Anh Thành, 40 tuổi, cấp cứu vì đau bụng dữ dội, nôn ói, phát hiện sỏi kích thước lớn 2,5 cm gây tắc ống mật, phải cắt túi mật, ngăn biến chứng.

Anh Thành được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cấp cứu kèm tình trạng người ớn lạnh, nôn ói. Kết quả siêu âm ổ bụng cho thấy, lòng túi mật có 2 viên sỏi kích thước lớn, một viên 2,5 cm và một viên gần 1 cm, kèm bùn mật, cholesterol bám thành túi mật.

“Sỏi có kích thước trên 2 cm là trường hợp ít gặp và nguy hiểm, thậm chí sỏi tồn tại lâu năm tăng nguy cơ ung thư túi mật”, Tiến sĩ bác sĩ Phạm Công Khánh, Trưởng khoa Gan – Mật – Tụy, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết.

Trường hợp của anh Thành, do sỏi túi mật kích thước lớn gây tắc nghẽn ống dẫn mật, chặn đường thoát của dịch mật, tăng áp lực trong túi mật. Đây chính là nguyên nhân gây tình trạng đau quặn mật dữ dội ở người bệnh. Tình trạng này diễn ra lâu ngày có thể viêm túi mật cấp, gây viêm túi mật mạn tính, làm thay đổi niêm mạc túi mật và cuối cùng dẫn đến ung thư túi mật.

Một số ít trường hợp sỏi túi mật to có thể gây biến chứng tắc ruột do sỏi mật, đây là tình huống sỏi to gây viêm túi mật hoại tử và sỏi di chuyển vào tá tràng đến ruột non gây tắc ruột. Do đó, người bệnh được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt túi mật lấy sỏi để điều trị cũng như phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Quá trình nội soi bằng hệ thống 3D/4K, bác sĩ tiến hành phẫu tích tam giác gan mật, kẹp đốt động mạch túi mật, cắt ống túi mật, phẫu tích túi mật ra khỏi gan. Túi mật đưa ra ngoài cùng 2 viên sỏi màu vàng, kích thước 8mm và 25mm. Hậu phẫu, anh Thành không còn triệu chứng đau bụng, có thể ăn uống đi lại bình thường sau 1 ngày và xuất viện sau 2 ngày.

Anh Thành cho biết, triệu chứng đau bụng vùng trên rốn xuất hiện trước đó khá lâu, nhưng lại nghĩ đau dạ dày nên tự mua thuốc về uống. Đến khi cơn đau vượt ngưỡng chịu đựng anh mới nhập cấp cứu.

Tiến sĩ bác sĩ Phạm Công Khánh cho biết, sỏi túi mật là bệnh lý khá phổ biến, với tần suất lưu hành khoảng 8 – 10% trong dân số, sỏi hình thành do sự mất cân bằng giữa các thành phần trong dịch mật, đặc biệt là sự dư thừa cholesterol hoặc bilirubin dẫn đến kết tủa và tạo thành sỏi. Sỏi túi mật chia thành 3 loại là sỏi cholesterol, sỏi sắc tố và sỏi hỗn hợp. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi mật như người có lối sống ít vận động, béo phì, chế độ ăn uống nhiều chất béo bão hòa nhưng ít chất xơ, giảm cân nhanh… Trường hợp anh Thành là sỏi cholesterol, hình thành do cholesterol dư thừa không được hòa tan hết.

Quá trình hình thành sỏi mật diễn ra âm thầm và thường không có triệu chứng hoặc triệu chứng không rõ ràng, có thể nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa khác. Sỏi túi mật thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm bụng khi đi khám sức khỏe định kỳ, siêu âm thai kỳ, hoặc thực hiện phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác (cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ…).

Trường hợp, sỏi túi mật không có triệu chứng thì chỉ cần theo dõi. Phẫu thuật cắt túi mật được chỉ định trong những trường hợp sỏi túi mật gây ra triệu chứng, có tình trạng ứ trệ dịch mật; sỏi nguy cơ cao khi sỏi có kích thước nhỏ 3 -5 mm vì dễ rớt vào ống túi mật gây viêm túi mật hay ống mật chủ gây viêm đường mật, viêm tụy cấp.

Để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh sỏi mật, bác sĩ Khánh khuyến cáo cần có chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học, bổ sung nhiều chất xơ (rau xanh, trái cây và ngũ cốc), chất béo không bão hòa (dầu cá, dầu ô-liu…). Hạn chế sử dụng các thực phẩm giàu chất béo bão hòa và các loại thức ăn nhanh.Duy trì thói quen tập thể dục 30 phút mỗi ngày. Tuyệt đối không áp dụng những biện pháp nhịn ăn và giảm cân nhanh.

Duy trì thăm khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là đối tượng có nguy cơ cao nên thăm khám với bác sĩ chuyên khoa Gan – Mật – Tụy tại cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị giúp chẩn đoán bệnh chính xác, có biện pháp điều trị phù hợp, kịp thời, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.