Sau hai lần phẫu thuật điều trị sỏi niệu quản, anh Trung, 30 tuổi, bị biến chứng mắc kẹt stent hơn một năm, được phẫu thuật lần ba bảo tồn thận.

Hai năm trước, anh Trung đau dữ dội vùng hông lưng, tiểu máu, được chẩn đoán sỏi niệu quản và điều trị tán sỏi nội soi ngược dòng bằng ống soi cứng. Sau can thiệp, anh bị hẹp niệu quản, được bác sĩ ở một bệnh viện khác phẫu thuật nội soi sau phúc mạc để tạo hình lại chỗ hẹp. Sau mổ, anh được đặt stent bên trong niệu quản (ống DJ). Tuy nhiên, các lần nội soi kiểm tra sau mổ vẫn ghi nhận niệu quản còn nghi ngờ hẹp nên anh tiếp tục được duy trì ống DJ và thay định kỳ mỗi 6 tháng trong vòng hai năm.

TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết Niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết sau thời gian dài lưu trong cơ thể, các chất khoáng trong nước tiểu bám vào stent, tạo thành một “thanh sỏi” cứng, sắc nhọn, liên tục gây đau và khiến tình trạng xơ dính càng trở nên phức tạp.

“Hẹp niệu quản có thể do tổn thương niêm mạc niệu quản gây sẹo xơ, có thể gặp ở 5% bệnh nhân sau tán sỏi nội soi ngược dòng, nhất là với ống soi cứng. Nếu không được can thiệp, nước tiểu sẽ bị tắc nghẽn lưu thông, làm thận ứ nước và gây mất chức năng thận”, bác sĩ Đức nói.

Do lần mổ trước khiến vùng mô quanh niệu quản xơ dính rất nhiều. Sau khi lấy bỏ đoạn niệu quản xơ hẹp và stent, bác sĩ phải cắm lại niệu quản vào bàng quang. Đây là kỹ thuật khó bởi nếu đường nối quá căng rất dễ bục, rò nước tiểu hoặc tái hẹp.

Bác sĩ Đức quyết định sử dụng robot Da Vinci Xi phẫu thuật cắm lại niệu quản vào bàng quang cho người bệnh. Dưới hình ảnh 3D có độ phóng đại lên đến 10-15 lần, bác sĩ Đức quan sát, phân biệt rõ mô xơ với mô niệu quản lành và các mạch máu quan trọng. Sau đó, bác sĩ điều khiển 4 cánh tay robot linh hoạt di chuyển trong không gian hẹp tỉ mỉ bóc tách và khâu nối ở những góc hẹp sâu trong vùng chậu (nơi cắm niệu quản vào bàng quang) một cách chính xác.

Cuối cùng, bác sĩ cắt đoạn niệu quản xơ hẹp và tạo đường hầm mới để cắm đoạn niệu quản lành trực tiếp vào bàng quang.

Ba ngày sau mổ, nước tiểu lưu thông bình thường, chức năng thận được bảo tồn, anh Trung xuất viện. Bác sĩ Đức lưu ý người bệnh cần tái khám theo lịch hẹn để phát hiện sớm tình trạng hẹp tại vị trí cắm mới và rút ống DJ sau khoảng 1-2 tháng.

Bác sĩ Đức cho biết, hẹp niệu quản có thể do sẹo xơ, viêm hoặc tổn thương sau phẫu thuật, khiến dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang bị cản trở. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị thận ứ nước, nhiễm trùng tiết niệu tái phát, suy giảm chức năng thận, thậm chí mất chức năng thận.

Tùy vị trí và mức độ hẹp, bác sĩ có thể điều trị bằng nong niệu quản, đặt stent (ống DJ), nội soi cắt chỗ hẹp hoặc phẫu thuật tạo hình, cắm lại niệu quản bằng robot.

Sau điều trị, người bệnh cần tái khám đúng hẹn, uống đủ nước, không nhịn tiểu và theo dõi các dấu hiệu như đau hông lưng, sốt, tiểu buốt, tiểu máu hoặc giảm lượng nước tiểu để can thiệp kịp thời. Để stent lưu quá lâu có thể khiến cặn khoáng bám quanh thiết bị, hình thành sỏi, gây nhiễm trùng, hẹp niệu quản và quá trình phẫu thuật phức tạp hơn.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi.