Nhi, 16 tuổi, (ngụ ở ở TP.HCM) đi tiểu không tự chủ nhiều năm, được điều trị dứt bệnh bằng thuốc kết hợp điều chỉnh thói quen sinh hoạt.

PGS.TS.BS Vũ Huy Trụ, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, thăm khám ghi nhận bệnh nhi tiểu dầm kéo dài suốt 16 năm, trung bình mỗi đêm đi tiểu không kiểm soát 2-3 lần. Kết quả xét nghiệm nước tiểu, máu, đánh giá chức năng thận và siêu âm hệ tiết niệu của bệnh nhân hoàn toàn bình thường.

Theo Phó giáo sư Trụ, tiểu dầm là tình trạng tiểu không kiểm soát trong lúc ngủ ở trẻ trên 5 tuổi. Trẻ tiểu dầm cần được đánh giá toàn diện để xác định có thực sự mắc tiểu dầm hay không, đồng thời phân biệt tiểu dầm nguyên phát hay mắc phải. Khoảng 80% trường hợp thuộc nhóm tiểu dầm nguyên phát, thường liên quan các yếu tố như di truyền, dung tích bàng quang nhỏ, cơ chế kiểm soát của não chưa trưởng thành hoặc rối loạn tiết hormone chống bài niệu (ADH).

Trường hợp của Nhi được chẩn đoán mắc tiểu dầm nguyên phát – một rối loạn tiểu tiện ở trẻ em và thanh thiếu niên. Bệnh biểu hiện bằng tình trạng tiểu không kiểm soát khi ngủ ban đêm dù không có tổn thương thực thể ở hệ tiết niệu. Đây là rối loạn chức năng, chủ yếu liên quan đến sự phối hợp chưa hoàn thiện giữa cơ chế kiểm soát bàng quang, giấc ngủ và nội tiết tố.

Tiểu dầm nguyên phát thường liên quan nhiều yếu tố như chậm trưởng thành cơ chế kiểm soát bàng quang ban đêm, rối loạn tiết hormone chống bài niệu (ADH), dung tích bàng quang nhỏ, giấc ngủ sâu khiến trẻ khó thức dậy khi có nhu cầu đi tiểu và yếu tố di truyền.

Ban đầu, Nhi được hướng dẫn điều chỉnh thói quen sinh hoạt như hạn chế uống nhiều nước vào buổi tối, đi tiểu trước khi ngủ và duy trì giờ giấc sinh hoạt ổn định. Tuy nhiên, việc thay đổi sinh hoạt chưa cải thiện đáng kể tình trạng tiểu dầm.

Sau đó, phó giáo sư Trụ chỉ định điều trị kết hợp dùng thuốc và điều chỉnh sinh hoạt. Thuốc có tác dụng giảm sản xuất nước tiểu ban đêm thông qua cơ chế tương tự hormone chống bài niệu, giúp cải thiện tình trạng tiểu dầm.

Song song điều trị bằng thuốc, Nhi được hướng dẫn hạn chế uống nhiều nước vào buổi tối, đi tiểu trước khi ngủ và duy trì giờ giấc sinh hoạt ổn định. “Cha mẹ hoặc người thân không nên la mắng hay tạo áp lực cho trẻ vì có thể khiến tình trạng tiểu dầm kéo dài hơn”, phó giáo sư Trụ lưu ý.

Sau một tháng điều trị ngoại trú, Nhi tái khám với kết quả xét nghiệm chức năng thận và điện giải trong giới hạn bình thường, không còn tình trạng tiểu dầm, sinh hoạt và ăn uống ổn định. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm, nữ sinh thoát khỏi cảm giác mặc cảm vì căn bệnh kéo dài từ nhỏ.

Phó giáo sư Trụ cho biết, tỷ lệ tiểu dầm giảm dần theo tuổi, khoảng 16% ở trẻ 5 tuổi, 10% ở trẻ 7 tuổi, 2% ở trẻ 12 tuổi và chỉ còn khoảng 1% ở nhóm trên 15 tuổi. Trẻ trên 5 tuổi còn tiểu không tự chủ khi ngủ cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp. Việc phối hợp giữa dùng thuốc, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và theo dõi định kỳ giúp kiểm soát triệu chứng cũng như hạn chế tái phát.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi