Khi con lên cơn sốt, không ít phụ huynh rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan trước câu hỏi trẻ bị sốt có nên đóng bỉm không. Một mặt, cha mẹ lo ngại lớp tã dày sẽ giữ nhiệt, khiến thân nhiệt bé tăng cao hơn; mặt khác, việc tháo bỉm hoàn toàn lại gây nhiều bất tiện trong quá trình chăm sóc.
Thực tế, nỗi băn khoăn này hoàn toàn hợp lý bởi cơ chế tỏa nhiệt ở trẻ nhỏ rất nhạy cảm. Việc duy trì sự thông thoáng cho cơ thể trẻ lúc này là cần thiết, tuy nhiên quyết định mặc hay bỏ bỉm phụ thuộc vào từng mức độ sốt và điều kiện chăm sóc cụ thể.
Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ cơ chế tỏa nhiệt của trẻ, xác định đúng thời điểm nên hay không nên mặc tã, cùng hướng dẫn chăm sóc trẻ an toàn trong suốt thai kỳ ốm sốt.
Trẻ bị sốt có nên đóng bỉm không?
Thực tế, trẻ bị sốt vẫn có thể đóng bỉm nhưng cha mẹ cần đặc biệt lưu ý đến việc hạn chế thời gian sử dụng và ưu tiên các loại bỉm có khả năng thoáng khí cao. Nếu mặc bỉm quá dày, quá chật hoặc không được thay thường xuyên, trẻ có thể cảm thấy nóng bức và khó chịu hơn. Tuy nhiên, bản thân việc mặc bỉm không phải là nguyên nhân khiến cơn sốt kéo dài hoặc làm thân nhiệt tăng thêm.
Vì sao cần cân nhắc việc đóng bỉm khi trẻ sốt?
Sử dụng bỉm vào thời điểm trẻ đang nóng sốt có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro về sức khỏe nếu không được kiểm soát đúng cách:
Tăng thân nhiệt do bí nhiệt: Khi trẻ bị sốt, cơ thể cần được giải phóng nhiệt năng để hạ dần nhiệt độ xuống mức an toàn. Bỉm với cấu tạo nhiều lớp dày có thể vô tình trở thành vật cản, giữ lại hơi nóng xung quanh vùng bụng và bẹn, khiến quá trình hạ sốt diễn ra chậm hơn.
Da trẻ nhạy cảm: Nhiệt độ cơ thể tăng cao làm lỗ chân lông giãn nở và vùng da tiếp xúc với bỉm trở nên nóng hơn bình thường. Khi đó, làn da vốn đã mỏng manh của trẻ sẽ dễ bị tấn công bởi vi khuẩn và các tác nhân gây kích ứng. Tình trạng hăm tã, mẩn đỏ rất dễ bùng phát nếu vùng da này không được để thoáng kịp thời.
Môi trường ẩm ướt dễ gây kích ứng: Trẻ sốt thường đổ nhiều mồ hôi để tự điều hòa thân nhiệt, kết hợp với nước tiểu bên trong bỉm sẽ tạo môi trường ẩm ướt cho nấm phát triển. Tình trạng này không chỉ gây ngứa ngáy mà còn khiến bé quấy khóc, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Cản trở cơ chế tỏa nhiệt qua da: Mặc bỉm quá nhiều sẽ làm giảm diện tích tiếp xúc trực tiếp của da với môi trường, khiến cơ thể trẻ khó thoát nhiệt hơn.
Khi nào trẻ sốt vẫn có thể đóng bỉm?
Trong một số trường hợp trẻ bị sốt nhưng vẫn cần phải đóng bỉm để hỗ trợ việc chăm sóc bé thuận tiện hơn.
Trẻ sơ sinh.
Trẻ chưa biết đi vệ sinh.
Ban đêm.
Trẻ cần ra ngoài.
Sử dụng bỉm mỏng, thoáng khí: Nếu chọn đóng bỉm, nên ưu tiên những dòng sản phẩm chuyên dụng có bề mặt dễ thông khí, giúp hơi ẩm và nhiệt độ dư thừa dễ dàng thoát ra ngoài, giảm thiểu cảm giác hầm bí.
Thời gian đóng bỉm ngắn, có kiểm soát: Chỉ nên cho bé mặc bỉm trong những khoảng thời gian thực sự cần thiết thay vì để cả ngày.
Ba mẹ lưu ý, không nên mặc nhiều lớp quần áo bên ngoài bỉm, dùng bỉm quá chật, bôi nhiều lớp phấn rôm dưới bỉm, để bỉm ướt quá lâu hay tự ý ngừng mặc bỉm nếu trẻ đang tiêu chảy nhiều mà không có phương án vệ sinh phù hợp.
Trẻ sốt vẫn có thể đóng bỉm nếu bỉm vừa vặn, thông thoáng và được thay thường xuyên. Bố mẹ nên tránh mặc bỉm quá chật, quần áo dày hoặc quấn kín khiến trẻ bí nóng, khó chịu. Nếu trẻ đổ nhiều mồ hôi hoặc hăm tã, có thể tạm tháo bỉm để da thông thoáng.
Khi nào không nên đóng bỉm cho trẻ bị sốt?
Có những thời điểm việc cởi bỏ bỉm hoàn toàn là ưu tiên hàng đầu để bảo vệ sức khỏe và hỗ trợ hạ sốt cho bé như:
Trẻ đổ mồ hôi nhiều: Khi mồ hôi và nước tiểu tích tụ lâu trong bỉm, vùng da dễ ẩm ướt hơn, làm tăng nguy cơ hăm tã và kích ứng da.
Có dấu hiệu hăm da, viêm da tã lót: Nếu quan sát thấy vùng da đóng bỉm của trẻ có các nốt mẩn đỏ, sưng tấy hoặc mụn nước, cần ngưng đóng bỉm ngay để cho da được thông thoáng, giúp các tổn thương mau lành.
Trẻ khó chịu, quấy khóc khi mặc bỉm: Nếu thấy bé liên tục quấy khóc hoặc dùng tay kéo bỉm, đó là dấu hiệu con đang cảm thấy vô cùng bức bối, khó chịu. Lúc này, ba mẹ nên cởi bỏ bỉm để con thoải mái, dễ chịu hơn.
Nếu trẻ đang sốt cao, quấy khóc, khó chịu, ba mẹ không nên đóng bỉm cho trẻ lúc này
Cách chọn và sử dụng bỉm an toàn khi trẻ đang sốt
Nếu vẫn cần phải sử dụng bỉm trong giai đoạn con sốt, phụ huynh cần lựa chọn và sử dụng đúng cách để giúp trẻ thoải mái hơn, hạn chế hăm da và tránh làm cơ thể bí nóng.
Chọn bỉm thoáng khí, thấm hút tốt: Phụ huynh nên ưu tiên các loại bỉm có độ mỏng tối ưu và bề mặt chứa các rãnh thấm hút nhanh chóng, có khả năng thoát hơi nóng hiệu quả mà vẫn giữ cho bề mặt da luôn khô ráo dù trẻ có đổ mồ hôi.
Thay bỉm ngay sau khi trẻ đi tiêu hoặc khi bỉm đầy, ẩm ướt. Không nên để bỉm bẩn quá lâu.
Vệ sinh vùng da sạch, khô trước khi mặc: Mỗi lần thay bỉm, cần dùng nước ấm để lau rửa nhẹ nhàng vùng bẹn và mông của trẻ. Sau đó, dùng khăn mềm thấm thật khô da trước khi đóng bỉm cho trẻ.
Có thể xen kẽ thời gian không mặc bỉm: Bên cạnh việc thay bỉm thường xuyên, phụ huynh nên dành một số khoảng thời gian trong ngày để trẻ không mặc bỉm, đặc biệt khi ở nhà hoặc sau khi vệ sinh sạch sẽ. Như vậy sẽ giúp không khí được lưu thông tốt hơn và da bé cũng được thư giãn.
Có thể giảm bớt thời gian đóng bỉm để hạn chế tình trạng hăm và giúp bé hạ nhiệt tự nhiên tốt hơn
Làm gì để chăm sóc trẻ bị sốt mà vẫn đảm bảo an toàn khi mặc bỉm?
Chăm sóc trẻ sốt đòi hỏi sự phối hợp của nhiều biện pháp khác nhau để bé mau chóng cắt cơn sốt và thoải mái nhất. Để việc mặc bỉm không trở thành trở ngại, phụ huynh hãy lưu ý các bước chăm sóc sau:
Mặc quần áo mỏng, thoáng: Đảm bảo quần áo bên ngoài của bé phải mỏng nhẹ, thấm hút mồ hôi tốt. Tránh ủ ấm quá kỹ hay đắp chăn dày vì sẽ khiến hiệu ứng bí nhiệt từ bỉm trở nên nặng hơn. (1)
Uống đủ nước/bú mẹ nhiều hơn: Sốt khiến trẻ mất nước qua mồ hôi và hơi thở, do đó cần chú ý bổ sung bù lại nước cho trẻ. Nếu trẻ còn bú mẹ, nên tăng cường số lần cho bú, đối với trẻ lớn hơn, nên khuyến khích con uống nhiều nước lọc, nước trái cây để duy trì độ ẩm cơ thể.
Lau người bằng nước ấm: Nếu trẻ khó chịu vì sốt, có thể lau người bằng nước ấm để giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn trong khi chờ thuốc hạ sốt phát huy tác dụng. Không dùng nước lạnh hoặc cồn để lau người.
Theo dõi nhiệt độ: Nên đo nhiệt độ cho trẻ khi trẻ có vẻ sốt hơn, trước và sau dùng thuốc hoặc khi cần đánh giá diễn tiến của cơn sốt.
Dùng thuốc hạ sốt đúng chỉ định (paracetamol): Nếu nhiệt độ vượt ngưỡng 38.5°C, hãy cho trẻ dùng thuốc hạ sốt (như paracetamol) theo đúng liều lượng và cân nặng. Tuy nhiên, cần tham khảo kỹ ý kiến bác sĩ để dùng đúng loại và tuân thủ khoảng cách giữa các lần uống.
Theo dõi nhiệt độ và các dấu hiệu bất thường, kịp thời đưa bé đi khám: Phụ huynh cần để ý đến các biểu hiện như lờ đờ, phát ban, nôn mửa hoặc co giật, cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để thăm khám và điều trị kịp thời.
Nếu trẻ sốt kéo dài, sốt cao, bú kém, nôn ói, tiêu chảy, ít tiểu hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường, bố mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám. Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiếp nhận thăm khám các vấn đề sức khỏe ở trẻ, hỗ trợ xác định nguyên nhân gây sốt và tư vấn hướng chăm sóc, theo dõi phù hợp với từng trường hợp. Phụ huynh có thể chủ động đặt lịch khám để trẻ được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn xử trí khi cần thiết.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Trẻ bị sốt có nên đóng bỉm không? Trẻ vẫn có thể dùng bỉm nếu bỉm vừa vặn, thông thoáng, được thay thường xuyên và không khiến trẻ bí nóng, khó chịu. Bố mẹ nên kết hợp mặc quần áo nhẹ, giữ môi trường thoáng mát, bổ sung đủ dịch và theo dõi nhiệt độ, lượng nước tiểu cũng như biểu hiện toàn thân của trẻ. Nếu trẻ sốt kèm li bì, khó thở, co giật, mất nước hoặc các dấu hiệu bất thường khác, cần đưa trẻ đi khám để được đánh giá kịp thời.