giọt bắn hoặc thức ăn bị nhiễm mầm bệnh hay tiếp xúc với các bề mặt có chứa virus. Do vậy, tuyệt đối không chủ quan trong chăm sóc trẻ bị tay chân miệng, bố mẹ cần có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả để bảo vệ sức khỏe tốt chính mình.