Long, 17 tuổi, mệt mỏi kéo dài, bác sĩ phát hiện em có khối u trung thất nghi ngờ ác tính, đến khi sinh thiết lạnh mới xác định hạch do viêm lao.

Lúc đầu Long nghĩ mình mệt do vừa trải qua kỳ thi cuối học kỳ nên chần chừ đi khám. Sau một tuần tình trạng không cải thiện, thỉnh thoảng em còn choáng váng, ho, được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám.

Ngày 17/6/2025, ThS.BS.CKI Phan Vũ Hồng Hải, khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu cho biết, kết quả chụp CT lồng ngực ghi nhận Long có khối u kích thước 2×3 cm ở trung thất trước, các hạch nhỏ rải rác ở trung thất giữa. Đặc điểm khối u gợi ý hạch bệnh lý, theo dõi lymphoma (ung thư hạch bạch huyết). Long được chỉ định phẫu thuật sinh thiết lạnh khối u trong lúc mổ. Việc này giúp bác sĩ xác định bản chất tổn thương và quyết định hướng xử trí tiếp theo, tránh bỏ sót nếu u ác tính.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định, khối u nằm ngay trước động mạch chủ và động mạch phổi, sát dây thần kinh quặc ngược. Điều này gây khó khăn khi phẫu thuật vì nếu bóc tách không cẩn thận rất dễ làm tổn thương những mạch máu và dây thần kinh này, để lại biến chứng khó thở, suy hô hấp, khàn tiếng, mất tiếng sau mổ. Để giảm nguy cơ rủi ro, ê kíp chọn phương pháp phẫu thuật bằng robot thế hệ mới nhất Da Vinci Xi.

Bác sĩ mở bốn đường mổ nhỏ (1-1.5 cm) ở phía bụng trái người bệnh để đưa bốn cánh tay robot vào. Từ buồng điều khiển chính, bác sĩ Dũng khéo léo thao tác từng cánh tay, phối hợp nhịp nhàng với ê kíp phụ mổ để đảm bảo quá trình mổ chuẩn xác. Với khả năng xoay 540 độ nhờ công nghệ mô phỏng cổ tay người, những cánh tay robot mang lại sự linh hoạt vượt trội, giúp bác sĩ dễ dàng tiếp cận những vùng mổ sâu, hẹp và khó tiếp cận cũng như thực hiện những thao tác mổ tinh vi mà phương pháp nội soi truyền thống không làm được.

Dưới sự hỗ trợ của camera 3D siêu nhỏ cho hình ảnh 3D chất lượng cao, có thể phóng đại vùng phẫu thuật lên đến 15 lần, bác sĩ quan sát rõ nét từng chi tiết nhỏ, bóc tách trọn vẹn u mà không gây tổn thương khu vực lân cận. Sau gần một giờ, u được lấy hết để đem đi sinh thiết lạnh. Kết quả sau 30 phút xác định u lành tính do viêm lao. “Nếu u ác tính, cuộc mổ sẽ tiếp tục để nạo vét hạch, đảm bảo không bỏ sót tế bào ung thư”, bác sĩ Dũng nói, thêm rằng may mắn khối u lành, ca mổ kết thúc ngay.

Long tỉnh táo, không ho, khó thở hay khàn tiếng sau phẫu thuật. “Em gần như không đau, vết sẹo mổ rất nhỏ”, Long chia sẻ. Em sinh hoạt, ăn uống bình thường sau vài giờ và xuất viện hai ngày sau đó.

Bác sĩ Hải thông tin, lao hạch là bệnh viêm mạn tính ở hệ thống hạch bạch huyết ngoại vi do vi khuẩn hạch gây ra, thường biểu hiện là nổi hạch ở cổ, nách, bẹn. Ngoài ra, bệnh lao hạch có thể gặp ở các hạch nội tạng như hạch trung thất, hạch mạc treo… Các đối tượng có nguy cơ mắc lao hạch gồm người suy dinh dưỡng, sống trong không gian chật hẹp, không lưu thông không khí đủ, người nghiện chất kích thích như rượu bia, hút thuốc lá, người bị suy giảm miễn dịch do mắc bệnh đái tháo đường, AIDS, ung thư…

Tùy theo tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ quyết định người bệnh nên sử dụng thuốc hay kết hợp cùng các phương pháp điều trị khác. Như trường hợp Long, sau phẫu thuật cần kết hợp phác đồ điều trị bằng thuốc kháng lao trong 6-9 tháng để ngăn chặn tình trạng nhiễm trùng. Các hạch rải rác ở trung thất trước của bệnh nhân sẽ dần thu nhỏ và triệt tiêu khi vi khuẩn lao được kiểm soát.

Để phát hiện sớm lao hạch, mỗi người nên thực hiện xét nghiệm nhiễm trùng lao tiềm ẩn. Nếu phát hiện mắc lao phổi thì cần điều trị dứt điểm bệnh. Vì bệnh lao tiềm ẩn không gây ra triệu chứng nhưng có thể lây lan sang các vùng khác trên cơ thể, gây ra các bệnh nhiễm trùng như lao hạch.

Thực hiện tiêm phòng lao với vaccine BCG (bacille calmette – Guerin) sẽ giúp cơ thể tăng cường miễn dịch chống lại bệnh lao. Hiện nay, Bộ Y tế khuyến cáo nên tiêm vaccine phòng lao cho trẻ sơ sinh trong vòng 1 tháng đầu sau khi sinh với cân nặng trên 2kg. Ngoài ra ngay từ khi chưa nhiễm lao, bạn nên xây dựng chế độ sinh hoạt lành mạnh, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục thường xuyên để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, phòng chống bệnh tật.