Người bệnh bị viêm loét đại tràng chảy máu cấp nặng, đại tiện hơn 20 lần/ngày, phân toàn máu, nguy cơ phải cắt bỏ đại tràng.

Anh Vũ (42 tuổi, Hà Nội) được chẩn đoán viêm loét đại tràng chảy máu từ năm 2024. Sau một thời gian điều trị bằng thuốc, nhận thấy triệu chứng thuyên giảm, anh tự ý ngưng thuốc và không tái khám định kỳ. Đến tháng 6/2025, bệnh tái phát dữ dội với tần suất đi ngoài ra máu ngày càng tăng, đại tiện hơn 20 lần/ngày, cơ thể gầy yếu. Dù được chỉ định phẫu thuật cắt đại tràng tại một cơ sở y tế khác, anh từ chối điều trị.

Anh Vũ cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội trong tình trạng sốt cao, đi ngoài toàn máu tươi cách 30 phút/lần, bụng chướng đau, thể trạng suy kiệt, thiếu máu nặng. Nội soi phát hiện tổn thương viêm loét nghiêm trọng lan tới góc lách đại tràng, hẹp đoạn đại tràng trái và nhiều ổ loét sâu, có nguy cơ biến chứng giãn đại tràng nhiễm độc, thủng đại tràng và suy đa tạng đe dọa tính mạng.

ThS.BS Hà Thị Loan, khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, viêm loét đại tràng cấp nặng là thể bệnh cực kỳ nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao nếu không xử trí kịp thời. Thông thường, cấp cứu tiêu hóa này cần nhập viện và điều trị bằng corticoid tĩnh mạch, song tình trạng bệnh nhân Vũ khi nhập viện đã vượt quá khả năng đáp ứng corticoid tĩnh mạch. Các bác sĩ quyết định sử dụng phác đồ điều trị tích cực bù dịch và dự phòng huyết khối, kết hợp kháng sinh phổ rộng, nuôi dưỡng hoàn toàn qua đường tĩnh mạch và đặc biệt là thuốc sinh học.

Theo bác sĩ Loan, sự xuất hiện của các loại thuốc sinh học đã thay đổi cách tiếp cận điều trị bệnh viêm loét đại tràng, đặc biệt ở những ca nặng không còn đáp ứng với các phương pháp truyền thống. Thuốc giúp kiểm soát nhanh tình trạng viêm loét, giảm nguy cơ biến chứng và phẫu thuật, đồng thời mở ra cơ hội duy trì chất lượng sống lâu dài cho người bệnh. Tuy nhiên, việc điều trị bằng thuốc sinh học cần được thực hiện theo chỉ định và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn và hiệu quả, tránh tự ý sử dụng hoặc bỏ dở giữa chừng.

Sau phác đồ điều trị bằng thuốc sinh học, tình trạng anh Vũ cải thiện rõ rệt, số lần đại tiện giảm còn 3 lần/ngày, máu trong phân giảm tới 90%, tình trạng sốt và đau bụng kiểm soát tốt. Anh Vũ được xuất viện sau khi thể trạng phục hồi, tiếp tục điều trị ngoại trú. Tái khám, người bệnh đi tiêu đều 1 lần/ngày, tăng cân, sức khỏe ổn định, nội soi cho thấy niêm mạc đại tràng liền sẹo đáng kể, trở lại sinh hoạt bình thường.

Năm 2023, số người mắc viêm loét đại trực tràng toàn cầu ước tính vào khoảng 5 triệu trường hợp và con số này đang tiếp tục gia tăng. Viêm loét đại trực tràng là một bệnh viêm mạn tính của niêm mạc đại trực tràng, gây loét và chảy máu, thường tiến triển từng đợt. Viêm loét đại trực tràng chảy máu cấp nặng là thể nặng nhất của bệnh này, chiếm khoảng 15-20% tổng số ca.

Bác sĩ Loan nhấn mạnh dù nhiều loại thuốc mới ra đời, tỉ lệ phải cắt toàn bộ đại tràng vẫn cao, khoảng 20-40% sau 1 năm và 50-62% sau 3 năm, ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống người bệnh. Vì vậy, tiếp cận sớm và lựa chọn phương án điều trị kịp thời giữ vai trò quyết định trong tiên lượng bệnh. Đặc biệt, với những ca viêm loét đại tràng cấp nặng nguy kịch, phác đồ điều trị hiện đại kết hợp thuốc sinh học đã mở ra cơ hội hồi phục nhanh, giảm biến chứng nặng và tránh được đại phẫu cho nhiều bệnh nhân.

Theo bác sĩ Loan, sự xuất hiện của các loại thuốc sinh học đã thay đổi cách tiếp cận điều trị bệnh viêm loét đại tràng, đặc biệt ở những ca nặng không còn đáp ứng với các phương pháp truyền thống. Thuốc giúp kiểm soát nhanh tình trạng viêm loét, giảm nguy cơ biến chứng và phẫu thuật, đồng thời mở ra cơ hội duy trì chất lượng sống lâu dài cho người bệnh. Tuy nhiên, việc điều trị bằng thuốc sinh học cần được thực hiện theo chỉ định và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn và hiệu quả, tránh tự ý sử dụng hoặc bỏ dở giữa chừng.

Viêm loét đại trực tràng là bệnh mạn tính, dễ tái phát, đòi hỏi người bệnh phải chủ động chăm sóc và kiểm soát sức khỏe lâu dài. Người bệnh cần uống thuốc đúng và đủ liều theo hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hay thay đổi loại thuốc. Việc tái khám đúng lịch hẹn có vai trò rất quan trọng để bác sĩ theo dõi tình trạng bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị nếu cần thiết.

Theo bác sĩ Loan, viêm loét đại trực tràng dù là bệnh khó chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nếu kiểm soát tốt bằng thuốc và lối sống lành mạnh, người bệnh vẫn có thể duy trì sức khỏe ổn định và sinh hoạt bình thường như người khỏe mạnh.

Trong sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên ăn uống nhẹ nhàng, hạn chế các món cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh, rượu bia và thực phẩm dễ gây kích ứng như sữa, đồ chua, cà phê nếu cơ thể không dung nạp tốt. Nên chia nhỏ bữa ăn, ăn chín uống sôi, tránh để quá no hoặc quá đói. Bên cạnh đó, cần giữ tinh thần thoải mái, hạn chế căng thẳng, bởi stress kéo dài có thể khiến bệnh dễ bùng phát trở lại. Việc tập luyện các bộ môn nhẹ nhàng như đi bộ, yoga cũng giúp hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và cải thiện sức khỏe tổng thể. Người bệnh cũng cần lưu ý không tự ý dùng thuốc giảm đau, kháng sinh hay thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.