Bác sĩ dùng mũi khoan kim cương xuyên thủng mảng xơ vữa vôi hóa bít tắc gần hết ba mạch máu nuôi tim, đặt stent thành công cho cụ ông 71 tuổi thoát nguy cơ đột tử.

Ngày 9/5, GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ, mũi khoan kim cương Rotablator “siêu nhỏ, siêu sắc” có thể tán mịn mảng xơ vữa, mở đường cho bác sĩ đặt 3 stent nối tiếp nhau, tái thông nhánh mạch vành phải. Bệnh nhân khỏe, cải thiện đau ngực ngay sau thủ thuật.

Theo Giáo sư Nhân, nhờ kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa trong lòng động mạch, nhiều trường hợp mạch máu tim hẹp nặng do xơ vữa vẫn có thể can thiệp ít xâm lấn bằng kỹ thuật đặt stent thay vì phải phẫu thuật bắc cầu. Mũi khoan phủ kim cương (Rotablator) có đường kính 1.25 – 2.0 mm, được đưa vào động mạch vành qua một dây dẫn nhỏ để cắt vụn các mảng xơ vữa bị vôi hóa nặng với tốc độ quay có thể lên đến 180.000 vòng/phút.

Sau khi bị cắt vụn, các vi hạt này bị đại thực bào trong máu tiêu hủy. Lòng động mạch vành sẽ trơn, nhẵn, giúp bác sĩ nong bóng và đặt stent động mạch vành thuận lợi, đạt kết quả tối ưu. Đây là phương pháp tiên tiến trong điều trị hẹp mạch vành do vôi hóa, đặc biệt là những bệnh nhân lớn tuổi, nhiều bệnh nền, hẹp lan tỏa nhiều nhánh và nhiều vị trí…

Trường hợp người bệnh 71 tuổi có biểu hiện đau ngực, mệt khi gắng sức hơn một năm nay. Đi khám được chẩn đoán bệnh mạch vành, chỉ định can thiệp nhưng công việc ở Mỹ bận rộn nên chỉ uống thuốc theo toa và tái khám định kỳ. Triệu chứng giảm chứ không hết hẳn nên nhân dịp về Việt Nam, ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM điều trị.

Bác sĩ Nguyễn Xuân Vinh, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết người bệnh có các dấu hiệu điển hình của bệnh tim thiếu máu cục bộ. Kết quả chụp MSCT mạch vành xác định tình trạng ba nhánh mạch vành với động mạch mũ tắc hoàn toàn, động mạch liên thất trước và động mạch vành phải hẹp nặng (> 90%), vôi hóa nhiều. Nếu không nhanh chóng can thiệp mở rộng lòng mạch, nguy cơ bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim, thậm chí đột tử là rất lớn.

Giáo sư Nhân nhận định, hệ mạch máu nuôi tim của bệnh nhân hẹp đoạn dài kèm vôi hóa, dự kiến quá trình nong mạch đặt stent diễn ra phức tạp. Nếu nong cùng lúc ba nhánh mạch vành trong một thủ thuật thì phải sử dụng lượng cản quang rất lớn, ảnh hưởng sức khỏe người bệnh. Vì thế, ê kíp quyết định can thiệp hai lần.

Ở lần can thiệp đầu tiên, giáo sư Nhân cùng ê kíp xử lý nhánh mạch vành phải tắc hoàn toàn mạn tính. Mạch máu vôi hóa rất nặng, cần “dọn đường” kỹ trước khi tiến hành nong mạch. “Nếu không làm sạch mảng vôi hóa thì khi đưa stent vào lòng mạch sẽ khó, không đưa stent qua được chỗ hẹp hoặc stent dễ tuột ra khỏi bóng hoặc không nở trọn vẹn, gây tái hẹp sau can thiệp”, giáo sư Nhân lý giải.

Một tuần sau, người bệnh bước vào ca can thiệp thứ hai. Ê kíp đặt 1 stent nong rộng nhánh mạch vành mũ và 1 stent mở rộng động mạch liên thất trước. Khảo sát OCT sau can thiệp ghi nhận stent nở đều dọc theo mạch máu, dòng chảy tốt. Cả hai ca can thiệp có sự hỗ trợ của hệ thống chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT), giúp bác sĩ chọn stent có kích thước phù hợp, kiểm tra stent có được đặt tối ưu chưa, phòng ngừa tái hẹp.

Bệnh nhân xuất viện hai ngày sau trong trạng thái khỏe mạnh, được kê toa thuốc huyết áp, giảm cholesterol máu, kháng kết tập tiểu cầu và hướng dẫn chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp.

Theo bác sĩ Vinh, bệnh mạch vành là dạng bệnh tim mạch phổ biến nhất ở người lớn tuổi và là một trong những nguyên nhân gây tử vong cao trên thế giới. Bệnh gây ra các biến chứng nguy hiểm như đột tử, suy tim, rối loạn nhịp tim nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

Người bệnh được chẩn đoán bệnh từ lâu nhưng không can thiệp xử lý triệt để, khiến bệnh diễn tiến nặng gây tắc nghẽn gần hết hệ mạch máu nuôi tim. Đây là điều đáng tiếc vì nếu can thiệp sớm hơn, mạch vành chưa vôi hóa và hẹp nhiều, quá trình đặt stent sẽ diễn ra dễ dàng hơn, chỉ trong một lần thủ thuật.

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch gây bệnh mạch vành, bao gồm tuổi tác, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, ít vận động, thừa cân béo phì, hút thuốc lá, bệnh động mạch ngoại biên, bệnh thận mạn…

Để phòng ngừa bệnh, mỗi người cần duy trì chế độ ăn có lợi cho sức khỏe tim mạch, hoạt động thể lực thường xuyên, ngủ đủ giấc (7-9 giờ/ngày), giảm căng thẳng, hạn chế rượu bia, tránh hút thuốc, giữ cân nặng ổn định. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như đau ngực, mệt khi gắng sức, khó thở, choáng váng, vã mồ hôi…, cần đi khám sớm để được điều trị kịp thời.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi