Anh Khải, 35 tuổi, thường lấy ráy tai ngoài tiệm, đang điều trị nấm tai nhưng bỏ giữa chừng, nay bệnh tái phát nặng hơn, ráy tai bám dính chặt, gây đau.

Hơn một năm trước, anh Khải ngứa tai nhiều, ù tai, tăng mức độ khó chịu nên đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Bác sĩ nội soi thấy ráy tai đóng thành lớp, bám dọc ống tai. Bác sĩ tiến hành lấy ráy tai, vệ sinh tai và chẩn đoán người bệnh bị nấm tai. Bác sĩ kê đơn điều trị theo phác đồ, hẹn lịch tái khám và dặn anh bỏ thói quen lấy ráy tai bên ngoài.

Ban đầu anh Khải tuân thủ điều trị và tái khám, tình trạng cải thiện dần, ráy tai không còn hình thành nhiều như trước. Tuy nhiên sau tái khám lần đầu, anh tự ngưng điều trị và khám theo lịch hẹn. Gần đây, tai đau nhức lan sang cả đầu, kèm ù tai, chóng mặt, anh đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

BS.CKI Trần Xuân Nguyên, chuyên khoa Tai Mũi Họng, nội soi tai cho anh Khải, ghi nhận niêm mạc ống tai phù nề đọng nhiều nhầy mủ kèm nấm tai, chẩn đoán người bệnh viêm ống tai ngoài do nấm và vi khuẩn. Do niêm mạc đang viêm, sung huyết, ráy tai bám dính chặt, bác sĩ Xuân Nguyên thao tác nhẹ nhàng lấy từng mảng ráy tai, hạn chế gây đau. Sau đó, bác sĩ kê toa thuốc điều trị ở mức độ nặng hơn, hẹn tái khám.

Bác sĩ Xuân Nguyên giải thích, nấm tai chủ yếu do hai loại vi nấm Aspergillus và Candida gây ra. Bệnh thường đáp ứng nhanh với thuốc kháng nấm tại chỗ, triệu chứng cải thiện sau vài ngày điều trị. Vì vậy, khi thấy bệnh cải thiện, nhiều người tự ý ngưng thuốc hoặc không tái khám dù bác sĩ dặn cần điều trị đủ liệu trình, khoảng 1-3 tuần kèm làm sạch ống tai định kỳ để loại bỏ hoàn toàn sợi nấm và bào tử.

Khi ngưng thuốc sớm, tổn thương chưa lành hẳn, nấm tồn dư tiếp tục phát triển trong môi trường ống tai ẩm, ấm – điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập gây bội nhiễm. “Lúc này viêm ống tai ngoài không còn đơn thuần do nấm mà do hỗn hợp nấm và vi khuẩn, biểu hiện đau tăng, phù nề ống tai, chảy mủ nhiều hơn và điều trị kéo dài hơn”, bác sĩ Nguyên cho biết.

Ống tai ngoài là môi trường thuận lợi cho nấm phát triển do đặc điểm ấm, ẩm, kín gió, đặc biệt sau khi bơi lội, tắm gội không lau khô hay vệ sinh đúng cách. Ráy tai có tính axit nhẹ, giúp kháng khuẩn, kháng nấm tự nhiên. Khi ngoáy tai bằng dụng cụ không vô khuẩn hoặc dùng móng tay móc ngoáy không chỉ làm mất lớp ráy tai này mà còn gây trầy xước da ống tai, tạo điều kiện cho nấm tái xâm nhập. Nấm tai cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc, vì vậy khi dùng chung dụng cụ lấy ráy tai hoặc dụng cụ chưa được tiệt trùng kỹ cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Người có bệnh da liễu nền như viêm da cơ địa, mắc đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ tái phát nấm tai cao hơn.

Bác sĩ Xuân Nguyên khuyến cáo, để điều trị dứt điểm bệnh và phòng tái phát, người bệnh cần tuân thủ đủ liệu trình thuốc kháng nấm theo chỉ định, không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng giảm, tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ nội soi kiểm tra và làm sạch ống tai định kỳ cho đến khi nấm được loại bỏ hoàn toàn.

Đồng thời, cần giữ tai khô ráo, lau khô nhẹ nhàng sau khi tắm, gội đầu hoặc bơi lội, tránh để nước đọng trong ống tai; không ngoáy tai quá nhiều bằng tăm bông, móng tay hay vật cứng; hạn chế đeo tai nghe, máy trợ thính liên tục và vệ sinh thiết bị thường xuyên. Đặc biệt, nên bỏ thói quen lấy ráy tai ngoài tiệm, với dụng cụ vô trùng không đảm bảo sẽ là nguồn lây nhiễm nấm phổ biến. Người có bệnh nền như đái tháo đường, viêm da cơ địa hoặc suy giảm miễn dịch, cần kiểm soát tốt bệnh nền và tái khám tai mũi họng định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu tái phát, ngăn bệnh tiến triển nặng.